III CSK 43/18

WyrokIzba Cywilna2018-06-06

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości obciążonej hipoteką w toku postępowania upadłościowego, bez względu na podstawę sprzedaży, skutkuje sprzedażą egzekucyjną, a jeśli tak, to czy sposób zaspokojenia wierzycieli z ceny sprzedaży jest istotny dla rozstrzygnięcia o wniosku o wpis hipoteki łącznej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia sposobu zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu upadłościowym z ceny sprzedaży nieruchomości jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia o wniosku o wpis hipoteki łącznej. Wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (np. wyroki z dnia 6 kwietnia 2014 r., III CSK 133/16, III CSK 117/16 i III CSK 123/16) już rozstrzygnęło, że art. 313 prawa upadłościowego stosuje się w przypadku sprzedaży nieruchomości przez syndyka, a wygaśnięcie hipoteki nie jest uzależnione od skuteczności zaspokojenia wierzyciela z ceny sprzedaży.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy wydał postanowienie w sprawie o wpis hipoteki łącznej. Bank złożył skargę kasacyjną, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące skutków sprzedaży nieruchomości obciążonej hipoteką w postępowaniu upadłościowym. Bank pytał, czy sprzedaż taka ma skutki sprzedaży egzekucyjnej oraz jak należy rozliczyć cenę nabycia, jeśli została zapłacona przed ogłoszeniem upadłości. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Banku na rzecz E. M. i B.M. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 43/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z urzędu przy uczestnictwie E. M., B. M., Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Handlowego i Produkcyjnego ,,S.” sp. z o.o. w K. w upadłości likwidacyjnej, […] Banku S.A. w W., W. K., ,,K.” S.A. z siedzibą w K., D. S., J. S. i A. M. o wpis hipotek łącznych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika […] Banku S.A. w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt II Cz […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od […] Banku S.A. w Warszawie na rzecz E. M. i B.M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik postepowania […] Bank S.A. w Warszawie powołał przesłankę istotnego zagadnienia prawnego, wskazując, iż wymaga odpowiedzi w pytanie, „czy rzeczywiście każda sprzedaż nieruchomości obciążonej hipotecznie, bez względu na jej podstawę, ale dokonywana w toku postepowania upadłościowego, na skutki sprzedaży egzekucyjnej”, a w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej skarżący oczekiwał odpowiedzi na pytanie „czy w przypadku uiszczenia ceny nabycia za nieruchomość przed ogłoszeniem upadłości w całości lub części, przedmiotem podziału i zaspokojenia wierzycieli, których prawa ciążyły na nieruchomości, będzie cała uiszczona cena bez względu na to, kiedy została uiszczona, czy też tylko ta część, która została uiszczona po dniu ogłoszenia upadłości”, a dalej, „czy w takim przypadku uprawniony, o którym mowa w art. 313 ust. 2 prawa upadłościowego, nabywa prawo do zaspokojenia wartości wygasłego prawa z całej ceny uzyskanej ze sprzedaży obciążonej nieruchomości, czy też tylko z tej części, która została uiszczona po dniu ogłoszenia upadłości, albo w ogóle, jeżeli cena została zapłacona w całości przed datą ogłoszenia upadłości i czy wobec tego wskazany przypadek jest przypadkiem wygaśnięcia hipoteki bez zaspokojenia?” W związku z pierwszą wątpliwością skarżącego wskazać należy, że w wyrokach z dnia 6 kwietnia 2014 r. III CSK 133/16, III CSK 117/16 i III CSK 123/16, z dnia 18 maja 2017 r. III CSK 197/16 oraz z dnia 10 marca 2017 r. III CSK 91/16 (nie publ.), Sąd Najwyższy wyraził już pogląd, że artykuł 313 prawa upadłościowego stosuje się w wypadku zawarcia przez syndyka masy upadłości dewelopera z nabywcą umowy ustanowienia i przeniesienia prawa odrębnej 3 własności lokalu, choćby zapłata ceny nastąpiła przed ogłoszeniem i że wygaszenie ex lege hipoteki umownej w następstwie sprzedaży nieruchomości dokonanej w postępowaniu upadłościowym nie jest uzależnione od skuteczności wykonania przez uprawnionego wierzyciela hipotecznego prawa do zaspokojenia wartości wygasłej hipoteki z ceny uzyskanej ze sprzedaży obciążonej nieruchomości (art. 313 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego). To konsekwentne stanowisko wskazuje na brak potrzeby uzyskania kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. W odniesieniu do kolejnych zagadnień ujętych w zapytaniu drugim, zaważyć należy, że w sytuacji gdy w sprawie chodzi o wpis w księdze wieczystej hipoteki łącznej, kwestia sposobu zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu upadłościowym z ceny sprzedaży nieruchomości, jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia o wniosku o wpis. W związku z powyższym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst Dz.U. z 2018 r., poz. 265). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 313 ust. 2art. 313 ust. 1art. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3§ 5 pkt 5§ 10 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy