IV CSK 103/18
WyrokIzba Cywilna2018-07-06
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów o zawieszeniu biegu zasiedzenia służebności gruntowych i służebności przesyłu w okresie, gdy właściciel nieruchomości nie miał możliwości pełnego odzyskania własności nieruchomości, spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione we wniosku zagadnienie prawne nie spełnia wymogów kwalifikowanych wątpliwości prawnych, które uzasadniałyby przyjęcie skargi do rozpoznania. Wskazane przez skarżącą wątpliwości dotyczące zawieszenia biegu zasiedzenia nie miały związku z ustalonym stanem faktycznym sprawy, a także nie istniały podstawy do przyjęcia, że wystąpiła wątpliwość co do dobrej wiary przedsiębiorcy przesyłowego w posiadaniu służebności.Stan faktyczny
Wnioskodawca (Parafia Rzymskokatolicka) złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. odmawiającego ustanowienia służebności przesyłu. Skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów dotyczących zawieszenia biegu zasiedzenia służebności w okresie, gdy właściciel nieruchomości nie mógł odzyskać jej własności. Sąd Najwyższy ustalił, że początek biegu zasiedzenia służebności został określony na 1 października 1990 r., a koniec na 1 lutego 2009 r., a przyznanie wnioskodawczyni własności nieruchomości zamiennych nastąpiło na podstawie ugody z 1995 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 103/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku Parafii Rzymskokatolickiej pw. […] w K. przy uczestnictwie ,,E.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lipca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II Ca […]/17, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz uczestniczki od wnioskodawczyni kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Powołanie we wniosku przesłanki określonej w punkcie drugim wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Wskazany przez skarżącego przepis ten musi budzić poważne wątpliwości, a zatem nie wątpliwości zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy, a wątpliwości kwalifikowane, wynikające z rozbieżnej jego wykładni przez judykaturę i orzecznictwo. Nie uzasadnia natomiast powołanej przesłanki wskazanie na taki problem prawny, którego rozstrzygnięcie nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd drugiej instancji. Skarżąca wskazuje na konieczność wykładni w zakresie zastosowania art. 121 pkt 4 w zw. ze 123 § 1 pkt 1 i 175 k.c. oraz art. 60 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz 61 ust. 1 pkt 2 i 63 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Rzymskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz. U. 2013, poz. 1169 ze zm.) co do zawieszenia biegu zasiedzenia służebności gruntowych i służebności przesyłu w okresie, gdy właściciel nieruchomości nie miał możliwości pełnego odzyskania własności nieruchomości. Skoro z ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd drugiej instancji, którymi Sąd Najwyższy jest związany z mocy art. 39813 § 2 in fine k.p.c., wynika, że początek biegu zasiedzenia służebności został określony na dzień 1 października 1990 r., jego koniec na dzień
3 1 lutego 2009 r. a przyznanie wnioskodawczyni prawa własności nieruchomości zamiennych, na których są posadowione urządzenia przesyłowe, nastąpiło na podstawie ugody z dnia 9 maja 1995 r., to wykluczony jest związek przedstawionej wątpliwości jako dotyczącej okresu sprzed 1989 r. i odjęcia własności innych nieruchomości, z zagadnieniem zwieszenia biegu zasiedzenia służebności, którego bieg rozpoczął się w 1989 r. Skarżąca nie powołuje żadnych argumentów, które uzasadniałyby konieczność rozstrzygnięcia przedstawionego problemu odnośnie do okresu po uzyskaniu własności nieruchomości w 1995 r. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że istnieje w ustalonym stanie faktycznym wątpliwość co do istnienia po stronie przedsiębiorcy przesyłowego dobrej wiary w posiadaniu służebności przesyłu na nieruchomości wywłaszczonej. Po pierwsze, przedmiotowe nieruchomości zostały przyznane wnioskodawczyni w 1995 r. ugodą zawartą przed Komisją Majątkową jako nieruchomości zamienne a przed tą datą stanowiły własność Skarbu Państwa. Po drugie, nie ma sporu co do tego, że o dobrej lub złej wierze posiadacza służebności przesyłu przesądza data uzyskania posiadania, którą odnośnie do przedsiębiorstwa państwowego jest data jego uwłaszczenia i obowiązuje domniemanie dobrej wiary (art. 7 k.c.). W dacie rozdzielenia prawa własności nieruchomości stanowiącej własność państwową i prawa własności urządzeń przesyłowych, nieruchomość, na której były posadowione, nie była nieruchomością wywłaszczoną jako mienie kościelne i nie przysługiwały do niej wnioskodawczyni żadne prawa, co wyklucza możliwość uwzględnienia przez uczestnika naruszenia jej praw a jednocześnie czyni irrelewantną dla rozstrzygnięcia przedstawioną wątpliwość. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 5 pkt 3 i 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.). jw ał
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 617/19 2020-09-30Czy skarga kasacyjna dotycząca zasiedzenia służebności przesyłu, oparta na potrzebie wykładni przepisów o dobrej wierze posiadacza, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli SN wielokrotnie wypowi…
- IV CSK 686/19 2020-06-23Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu, oparta na wątpliwościach co do możliwości przyjęcia dobrej wiary podmiotu publicznego w objęciu w posiadanie służebności przesyłu, gdy nieruchomość jest o…
- II CSK 797/15 2016-06-10Czy skarga kasacyjna dotycząca zasiedzenia służebności przesyłu może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości…
- I CSK 763/22 2022-01-14Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący opiera ją na potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzeczn…
- II CSK 285/19 2019-10-24Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów prawnych związanych z nabyciem służebności przesyłu przez zasiedzenie, w tym kwestii dobrej wiary przedsiębiorcy przesyłowego i dopuszczalności zaliczania okresu posiadan…
Powołane przepisy
art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 121 pkt 4art. 60 ust. 1art. 39813 § 2art. 7 KCart. 3989 § 2art. 520 § 3art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy