IV CZ 66/13

Sygn. akt IV CZ 66/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSN Agnieszka Piotrowska ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. Akt […], w sprawie z powództwa Z. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 października 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 6 lutego 2013 r. I. oddala zażalenie; II. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego; III. przyznaje radcy prawnemu S. C. ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Powód Z. P. oparł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r. na takiej podstawie, że nie był należycie reprezentowany oraz został pozbawiony możliwości działania w postępowaniu po wydaniu tego wyroku, zmierzającym do zaskarżenia go skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego. Zostało to, według skarżącego, spowodowane wadliwymi działaniami pełnomocników z urzędu, z których pierwszy nie wniósł skargi kasacyjnej ani nie sporządził opinii o braku podstaw do wniesienia skargi, a drugi nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządził natomiast opinię o braku podstaw do jej wniesienia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., jako nieopartą na ustawowej podstawie. Sąd stwierdził, że podstawę skargi mogą stanowić tylko okoliczności dotyczące postępowania przed wydaniem prawomocnego wyroku i wskazujące na wadliwość tego wyroku, a żadnych takich okoliczności skarżący nie podał, powołując się jedynie na uchybienia pełnomocników na etapie postępowania związanego z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu skarżący zarzucił wadliwe zastosowanie art. 401 pkt 2 k.p.c. polegające na nieuwzględnieniu okoliczności, że był on niewłaściwie reprezentowany oraz wadliwe zastosowanie art. 410 § 2 k.p.c. polegające na przyjęciu, że powód nie oparł skargi na ustawowej podstawie. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie pozwany Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w T., reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dopuszczenie skargi o wznowienie postępowania ma na celu umożliwienie wzruszenia prawomocnego orzeczenia jeżeli postępowanie, w którym ono zapadło było dotknięte ustawowo określonymi, kwalifikowanymi uchybieniami procesowymi lub gdy podstawa orzeczenia była dotknięta ustawowo określonymi wadami. Wyjątkowy charakter tego nadzwyczajnego środka prawnego wyraża się między innymi w ścisłym określeniu podstaw, na których może się opierać. Podstawy te obejmują okoliczności, które wystąpiły w postępowaniu zakończonym prawomocnym orzeczeniem, którego dotyczy skarga. Wznowienie, jeśli miałoby nastąpić, dotyczy tego właśnie postępowania; w niniejszej sprawie zakończyło się ono wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. Trafnie zauważył Sąd Apelacyjny, że skarżący nie podał żadnych okoliczności odnoszących się do tego postępowania, zmierzających do wykazania, iż wyrok zapadł z warunkach któregoś z ustawowo określonych uchybień procesowych, mogących uzasadniać jego wzruszenie. W szczególności, nie twierdził, by w postępowaniu tym nie był należycie reprezentowany lub został pozbawiony możności działania, a tak jedynie można rozumieć znaczenie podstawy wznowienia, o której mowa w art. 401 § 1 k.p.c.; w jej ramach nie mieszczą się natomiast czynności podejmowane po wydaniu wyroku, związane z zamiarem jego zaskarżenia. Oznacza to, że skarżący nie powołał żadnych okoliczności odnoszących się do orzeczenia (braków lub wad w zakresie podstaw orzeczenia), którego dotyczy skarga, ani dotyczących postępowania poprzedzającego jego wydanie, a tym samym - nie oparł skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że odrzucenie skargi o wznowienie może nastąpić także wówczas, gdy powołane w niej okoliczności wprawdzie dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, ale w rzeczywistości podstawa ta nie występuje. Sąd Najwyższy w obecnym składzie stoi na stanowisku przyjmowanym jednolicie w nowszym orzecznictwie, że ocena, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia nie ogranicza się do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego podpadają pod wskazaną podstawę 4 wznowienia, lecz obejmuje także badanie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje; ocena ta opiera się zasadniczo na okolicznościach powołanych w skardze. Także przy węższym rozumieniu zakresu badania skargi pod kątem przesłanek odrzucenia przewidzianych w art. 410 § 1 k.p.c., który miałby się ograniczać do weryfikacji, czy przedstawione przez skarżącego okoliczności wypełniają hipotezę normy określającej podstawę wznowienia, skargę powoda należałoby uznać za nieopartą na ustawowej podstawie. Okoliczności podane przez skarżącego, z przyczyn wcześniej wskazanych, nie odpowiadają podstawie określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c. polegającej na niewłaściwej reprezentacji strony lub pozbawienia jej możliwości działania w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem, którego dotyczy skarga i nie mogłyby stanowić podstawy wzruszenia tego wyroku. Z omówionych względów zażalenie, jako nieuzasadnione, podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 98 § 1 i 108 § 1 k.p.c. (odpowiednio) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).