II CSK 144/18

WyrokIzba Cywilna2018-07-17

Skład orzekający: Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu i wysokości wynagrodzenia za nią może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów i oczywistą zasadność skargi, ale nie przedstawia pogłębionego wywodu prawnego ani nie wykazuje istnienia rozbieżności w orzecznictwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie spełnia ona wymogów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Nie można powoływać się na potrzebę wykładni przepisów prawnych, jeśli orzecznictwo i doktryna w danej kwestii są utrwalone, a argumentacja skarżącego sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Skarga kasacyjna nie może być oparta na naruszeniu przepisów postępowania, które w istocie dotyczy oceny dowodów, gdyż ustalenia faktyczne wiążą Sąd Najwyższy.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego, którym ustanowiono służebność przesyłu linii elektroenergetycznej i zasądzono wynagrodzenie. Wnioskodawca domagał się zmniejszenia wynagrodzenia i kwestionował zakres służebności. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących służebności przesyłu oraz przepisów postępowania związanych z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 144/18 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z wniosku ,,E.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przy uczestnictwie K.A. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II Ca […]/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 września 2017 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację wnioskodawcy ,,E.” Sp. z o.o. w P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 9 grudnia 2016 r., którym ustanowiona została na rzecz wnioskodawcy szczegółowo opisana służebność przesyłu linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV wraz z ustaleniem pasów technologicznych umożliwiających korzystanie z tej linii, z zasądzeniem na rzecz uczestnika K.A. wynagrodzenia w wysokości 31 775 złotych. Uwzględnienie wniosku wynikało ze spełnienia przesłanek określonych w art. 3051-5 k.c. Oddalając apelację wnioskodawcy, odnoszącą się do treści służebności przesyłu wskazanej w postanowieniu i domagającej się zmniejszenia należnego wynagrodzenia do kwoty 4866 złotych, Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu Rejonowego. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 3051 w związku z art. 3052 k.c. przez ich błędną wykładnię oraz art. 154 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odnośnie do ustalenia terytorialnego zakresu obciążenia nieruchomości służebnością przesyłu. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 382 w związku z art. 227, art. 228 i art. 230 k.p.c., a także art. 378 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie także orzeczenia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak podstaw określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przepis ten przewiduje możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w razie wystąpienia przynajmniej jednej z przesłanek: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 3 We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik skarżącego powołał się na art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. i wskazał na potrzebę wykładni art. 3051 w związku z art. 3052 k.c. w zakresie zasad ustalania terytorialnego zakresu obciążeń nieruchomości służebnością przesyłu w związku z posadowieniem i eksploatacją linii elektroenergetycznych (odnosi się to także do innych urządzeń liniowych), co rzutuje na wysokość odpowiedniego wynagrodzenia. Wskazując na potrzebę wykładni powołanych przepisów skarżący pominął utrwalone i znane stanowisko orzecznictwa oraz doktryny odnośnie do tego, jak powinna wyglądać argumentacja mająca na celu przekonać o potrzebie wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowego w nadzwyczajnym postępowaniu odwoławczym, jakim jest postępowanie wszczęte skargą kasacyjną. W przypadku rozbieżności w wykładni przepisów należy nie tylko się do tego odwołać, ale na podstawie profesjonalnego, pogłębionego wywodu prawniczego wskazać przez przykłady orzecznictwa i wypowiedzi doktryny, na czym wątpliwości interpretacyjne i rozbieżność wykładni polega. Nie może się to jednak sprowadzać w znacznym stopniu do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, w wypadku niniejszej sprawy - oceny opinii biegłych, którzy, podobnie jak to jest w innych sprawach tego samego rodzaju, powołali się lokalne Studium Uwarunkowań Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego. Różnorodność okoliczności faktycznych w największym stopniu powoduje różne rozstrzygnięcia w odniesieniu do szerokości pasa technologicznego, którego określenie właściwej szerokości rzeczywiście pozostaje poza bezpośrednią regulacją ustawową. Luki tej nie zapełni jednak dokonywanie wykładni przepisów o służebności przesyłu. Wykładnia tych przepisów z punktu widzenia przesłanek ustanowienia służebności i wynagrodzenia za nią ma bardzo bogatą judykaturę i piśmiennictwo, sięgające jeszcze dalekich lat przed wprowadzeniem do kodeksu cywilnego przepisów wprost odnoszących się do służebności przesyłu. W ostatnim okresie na uwagę zasługują wyjaśniające te kwestie: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2014 r., V CSK 398/13, nie publ. i z dnia 7 lipca 2017 r., V CSK 636/16, OSNC 2018, nr 4, poz. 42, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2018 r., IV CSK 604/17 wraz z cyt. w nim bogatym orzecznictwem. 4 Nie zostały także spełnione warunki prawne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej oparte na jej oczywistości. W świetle utrwalonego i powszechnie znanego stanowiska orzecznictwa oraz doktryny, kiedy występuje oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej i jak się to powinno wykazać, nie jest wystarczające odwołanie się skarżącego tylko do naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie apelacji w całości co do jej wszystkich zarzutów, zwłaszcza że w krótkiej argumentacji ma to związek z ustaleniami faktycznymi. Ustalenia faktyczne i ocena dowodów nie może stanowić podstaw skargi kasacyjnej, a ustalenie faktów wiąże Sąd Najwyższy (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.). Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu. jw ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3051art. 3052 KCart. 154 ust. 2art. 382art. 227art. 228art. 230 KPCart. 378 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy