V CZ 24/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-07-06

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Marta Romańska, Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, profesjonalny pełnomocnik strony ma obowiązek samodzielnego obliczenia i uiszczenia pozostałej części opłaty sądowej od pisma procesowego bez odrębnego wezwania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że reguła postępowania ustalona w art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma zastosowanie zarówno w przypadku całkowitego, jak i częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Częściowe oddalenie wniosku wiąże się z obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika do samodzielnego obliczenia i uiszczenia pozostałej części opłaty sądowej, bez potrzeby odrębnego wezwania.
Stan faktyczny
Pozwani, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli apelację wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając pozwanych od opłaty ponad kwotę 1.000 zł, a w pozostałej części oddalił wniosek. Pozwani wnieśli zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanych jako nienależycie opłaconą, uznając, że tygodniowy termin do opłacenia pisma biegł od dnia doręczenia odpisu postanowienia oddalającego wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 24/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa M. J. i W. J. przeciwko A. K. i J. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lipca 2012 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z 24 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanych – A. i J. K. od wyroku Sądu pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazując, że Sąd Okręgowy postanowieniem z 25 sierpnia 2011 r. zwolnił pozwanych od opłaty od apelacji w części ponad kwotę 1.000 zł, a w pozostałej części ich wniosek o zwolnienie od kosztów oddalił. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanych na to postanowienie. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego z 26 września 2011 r. został doręczony pełnomocnikowi pozwanych 5 października 2011 r. Sąd powołał się na art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) i przyjął, że skoro wniosek pozwanych o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, to tygodniowy termin do opłacenia pisma biegł od dnia doręczenia stronie reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika odpisu postanowienia oddalającego wniosek; art. 112 ust. 2 u.k.s.c. w takim przypadku nie stosuje się. W zażaleniu na postanowienie z 24 listopada 2011 r. pozwani zarzucili, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 112 § 2 i 3 u.k.s.c. polegającym na nieuzasadnionym odrzuceniu apelacji jako nienależycie opłaconej, wobec wadliwego przyjęcia, że strona reprezentowana przez adwokata ma obowiązek uiścić opłatę sądową od apelacji bez odrębnego wezwania po częściowym oddaleniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pozwani wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu celem nadania jej biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że reprezentowani przez fachowego pełnomocnika pozwani przy apelacji wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych. Ich wniosek został częściowo uwzględniony, gdyż Sąd zwolnił pozwanych od opłaty od apelacji ponad kwotę 1.000 zł, a w pozostałej części ich wniosek oddalił. Pozwani wnieśli zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone. 3 Sąd Apelacyjny zacytował art. 112 ust. 2 i 3 u.k.s.c. w brzmieniu nadanym mu ustawą z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2010 r. Nr 7, poz. 45). Reguła postępowania ustalona w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie zarówno w razie oddalenia wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jak i w razie częściowego oddalenia takiego wniosku. Częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów – siłą rzeczy – wiąże się z jego częściowym uwzględnieniem. Zwolnienie takie wyrażone zostaje przez wskazanie na konkretną kwotę, w której zostaje udzielone lub ułamka opłaty, którą strona powinna uiścić. Nie ma istotnych różnic pomiędzy sytuacją, w której na fachowego pełnomocnika reprezentującego stronę nałożony zostaje obowiązek obliczenia całej opłaty należnej od pisma procesowego, od sytuacji, w której pełnomocnik miałby obliczyć taką opłatę uwzględniwszy konsekwencje postanowienia o częściowym zwolnieniu strony od kosztów sądowych (tak też Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z 28 września 2011 r., I Cz 86/11, nie publ.). Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 39814 i 3941 § 3 k.p.c.). md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 112 ust. 2art. 112 § 2art. 112 ust. 3art. 39814§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy