II CSK 279/21

Sygn. akt II CSK 279/21 POSTANOWIENIE Dnia 10 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa M. R. przeciwko Województwu […] z siedzibą w […] i Państwowemu Gospodarstwu […] z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 listopada 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I AGa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego Państwowego Gospodarstwa […] w W. na rzecz powódki kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. oddala wniosek pozwanego Województwa […] o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten 2 odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). W uzupełnionym wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany Państwowe Gospodarstwo Wodne „W.” w W. (W.) powołał się na istotne zagadnienie prawne, dotyczące zakresu następstwa prawnego W. w świetle art. 534 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 624), w szczególności w aspekcie, czy wskazanie w tym przepisie „umów, koncesji i zezwoleń” oraz „toczących się postępowań”, których dotyczyć ma następstwo prawne, może prowadzić do wniosku, jaki wywiodły Sądy meriti w niniejszej sprawie. Przyczyna kasacyjna w postaci istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych kierunków interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Wywody wniosku nie czyniły zadość tym wymaganiom. Skarżący nie sformułował w istocie żadnego skonkretyzowanego zagadnienia prawnego, lecz jedynie ogólnikową wątpliwość co do wykładni art. 534 pr. wodn., 3 która w istocie zmierzała nie tyle do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., lecz do zweryfikowania przez Sąd Najwyższy prawidłowości poglądu wyrażonego przez Sąd Apelacyjny w rozpatrywanej sprawie. We wniosku nie przytoczono również alternatywnych dróg rozstrzygnięcia „zagadnienia prawnego” ani też przemawiającej na ich rzecz argumentacji. Niezależnie od tego należało zauważyć, że z art. 534 ust. 1 pkt 3 pr. wodn. wynika wprost, że z dniem wejścia w życie ustawy - Prawo wodne W. wstępują w prawa i obowiązki wynikające m.in. z umów i porozumień w zakresie utrzymywania wód oraz prowadzenia inwestycji w gospodarce wodnej, zawartych przez marszałków województw lub wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne wykonujące zadania marszałków województw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 oraz w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (jedn. tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 1121, obecnie uchylona). W. są zatem sukcesorem tych praw i obowiązków, przy czym powołany przepis nie zawiera żadnych obostrzeń, związanych z chwilą zawarcia umowy, czasem jej obowiązywania, charakterem dochodzonych roszczeń lub chwilą ich wymagalności. Sądy meriti uznały, że umowa, z której powódka wywodziła roszczenie, mieściła się w kategorii umów określonych w art. 534 ust. 1 pkt 3 pr. wodn. i została zawarta przez Województwo (…), działające przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł., w ramach realizacji zadań zleconych określonych w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. We wniosku nie przedstawiono żadnych racji podważających to stanowisko. To, czy Sąd Apelacyjny trafnie zakwalifikował sukcesję wynikającą z art. 534 ust. 1 pr. wodn. jako „generalną”, miało w tej sytuacji jedynie wtórne znaczenie.p Kwestia następstwa procesowego W. w toczących się postępowaniach w kontekście nieprecyzyjnego brzmienia art. 534 ust. 5 pr. wodn. została wyczerpująco przedstawiona w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020 r., III CZP 57/19, OSNC 2020, nr 11, poz. 91. Skarżący nie wykazał, aby w tym zakresie zachodziła potrzeba kolejnej wypowiedzi ze strony Sądu Najwyższego. 4 Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypominając, że Sąd Najwyższy bada na tym etapie wyłącznie przyczyny kasacyjne, nie wnikając w zasadność zarzutów kasacyjnych. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 98, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Województwa (…) oddalono, ponieważ z materiału sprawy wynikało, że powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 listopada 2018 r. jedynie co do pozwanego W.. W konsekwencji w odniesieniu do pozwanego Województwa (…) wyrok ten stał się prawomocny, a zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego oraz postępowanie kasacyjne zainicjowane skargą kasacyjną od tego wyroku odnosiło się wyłącznie do sporu w relacji między powódką a pozwanym W.. jw