III UK 81/09

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2010-02-04

Skład orzekający: Andrzej Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres urlopu wychowawczego, podczas którego pracownik podlegał ubezpieczeniu społecznemu, może być uwzględniony przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla celów nabycia prawa do wcześniejszej emerytury?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres urlopu wychowawczego nie jest okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a tym samym nie może być uwzględniany przy ustalaniu prawa do wcześniejszej emerytury. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przepisy dotyczące warunków nabycia prawa do wcześniejszej emerytury należy wykładać ściśle, a urlop wychowawczy z istoty swojej zawiesza podstawowe prawa i obowiązki wynikające ze stosunku pracy, nie będąc okresem równoważnym ze świadczeniem pracy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się ustalenia prawa do emerytury, domagając się uwzględnienia okresu urlopu wychowawczego przy ustalaniu stażu pracy w szczególnych warunkach. Sądy niższych instancji oddaliły jej odwołanie. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących uwzględniania okresów nie wykonywania pracy, za które otrzymano wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 81/09 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel w sprawie z odwołania U. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2010 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2009 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r., Sąd Apelacyjny oddalił apelację U. H. (wnioskodawczyni) od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 marca 2009 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o emeryturę. Wnioskodawczyni zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjne w całości skarga kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni podniosła, że konieczne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze uwzględnia się okresy nie wykonywania pracy, za które pracownik otrzymał przed dniem 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub 2 świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ma zastosowanie do osób przebywających w tym czasie na urlopach wychowawczych? Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie kwalifikowała się do przyjęcia celem merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, ze względu na charakter omawianego świadczenia, jakim jest emerytura w wieku obniżonym (wcześniejsza emerytura), przepisy dotyczące warunków nabycia prawa do tego świadczenia należy wykładać ściśle (uchwała SN z dnia 29 września 2005 r. II UZP 10/05, OSNP z 2006, Nr 1-2, poz. 21). Uprawnienie do wcześniejszej emerytury jest swoistym przywilejem przysługującym osobom, które przez określony czas wykonywały pracę w tzw. szczególnych warunkach lub charakterze. Niewątpliwie w okresie przebywania na urlopie wychowawczym praca taka nie jest wykonywana. Ponadto, w okresie, w którym wnioskodawczyni korzystała z urlopu wychowawczego przyjęty był pogląd, że z istoty urlopu wychowawczego wynika, że „w tym okresie następuje zawieszenie podstawowych praw i obowiązków stron wynikających ze stosunku pracy, jeżeli przepis wyraźnie nie stanowi inaczej. Okres ten bowiem nie jest - co do zasady - okresem prawnie równoważnym ze świadczeniem pracy. Toteż pracownica w okresie urlopu wychowawczego nie (…) zachowuje prawa do wynagrodzenia za pracę…” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1987 r. I PR 30/87, OSNC z 1988 r., Nr 12, poz. 181). W okresie przebywania na urlopie wychowawczym nie przysługiwały również świadczenia, o których mowa w art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Pełnomocnik wnioskodawczyni błędnie utożsamia fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu w okresie przebywania na urlopie wychowawczym z pobieraniem świadczeń z tytułu macierzyństwa lub choroby. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 32 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy