III KRS 19/10
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2011-01-20
Skład orzekający: Andrzej Wróbel, Halina Kiryło, Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia przeniesiony w stan spoczynku z powodu ustania trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego ma prawo powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko?Ratio decidendi
Sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko, nawet jeśli ustanie przyczyna jego trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Prawo powrotu do czynnej służby sędziowskiej jest uregulowane ustawowo i ograniczone do ściśle określonych przypadków, a ustanie niezdolności do pracy nie jest jednym z nich.Stan faktyczny
Sędzia I. N., przeniesiona w stan spoczynku, złożyła wniosek o powrót na poprzednio zajmowane stanowisko, przedstawiając zaświadczenie lekarskie o zdolności do pełnienia obowiązków. Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła uwzględnienia wniosku. Sędzia wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego, zarzucając sprzeczność uchwały z Konstytucją i ustawą o KRS.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiającej przywrócenia na poprzednio zajmowane stanowisko.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KRS 19/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) Protokolant Anna Gryżniewska w sprawie z odwołania I. N. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 28 lipca 2010 roku., w sprawie odmowy przywrócenia na poprzednio zajmowane stanowisko , po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r., oddala odwołanie. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 16 maja 2010 r. I. N., sędzia Sądu Rejonowego […] w stanie spoczynku, zgłosiła zamiar powrotu na stanowisko sędziego tego Sądu. W uzasadnieniu zgłoszenia podała, że jest zdolna do pełnienia obowiązków sędziego, załączając zaświadczenie lekarskie z dnia 8 marca 2010 r. wystawione przez kierownika Kliniki 10 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką, prof. dr hab. n.
2 med. M. H. stwierdzające, że pani I. N. może podjąć pracę na poprzednio zajmowanym stanowisku. Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z dnia 28 lipca 2010 r., odmówiła uwzględnienia wniosku sędziego. W odwołaniu do Sądu Najwyższego sędzia I. N. zarzuciła sprzeczność uchwały z art. 180 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 i art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67) poprzez nieuwzględnienie jej wniosku o przywrócenie na poprzednio zajmowane stanowisko sędziego Sądu Rejonowego pomimo ustania przyczyn będących przyczyną przeniesienia w stan spoczynku. Na zasadzie art. 13 ust. 5 k.r.s. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Krajową Radę Sądownictwa. W uzasadnieniu wskazała, że mimo wad ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczących powrotu na stanowisko sędziego (art. 74 § 1 w związku z art. 71 § 3), istnieją w systemie prawnym normy pozwalające na przywrócenie do stanu czynnego sędziego, który został przeniesiony w stan spoczynku na skutek wypadku przy pracy, na wniosek tego sędziego i wobec poprawy zdrowia pozwalającej na pełnienie służby sędziowskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 74 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 11, poz. 67), sędzia przeniesiony w stan spoczynku z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku. Sąd Najwyższy w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., III KRS 1/06 (OSNP 2007, nr 7-8, poz. 118), w którym przedmiotem sprawy była również kwestia zgodności z prawem uchwały Krajowej Rady Sądownictwa odmawiającej prawa powrotu do czynnej służby sędziowskiej z uwagi na ustanie trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego stwierdził, że sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa o u.s.p. nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko w przypadku ustania trwałej
3 niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. W uzasadnieniu wskazano, że według wykładni Trybunału Konstytucyjnego zawartej w uchwale z dnia 6 listopada 1991 r., W 2/91 (OTK 1991 nr 1, poz. 20) prawo powrotu sędziego na stanowisko zajmowane poprzednio stanowi zagwarantowane przez przepisy ustawowe prawo podmiotowe. Aby tak rozumiane „prawo powrotu” było możliwe, konieczne jest wskazanie przepisu ustawowego, który je przewiduje. W prawie o u.s.p. takie prawo przewidziane jest jedynie w dwóch przypadkach, a to w art. 74 i w art. 98 § 3, co oznacza, że sędzia przeniesiony w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 prawa o u.s.p. nie ma prawa powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko, także w przypadku ustania trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Wobec braku zmiany ustawy w tym zakresie, Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do odstąpienia od tego stanowiska. Wykładnia ustawy zgodnie z wnioskiem skarżącego musiałaby bowiem być wykładnią contra legem, gdyż przepisy wyraźnie i wyczerpująco przewidują, kiedy możliwy jest powrót sędziego w stanie spoczynku do czynnej służby. Dołączenie do tego katalogu sytuacji, w której ustała trwała niezdolność do pełnienia obowiązków sędziego, może być rozważane jedynie jako postulat de lege ferenda. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KRS 1/06 2006-03-08Czy sędzia przeniesiony w stan spoczynku z powodu trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego, po ustaniu tej niezdolności, ma prawo powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko sędziowskie na zasadzie analogii d…
- III KRS 15/16 2016-05-24Czy sędzia może domagać się przeniesienia w stan spoczynku na swój wniosek w sytuacji zmiany ustroju sądów lub granic okręgów sądowych, gdy nie został przeniesiony do innego sądu?
- III KRS 6/14 2014-04-11Czy sędzia ma legitymację czynną do złożenia wniosku o przeniesienie w stan spoczynku na podstawie art. 71 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku ze zmianą ustroju sądów?
- III KRS 14/17 2017-06-13Czy Krajowa Rada Sądownictwa, przenosząc sędziego w stan spoczynku z powodu trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków, może ustalić datę przeniesienia późniejszą niż data wydania orzeczenia o niezdolności, jeśli skutk…
- III KRS 16/16 2016-05-24Czy sędzia, w przypadku zmiany ustroju sądów lub granic okręgów sądowych, ma prawo do przejścia w stan spoczynku na własny wniosek, czy też prawo to przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 180 ust. 1art. 32 ust. 1art. 1art. 2 ust 1art. 13 ust. 5art. 74 § 1art. 71 § 3art. 70 § 1art. 74art. 98 § 3§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy