SNO 64/05
Izba Dyscyplinarna2006-01-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po zrzeczeniu się urzędu przez sędziego, postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej staje się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że zrzeczenie się przez sędziego urzędu powoduje rozwiązanie stosunku służbowego z mocy prawa, a w konsekwencji ustanie immunitetu procesowego. W takiej sytuacji postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wystąpił o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 178a § 1 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny zezwolił na ściganie, zawiesił sędziego w czynnościach i obniżył wynagrodzenie. Sędzia zaskarżył tę uchwałę. W międzyczasie sędzia zrzekł się urzędu, co skutkowało rozwiązaniem stosunku służbowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uchylił w całości zaskarżoną uchwałę Sądu Apelacyjnego i umorzył postępowanie wobec byłego sędziego Sądu Rejonowego w zakresie wniosku Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej.Pełny tekst orzeczenia
UCHWAŁA Z DNIA 18 STYCZNIA 2006 R. SNO 64/05 Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z 2001 r. stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie. Przewodniczący: sędzia SN Feliks Tarnowski (sprawozdawca). Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Hubert Wrzeszcz. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na posiedzeniu z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta w sprawie byłego sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Apelacyjnego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 24 października 2005 r. sygn. akt (...) w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej uchwalił: uchylić w całości zaskarżoną uchwałę i umorzyć postępowanie wobec byłego sędziego Sądu Rejonowego w zakresie wniosku Prokuratora Rejonowego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności karnej. Uzasadnienie Jednym z głównych elementów kształtujących status sędziego jest immunitet sędziowski unormowany w art. 181 Konstytucji RP oraz w art. 80 Prawa o u.s.p. z 2001 r. Na immunitet przewidziany w tych przepisach składają się dwa zakazy chroniące nietykalność sędziego, to jest zakaz zatrzymywania oraz zakaz pociągnięcia do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Jest to więc immunitet formalny, który oznacza li tylko niedopuszczalność procesu bez zgody sądu dyscyplinarnego, natomiast nie dotyczy sfery materialnoprawnej, czyli kwestii odpowiedzialności karnej osoby korzystającej z immunitetu. W konsekwencji czyn nim objęty nie przestaje być czynem karalnym, a jedynie powoduje, że ów czyn nie może stać się przedmiotem postępowania karnego bez uprzedniego uchylenia immunitetu. W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o podjęcie uchwały zezwalającej na
2 pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w związku z popełnieniem czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu wniosku, uchwałą z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt (...), zezwolił na ściganie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w sprawie Ds. 688/05/S/N Prokuratury Rejonowej o czyn z art. 178a § 1 k.k., a także zawiesił go w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i obniżył o 25 % wysokość wynagrodzenia sędziego na czas trwania zawieszenia. Powyższą uchwałę zaskarżył sędzia Sądu Rejonowego, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. W konkluzji zaś wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały i oddalenie wniosku. W tym samym czasie sędzia zrzekł się jednak urzędu i z dniem 20 listopada 2005 r. uległ rozwiązaniu jego stosunek służbowy na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego. Zgodnie z treścią art. 68 § 1 Prawa o u.s.p. z 2001 r. stosunek służbowy sędziego rozwiązuje się z mocy prawa, jeżeli sędzia zrzekł się urzędu. Wówczas, z datą ustania stosunku służbowego nie chroni go już immunitet procesowy, a zatem brak jest formalnoprawnej przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego przeciwko takiej osobie. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny uznał, że w zaistniałej sytuacji postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej stało się bezprzedmiotowe i dlatego, na podstawie art. 80 § 1 a contrario Prawa o u.s.p. z 2001 r. w związku z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i z art. 128 Prawa o u.s.p. z 2001 r., orzekł jak w części dyspozytywnej uchwały. Dalsze postępowanie karne w tej sprawie toczyć się będzie na ogólnych zasadach.
Powiązane orzeczenia
- SNO 27/06 2006-06-26Czy zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za czyn, w związku z którym postępowanie karne zostało wcześniej umorzone z powodu braku zezwolenia, narusza zasadę res iudicata i ne bis in idem?
- SNO 37/10 2010-09-28Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może być rozpoznany, jeśli postępowanie karne, które miał umożliwić, zostało prawomocnie umorzone?
- I DO 57/19 2019-12-17Czy po zrzeczeniu się urzędu sędziego, immunitet formalny chroni byłego sędziego przed pociągnięciem do odpowiedzialności karnej?
- I KK 432/23 2023-12-20Czy brak prawomocnej uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, jeśli sędzia został już złożony z urzędu?
- SNO 71/08 2008-09-12Czy uchylenie uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest uzasadnione w sytuacji, gdy sędzia został już prawomocnie złożony z urzędu w innym postępowaniu dyscyplinarnym?
Powołane przepisy
art. 68 § 1art. 181art. 80art. 178a § 1 KKart. 80 § 1art. 17 § 1 pkt 11 KPKart. 128§ 1§ 1 pkt 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy