IV CZ 122/11

Sygn. akt IV CZ 122/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa M. P. przeciwko Z. U. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego Z. U., wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 stycznia 2010 r. (k. 290 i n. akt). Sąd ten uznał, że Sąd Okręgowy bezpodstawnie przywrócił pozwanemu termin do wniesienia tego środka odwoławczego, ponieważ nie sposób przyjąć, iż pozwany ten uchybił terminowi bez swojej winy (art. 68 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie pozwany wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz kwestionował zasadność rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lutego 2011 r. (k. 840 i nast.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pozwanemu Z. U. doręczono odpis zaskarżonego postanowienia w dniu 22 lutego 2011 r. (k. 301 akt) i wystąpił on z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w celu wniesienia zażalenia w dniu 28 lutego 2011 r. (k. 307). Ustanowiony pełnomocnik z urzędu (k. 322 akt) wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 9 lutego 2011 r. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zawarty w treści tego zażalenia wniosek pozwanego o przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia jako bezprzedmiotowy (k. 357 akt). Kwestionując zasadność przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że pozwanemu można jednak przypisać winę w naruszeniu terminu do wniesienia apelacji, skarżący nie podważa ustalonych przez Sąd okoliczności takiego naruszenia. W nagłówku środka odwoławczego (apelacji) pozwany adresował go do Sądu Apelacyjnego za pośrednictwem Sądu Okręgowego (k. 233 akt). Apelacja ta wpłynęła do Biura Podawczego Sądu Apelacyjnego w dniu 4 marca 2010 r., a Sąd ten przesłał ją 5 marca 2010 r. Sądowi Okręgowemu (k. 239 akt). Kopertę z apelacją do Sądu Apelacyjnego adresowała żona pozwanego (k. 259-260 akt). Apelację wnosi się do Sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie dwóch tygodni od doręczenia stronie skarżącej orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 369 § 1 k.p.c). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowane jest już stanowisko, że w razie wniesienia środka odwoławczego do niewłaściwego sądu 3 termin zaskarżenia orzeczenia zachowany zostaje tylko wówczas, gdy środek odwoławczy zostanie przed upływem tego terminu przekazany Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. Decydujące znaczenie dla oceny, czy strona zachowała termin określony w art. 369 k.p.c. ma okoliczność, do jakiego sądu strona wnosiła (adresowała) środek odwoławczy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia1998 r., II CKN 919/98, Prokuratura i Prawo 1999, nr 9, poz. 37). Posłużenie się przez stronę skarżącą inną osobą (np. członkiem rodziny) nie wyłącza w zasadzie winy tej strony postępowania w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. Należy podzielić stanowisko Sądu Apelacyjnego, że zarzut uzyskania błędnej (niewłaściwej) informacji przez stronę (lub członka rodziny strony) co do wniesienia środka zaskarżenia (apelacji) powinien być wykazany w przekonywający sposób w zależności od okoliczności uzyskania takiej informacji. Bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego ma charakter bezwzględny, a zainteresowana strona powinna co najmniej uprawdopodobnić okoliczności świadczące o braku jej zawinienia wniesienia środka zaskarżenia w terminie ustawowym (art. 169 § 2 k.p.c.). Procesowe konsekwencje braku takiego uprawdopodobnienia ponosi strona skarżąca (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2004 r., II Cz 143/04, niepubl.). Należy jeszcze stwierdzić, że kwestionowanie przez Sąd drugiej instancji, w ramach uprawnień przewidzianych w art. 373 k.p.c, postanowienia Sądu pierwszej instancji o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji powinno nastąpić wówczas, gdy nie ulega wątpliwości to, że warunek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek strony o przywrócenie terminu nie został spełniony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2004 r., V Cz 45/04, niepubl.). Sąd Apelacyjny - wydając zaskarżone postanowienie - miał uzasadnione podstawy do sformułowania oceny, że uchybienie terminowi do wniesienia apelacji nie nastąpiło bez winy skarżącego (art. 168 § 1 k.p.c.). W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).