I UZ 47/04

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2005-02-14

Skład orzekający: Józef Iwulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zasądzenie zaległych świadczeń z tytułu dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego, wartość przedmiotu sporu stanowi suma wszystkich zaległych świadczeń, czy też wartość tych świadczeń za jeden rok, zgodnie z art. 22 k.p.c.?
Ratio decidendi
Wartość przedmiotu sporu w sprawie o zasądzenie zaległych świadczeń z tytułu dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego stanowi suma wszystkich zaległych świadczeń, a nie wartość tych świadczeń za jeden rok. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając, że błędnie zastosowano art. 22 k.p.c. do świadczeń, które były już wymagalne.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się zasądzenia zaległych świadczeń z tytułu dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego za okres od 1 lipca 1993 r. do 30 czerwca 2003 r. Sąd Apelacyjny odrzucił jej kasację, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, ponieważ zastosował art. 22 k.p.c. i zsumował świadczenia tylko za jeden rok. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, twierdząc, że kasacja jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia lub że wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r. I UZ 47/04 W sprawie o zasądzenie zaległych świadczeń z tytułu dodatku komba-tanckiego i ryczałtu energetycznego wartość przedmiotu sporu stanowi żądana kwota (art. 19 § 1 k.p.c.). Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy z wniosku Mieczysławy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziałowi w O. o dodatek kombatancki i ryczałt energetyczny od 1 lipca 1993 r., na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2004 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Białymstoku odrzucił kasację wnioskodawczyni Mieczysławy K. od wyroku tego Sądu z dnia 27 maja 2004 r., oddalającego apelację wnioskodaw-czyni od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsz-tynie z dnia 28 stycznia 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że kasacja jest nie-dopuszczalna, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, a sprawa nie należy do kategorii spraw, w których zgodnie z art. 392 k.p.c. kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (sprawy o przy-znanie lub wstrzymanie emerytury lub renty oraz objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego). W kasacji określono wartość zaskarżenia nieprawidłowo w kwocie 14.598,48 zł przez zsumowanie wartości dochodzonego w sprawie dodatku komba-tanckiego i ryczałtu energetycznego za okres od 1 lipca 1993 r. do 30 czerwca 2003 2 r. (pomniejszonej o kwotę otrzymanego dodatku pieniężnego z tytułu pracy przymu-sowej w III Rzeszy). Zdaniem Sądu Apelacyjnego, należy zsumować wartość tych świadczeń tylko za jeden rok przez zastosowanie reguły przewidzianej dla świadczeń powtarzających się (art. 22 k.p.c.). Tak ustalona wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza kwoty dziesięciu tysięcy złotych. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik wnioskodawczyni domagając się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 3921 k.p.c. Według skarżą-cego kasacja jest dopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, gdyż sprawa dotyczy zasadności podstaw wypłaty świadczeń. Ale gdyby nawet brać pod uwagę wartość zaskarżenia, to - ze względu na spór co do zaległych świadczeń - wartością tą jest całkowita wartość „przysługujących roszczeń”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3921 k.p.c., niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, kasacja w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, przysługuje w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpie-czenia społecznego. Rozpatrywana sprawa nie należy do żadnej z powyżej wymie-nionych kategorii spraw. W tym zakresie stanowisko zaskarżonego postanowienia jest zatem trafne. Słuszny natomiast okazał się zarzut błędnego wyliczenia przez Sąd wartości przedmiotu zaskarżenia na skutek bezpodstawnego zastosowania art. 22 k.p.c. W rozpatrywanej sprawie idzie wyłącznie o świadczenia zaległe, gdyż prawo do tych świadczeń (dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego) zostało wniosko-dawczyni przyznane decyzją organu rentowego z 16 stycznia 1979 r., a następnie potwierdzone decyzją z dnia 29 lipca 2003 r. Sporne są natomiast wyłącznie zaległe świadczenia za okres od 1 lipca 1993 r. do 30 czerwca 2003 r. dotyczący wstrzyma-nia wypłaty tych świadczeń. Tak więc przedmiotem sprawy i przedmiotem zaskarże-nia kasacją są wyłącznie świadczenia wymagalne już w chwili rozpoczęcia sprawy wynikającej z odwołania wnioskodawczyni z dnia 18 listopada 2003 r. Wartość tych wymagalnych świadczeń stanowi wartość przedmiotu sporu i wartość zaskarżenia kasacją (por. art. 19 § 1 k.p.c.). Nie było natomiast zasadne zastosowanie art. 22 k.p.c. dotyczącego spraw „o prawo do świadczeń powtarzających się”. 3 Z powyższych przyczyn odrzucenie kasacji zaskarżonym postanowieniem okazało się bezpodstawne i należało uwzględnić wniosek zażalenia o jego uchylenie (art. 39318 § 3 k.p.c. i art. 386 § 4 k.p.c. odpowiednio zastosowany). ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 19 § 1 KPCart. 392 KPCart. 22 KPCart. 3921 KPCart. 39318 § 3 KPCart. 386 § 4 KPC§ 1§ 3§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy