IV CZ 16/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-04-27

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Anna Kozłowska, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wydanie przez Sąd Najwyższy orzeczenia w identycznej sprawie, ale z innym podmiotem, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym orzeczeniu potwierdził, że wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy jedynie faktów i dowodów istniejących przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Późniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego, nawet w identycznej sprawie, ale z innym podmiotem, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, chyba że dotyczy tego samego stosunku prawnego, co nie miało miejsca w analizowanej sprawie. Wyjątek stanowi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w art. 403 § 4 k.p.c.
Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że późniejsze orzeczenie Sądu Najwyższego w analogicznej sprawie, ale z innym podmiotem, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że nowe orzeczenie Sądu Najwyższego zostało wydane w identycznym stanie faktycznym i zawiera odmienne rozstrzygnięcie, co narusza art. 403 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 16/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt I ACa (…), w sprawie z powództwa ,,K.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko ,,E.” Spółce Akcyjnej w G. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2018 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt I ACa (…), 1. oddala zażalenie; 2. nie obciąża skarżącej kosztami postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. odrzucił skargę ,,K.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa tej spółki przeciwko ,,E.” spółce akcyjnej w G. o ustalenie, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z 2 dnia 27 lutego 2015 r. Podkreślił, że Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r. oddalił powództwo ,,K.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o ustalenie, że oświadczenie złożone przez ,,E.” Spółkę Akcyjną w G. dnia 3 kwietnia 2013 r. i dnia 26 kwietnia 2013 r. o wypowiedzeniu części umowy sprzedaży energii wytwarzanej w OZE z dnia 12 kwietnia 2010 r. nie wywołało skutku prawnego i w rezultacie umowa ta pozostaje w mocy co do wszystkich swoich postanowień oraz ustalił, że oświadczenie złożone przez pozwaną dnia 26 kwietnia 2013 r. o rozwiązaniu w części ramowej umowy sprzedaży praw majątkowych z dnia 12 kwietnia 2010 r., nie wywołało skutku prawnego i w rezultacie umowa ta pozostaje w mocy co do wszystkich swoich postanowień oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. oddalił apelację powódki i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, na skutek zaś apelacji pozwanej zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo o ustalenie, że oświadczenie złożone przez pozwaną w piśmie z dnia 26 kwietnia 2013 r. o rozwiązaniu w części umowy sprzedaży praw majątkowych z dnia 12 kwietnia 2010 r. nie wywołało skutku prawnego i w rezultacie umowa ta pozostaje w mocy co do wszystkich swoich postanowień oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 grudnia 2015 r., IV CSK […]/15 odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez powódkę od wyroku Sądu Apelacyjnego i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W dniu 16 grudnia 2016 r. powódka złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny, odrzucając skargę, uznał, że sama okoliczność, iż w analogicznej sprawie, która toczyła się przeciwko pozwanej z powództwa innego podmiotu niż powódka w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w (…) wyroku objętego rozpoznawaną obecnie skargą powódki, uchylił inny wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, nie stanowi przesłanki przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. mogącej stanowić podstawę wznowienie postępowania. Nie można przy tym abstrahować od okoliczności, że Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 grudnia 2015 r., IV CSK […]/15 odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi 3 kasacyjnej od wydanego w tej sprawie wyroku Sądu Apelacyjnego. Zauważył ponadto, że w art. 4011 k.p.c. ustawodawca przewidział wprawdzie możliwość wznowienia postępowania z uwagi na późniejsze wydanie orzeczenia, ale odnosi się to jedynie do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego stwierdzających niezgodność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie. W dniu 5 czerwca 2017 r. powódka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez nieprawidłowe uznanie, że nie zachodzi przypadek wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które miały wpływ na wynik sprawy i które uzasadniały wznowienie postępowania. Wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2016 r., podkreśliła, że został on wydany w identycznym stanie faktycznym, ale zawiera odmienne rozstrzygnięcie. Zwróciła też uwagę na konieczność zapewnienia jednolitego orzecznictwa w takich samych sprawach oraz zasadę prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały już przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia, zaś środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia postępowania (zob. w szczególności uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208). Odnosi się to również do sytuacji, gdy Sąd Najwyższy po uprawomocnieniu się kwestionowanego w skardze wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 lutego 2015 r. odmiennie rozstrzygnął sprawę, w której występowały identyczne okoliczności faktyczne. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, ale tylko takiego, który dotyczy tego samego stosunku prawnego, a nie - jak w niniejszej sprawie - innego, choćby identycznego stosunku prawnego. Poza tym jedynie orzeczenie Trybunału 4 Konstytucyjnego może stanowić podstawę wznowienia postępowania w sytuacji określonej w art. 403 § 4 k.p.c. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 4011 KPCart. 45art. 403 § 4 KPCart. 39814art. 3941 § 1§ 2§ 4§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy