IV CZ 115/11
PostanowienieIzba Cywilna2012-03-16
Skład orzekający: Marta Romańska, Krzysztof Pietrzykowski, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie strony o sposobie wniesienia zażalenia wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do jego wniesienia, jeśli strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Wniesienie zażalenia bezpośrednio do Sądu Najwyższego, zamiast do Sądu Apelacyjnego, stanowiło wniesienie go do sądu niewłaściwego, co skutkowało jego odrzuceniem po przekroczeniu terminu.Stan faktyczny
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów procesu. Zażalenie zostało nadane w terminie, jednak skierowano je bezpośrednio do Sądu Najwyższego, który przekazał je do Sądu Apelacyjnego po upływie terminu. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie z powodu uchybienia terminu. Pozwany powołał się na pouczenie zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, które sugerowało składanie zażaleń do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 115/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa J. K. przeciwko J.i B. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 maja 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z 5 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie na postanowienie co do kosztów procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z 24 lutego 2011 r., bowiem uznał, że pozwany nie zachował terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że pozwany nadał zażalenie w wymaganym terminie, jednak zaadresował je bezpośrednio do Sądu Najwyższego, który przekazał zażalenie Sądowi Apelacyjnemu już po terminie do jego wniesienia. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu zażalenia pozwany zarzucił, że zastosował się do pouczenia Sądu Apelacyjnego, z którego wynikało, że zażalenia składa się do Sądu Najwyższego. Pozwany wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego z 24 lutego 2011 r. dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego zostało prawidłowo wysłane listem poleconym na adres pozwanego, który odebrał przesyłkę 11 kwietnia 2011 r. (k. 655). W terminie określonym w art. 394 § 2 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. - 18 kwietnia 2011 r., pozwany złożył zażalenie na postanowienie z 24 lutego 2011 r., jednak skierował je bezpośrednio do Sądu Najwyższego z pominięciem Sądu Apelacyjnego. Zespół do spraw korespondencji Sądu Najwyższego 27 kwietnia 2011 r. przekazał zażalenie pozwanego do Sądu Apelacyjnego. Zostało ono przyjęte przez biuro podawcze tego Sądu 2 maja 2011 r. (k. 657). Zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c. termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia. Wniesienie zażalenia bezpośrednio do sądu drugiej instancji, trzeba traktować jak wniesienie go do sądu niewłaściwego. Sąd niewłaściwy ma jednak obowiązek przesłać zażalenie właściwemu sądowi w terminie wynikającym z przyjętego obiegu dokumentów w sądzie.
3 Powołanie się przez pozwanego na pouczenie, które było dołączone do odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z 24 lutego 2011 r. wraz z uzasadnieniem (k. 673) nie może stanowić podstawy do odmiennych wniosków. W uchwale połączonych izb: Izby Cywilnej oraz Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 22 listopada 2011 r., BSN 2011, nr 12, s. 11, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że niepouczenie albo błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. zażalenie podlega oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 38/11 2011-11-22Czy niepouczenie albo błędne pouczenie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do jego wniesienia?
- III CZ 20/14 2014-05-30Czy brak pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie zaskarżenia orzeczenia wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem?
- III PZ 17/19 2019-10-29Czy błędne pouczenie strony przez sąd o terminie do wniesienia zażalenia, nawet jeśli strona jest profesjonalnym pełnomocnikiem, wyłącza winę w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia?
- I CZ 140/17 2018-01-10Czy brak pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia, w sytuacji gdy strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika, może uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia?
- IV CZ 86/09 2009-12-17Czy uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, będące konsekwencją działania strony zgodnie z błędnym pouczeniem sądu, może być uznane za niezawinione w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. i uzasadniać przywrócenie terminu?
Powołane przepisy
art. 394 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 394 § 2 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy