II UZ 119/97
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1998-01-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie kasacji przez osobę nieuprawnioną, która następnie wnioskuje o ustanowienie adwokata z urzędu, może być uznane za skuteczne, mimo braku jej sporządzenia i podpisania przez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przez "wniesienie kasacji" należy rozumieć nie tylko jej podpisanie, ale przede wszystkim jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika. Złożenie kasacji przez osobę nieposiadającą odpowiednich kwalifikacji, nawet z jednoczesnym wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne, bez wzywania do uzupełnienia braków. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu złożony w kasacji wniesionej osobiście nie przerywa biegu terminu do jej wniesienia i nie wpływa na ocenę jej niedopuszczalności.Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego świadczenia rehabilitacyjnego i renty inwalidzkiej. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, uznając ją za wniesioną przez osobę nieuprawnioną. Pełnomocnik wnioskodawcy w zażaleniu do Sądu Najwyższego zarzucił, że strona nie została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia kasacji, a sama kasacja została sporządzona osobiście z prośbą o ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając tym samym odrzucenie kasacji jako niedopuszczalnej.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 5 stycznia 1998 r. II UZ 119/97 Zgodnie z art. 3932 § 1 KPC poprzez "wniesienie kasacji" należy rozu-mieć nie tylko jej podpisanie, ale i sporządzenie przez pełnomocnika. Przewodniczący SSN: Roman Kuczyński, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku Marka P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w Z. o rentę inwalidzką, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postano-wienie Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 2 sierpnia 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach posta-nowieniem z dnia 22 sierpnia 1997 r. [...] odrzucił kasację wniesioną przez Stanisława P. w imieniu jego syna Marka, urodzonego 2 lutego 1958 r., od wyroku tegoż Sądu z dnia 3 kwietnia 1997 r. zmieniającego wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 20 listopada 1995 r. [...] w ten sposób, że przyznał Markowi P. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych 6 miesięcy poczynając od dnia 3 sierpnia 1995 r. oraz oddalił jego rewizję w przedmiocie przyznania renty inwalidzkiej. W uzasadnieniu tego postano-wienia Sąd Apelacyjny wskazał, że kasacja została wniesiona przez osobę nie-uprawnioną. W zażaleniu wniesionym do Sądu Najwyższego, pełnomocnik wnioskodawcy
- 2 - zarzucił, że nie został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesienia kasacji wobec czego sporządził ją osobiście wraz z prośbą o ustanowienie adwokata do pomocy prawnej lub do dalszego prowadzenia sprawy, lecz prośba nie została uwzględniona mimo, że skarga kasacyjna została złożona w ustawowym terminie i wymagała jedynie parafowania przez adwokata z urzędu. Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje : Bezprzedmiotowy jest zarzut, że ubezpieczony "wraz z doręczeniem odpisu wyroku z uzasadnieniem nie został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wnie-sienia kasacji. Ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cy-wilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189) wzmocniono zasadę kontradyktoryjności ograni-czając uprawnienia oraz obowiązki sądu orzekającego. W myśl znowelizowanego przepisu art. 327 § 1 KPC wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego przewodniczący udziela stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku. Tak wiec przepis ten nie nakłada na sąd orzekający w sprawie obowiązku udzielania stronie zgłaszającej wniosek o doręcze-nie orzeczenia z uzasadnieniem, informacji pisemnych o przepisach dotyczących kasacji. Sąd Najwyższy jednolicie w swym orzecznictwie uważa, że - zgodnie z prze-pisem art. 3932 § 1 KPC - złożenie kasacji przez osobę nie będącą osobą wymie-nioną w § 2 tego przepisu, tj. adwokatem, sędzią, prokuratorem, radcą prawnym, notariuszem albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych polskich szkół wyższych, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, bez wzywania do uzu-pełnienia (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1997 r., III CZP 116/96 - OSNC 1997 z. 2 poz. 13, postanowienie z dnia 27 sierpnia 1996 r., I PKN 6/96 - OSNAPiUS 1996 nr 24 poz. 375). Sąd Najwyższy niejednokrotnie też wyrażał pogląd, że zgłoszenie w kasacji wniesionej przez stronę osobiście, wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, nie zmienia faktu, że kasacja ta nie spełnia warunku określonego w przepisie art. 3932 2 1 KPC, ani też nie przerywa biegu terminu do jej wniesienia; ewentualnie uchybienia sądu w przedmiocie rozpoznania takiego wniosku, które mogły mieć miejsce po
- 3 - wniesieniu kasacji nie mają wpływu na orzeczenie o jej niedopuszczalności (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1997 r., II CZ 1/97, postanowie-nie z dnia 8 stycznia 1997 r., I CZ 33/96). Sąd Najwyższy zauważa, że nie do przyjęcia jest skierowany pod adresem Sądu Apelacyjnego zarzut wnoszącego zażalenie, że nie spowodował "parafowania przez adwokata z urzędu" wniesionej kasacji. Skoro przepis art. 3932 KPC wyraźnie określa podmioty uprawnione do wniesienia kasacji, to jest oczywiste, że poprzez wniesienie kasacji należy rozumieć jej sporządzenie i podpisanie. Podpisanie przez osobę uprawnioną stwarza domniemanie, że również przez nią została sporządzona. Rozumowanie wnoszącego zażalenie jest propozycją, by Sąd dokonał czynności, której celem byłoby stworzenie fikcji służącej obejściu prawa. Odmowa akceptacji prezentowanego w zażaleniu poglądu nie wymaga wywodu prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, z mocy powołanych przepisów oraz art. 3938 KPC orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UZ 14/96 1997-01-08Czy Sąd Apelacyjny, odrzucając kasację wniesioną osobiście przez stronę, powinien najpierw rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli taki wniosek został złożony przed upływem terminu do wniesienia kasacji…
- II UZ 57/98 1998-06-25Czy kasacja wniesiona samodzielnie przez stronę, która nie posiada kwalifikacji określonych w art. 3932 § 2 KPC, podlega odrzuceniu niezależnie od złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu?
- II UZ 13/97 1997-04-22Czy wniosek strony o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu, zawarty w kasacji wniesionej osobiście, wpływa na ocenę spełnienia przez kasację wymogu wniesienia jej przez profesjonalnego pełnomocnika?
- II UZ 56/99 1999-05-20Czy kasacja wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu osób uprawnionych do wniesienia jej osobiście, wraz z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, złożona w terminie, który okazał się niewystar…
- II UZ 25/97 1997-04-24Czy kasacja wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, może zostać uzupełniona przez ustanowionego później pełnomocnika w celu usunięcia braku formalnego polegającego na braku podpisu a…
Powołane przepisy
art. 3932 § 1 KPCart. 327 § 1 KPCart. 3932art. 3932 KPCart. 3938 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy