IV CZ 17/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-04-18

Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Wojciech Katner, Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego w sprawie o ustanowienie zarządcy nieruchomości wspólnej jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Stwierdzono, że postanowienie sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania apelacyjnego, choć kończy postępowanie w tej instancji, nie jest postanowieniem kończącym całą sprawę. Ponadto, w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością, skarga kasacyjna jest wyłączona, co wpływa na dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wyznaczył zarządcę nieruchomości na podstawie art. 203 k.c. Po wniesieniu apelacji przez jednego z uczestników, Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie z powodu niewykonania zarządzenia o przedłożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Następnie Sąd Okręgowy umorzył zawieszone postępowanie na podstawie art. 182 § 1 i 3 k.p.c. Uczestnik V.T. wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Orzeczono o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 17/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. przy uczestnictwie Z.M., G.M., K.M., T.M. i V.T. o ustanowienie zarządcy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 kwietnia 2018 r., zażalenia uczestnika postępowania V.T. na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt III Ca […]/11, I. odrzuca zażalenie; II. orzeka, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty związane z udziałem w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 17 listopada 2006 r., wydanym w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta G. z udziałem współwłaścicieli - uczestników Z.M., G.M., K.M. i T.M., Sąd Rejonowy w G. wyznaczył Gminę Miasta G. - Administrację Budynków Komunalnych nr […] w G. na zarządcę bliżej opisanej we wniosku zabudowanej nieruchomości, za podstawę orzeczenia przyjąwszy art. 203 k.c. Apelację od tego postanowienia wniósł w dniu 29 grudnia 2006 r. uczestnik Z.M. Akta sprawy z apelacją zostały w dniu 11 lipca 2011 r. przedstawione Sądowi Okręgowemu w G. Przed tym Sądem podejmowane były czynności związane z ustaleniem kręgu właścicieli nieruchomości. Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w G. wezwał wnioskodawcę oraz skarżącego uczestnika do przedłożenia w terminie 30 dni postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po współspadkobierczyni jednego ze współwłaścicieli, pod rygorem zawieszenia postępowania. W związku z niewykonaniem tego zarządzenia Sąd odwoławczy postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd ten umorzył zawieszone postępowanie na podstawie art. 182 § 1 i 3 k.p.c., mając na względzie, że zarządzenie pozostało niewykonane, a w ciągu roku od zawieszenia postępowania z tej przyczyny nie wpłynął wniosek o jego podjęcie. W zażaleniu na to postanowienie uczestnik V.T. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 12 października 2015 r. - o zawieszeniu postępowania i z dnia 28 lutego 2017 r. o jego umorzeniu, niewątpliwie - chociaż nie zostało to ujęte w ich sentencjach - dotyczyły postępowania apelacyjnego. Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd drugiej instancji nie obejmuje postępowania jako całości, lecz wyłącznie 3 postępowanie przed tym sądem i powoduje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia (art. 182 § 3 k.p.c.). Postanowienie umarzające postępowanie apelacyjne, które nie kończy całej sprawy poddanej pod osąd, nie jest objęte hipotezą art. 3981 § 1 k.p.c., a więc nie przysługuje od niego skarga kasacyjna, jest natomiast postanowieniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., na które przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Taki charakter i skutki, także w zakresie środków zaskarżenia, zostały wyczerpująco przeanalizowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. postanowienia z dnia 8 lutego 2013 r., IV CZ 171/12, z dnia 8 marca 2013 r., III CZ 12/13, z dnia 7 listopada 2013 r., V CZ 53/13 i z dnia 9 lipca 2015 r., I CZ 62/15, nie publikowane.). Stosownie do art. 3941 § 2 k.p.c., dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego zależy jednak nie tylko od rodzaju postanowienia sądu drugiej instancji, ale także od tego, czy postanowienie zostało wydane w sprawie, w której przysługuje skarga kasacyjna. O dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym rozstrzyga art. 5191 k.p.c. Wprawdzie sprawa o wyznaczenie zarządcy nieruchomości wspólnej, w której skarżący wniósł zażalenie, jest sprawą z zakresu prawa rzeczowego (art. 5191 § 1 k.p.c.), jednak należy ona jednocześnie do kategorii spraw dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością, w których skarga kasacyjna została wyłączona przez art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c. (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2012 r., V CZ 97/11, nie publ.). Oznacza to, że skarżącemu nie przysługuje zażalenie na postanowienie umarzające postępowanie apelacyjne w sprawie o ustanowienie zarządu, gdyż nie spełnia ono kryteriów określonych w art. 3941 § 2 k.p.c.. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie - jako niedopuszczalne - na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. Niedopuszczalność zażalenia nie pozwala na merytoryczną ocenę podniesionych w nim zarzutów. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. 4 Ze względu na okoliczności sprawy należy zauważyć, że w ramach wyjątku od zasady określonej w art. 523 k.p.c., stosownie do art. 614 k.p.c. dopuszczalne jest wydanie kolejnego postanowienia w kwestii zarządu, o co wnosić może każdy z zainteresowanych (współwłaścicieli). jw a.ł.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 KCart. 177 § 1 pkt 6 KPCart. 182 § 1art. 182 § 3 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3941 § 2 KPCart. 5191 KPCart. 5191 § 1 KPCart. 5191 § 4 pkt 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy