I CSK 20/08
WyrokIzba Cywilna2008-07-04
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Jan Górowski, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw w postępowaniu sądowym, polegające na nierozpoznaniu uzasadnionego wniosku o odroczenie rozprawy z powodu choroby pełnomocnika, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. następuje, gdy sąd drugiej instancji rozpoznał sprawę na rozprawie mimo złożenia przez pełnomocnika strony uzasadnionego wniosku o jej odroczenie z powodu choroby, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim, a wniosek ten nie został rozpoznany. Wadliwa organizacja obiegu dokumentów w sądzie nie może obciążać strony, która we właściwym czasie usprawiedliwiła niestawiennictwo.Stan faktyczny
Powodowie domagali się uzgodnienia treści księgi wieczystej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając nieważność postępowania. Pełnomocnik pozwanej złożył wniosek o odroczenie rozprawy z powodu wypadku i zwolnienia lekarskiego, dołączając zaświadczenie. Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę pod nieobecność pełnomocnika, nie ustosunkowując się do wniosku o odroczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 20/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa W. P. i E. P. przeciwko B. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2008 r., skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt IV Ca (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2007 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa W. P. i E. P. przeciwko B. K. oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 września 2006 r. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu drugiej instancji pozwana, wskazując na nieważność postępowania przed tym Sądem, polegająca na pozbawieniu możności
2 obrony jej praw, wniosła o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. pod nieobecność jej pełnomocnika, mimo że ten wnosił o odroczenie rozprawy ze względu na wypadek, któremu uległ i na okoliczność tę przedstawił odpowiednie zaświadczenie lekarskie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Nie może ulegać wątpliwości, że pozwana w niniejszej sprawie została pozbawiona możności obrony swych praw przed Sądem Okręgowym. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik pozwanej adw. M. W. pismem, które wpłynęło do tego Sądu w dniu 22.06.2007 r. wnosił o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 28 czerwca 2007 r. ze względu na to, że w dniu 16 czerwca 2007 r. uległ wypadkowi i do dnia 31 lipca 2007 r. uzyskał zwolnienie lekarskie. Do wniosku pełnomocnik dołączył zaświadczenie lekarskie potwierdzające te okoliczności. Z akt sprawy wynika również, że Sąd Okręgowy na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r., po której zamknięciu wydano zaskarżony wyrok, zaniechał ustosunkowania się do wniosku pełnomocnika pozwanej. Brak w każdym razie w tym przedmiocie jakiejkolwiek wzmianki w treści protokołu rozprawy, stanowiącego wyłączny dowód jej przebiegu. Na podstawie akt sprawy nie można zresztą ustalić, czy Sąd orzekający na rozprawie dysponował w ogóle wnioskiem pełnomocnika pozwanej. Z treści adnotacji na piśmie pełnomocnika wynika, że zostało ono przedstawione sędziemu sprawozdawcy dopiero w dniu 28.06.2007 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wadliwa organizacja obiegu dokumentów w sądzie nie może obciążać strony, która we właściwym czasie usprawiedliwiła niestawiennictwo na rozprawie z powodu choroby i niemożność tę usprawiedliwiła zaświadczeniem lekarskim (por. wyrok SN z 28 listopada 1997 r., I CKU 175/97, Prok. i Prawo z 1998 r., nr 5, poz. 36). Te same reguły odnosi się także do pełnomocnika strony (por. wyrok SN z 3 kwietnia 2001 r., I CKN 19/99, Prok. i Prawo z 2002 r., nr 7-8, poz. 38). Z tych względów obecnie trudno przesądzić, w jaki sposób Sąd Okręgowy ustosunkowałby się do wniosku pełnomocnika pozwanej, gdyby wniosek ten był rozpoznany na rozprawie w dniu 28 czerwca 2008 r. Przyjmuje się bowiem, że przeprowadzenie rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, mimo że pełnomocnik strony złożył uzasadniony wniosek o jej odroczenie, powoduje nieważność postępowania (por. wyrok SN z 30 listopada 2004 r., IV CK 304/04, niepubl.).
3 Zaniechanie oceny tego wniosku należy więc uznać za pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu (art. 39815 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CSK 30/09 2009-07-16Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw, wynikające z nieodroczenia rozprawy pomimo usprawiedliwionej nieobecności strony spowodowanej chorobą i braku pouczenia o możliwości ustanowienia pełnomocnika, prowadzi do…
- I UK 387/16/1 2017-10-03Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw poprzez nieodroczenie rozprawy mimo usprawiedliwionej nieobecności strony z powodu choroby, stanowi nieważność postępowania?
- I CSK 412/08 2009-05-20Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw, wynikające z nieodroczenia rozprawy mimo przedstawienia dokumentacji medycznej wskazującej na chorobę i niemożność stawienia się w sądzie, a także odmowy ustanowienia adwo…
- V CZ 82/15 2016-01-13Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw, wynikające z nieodroczenia rozprawy z powodu choroby strony, uzasadnia uchylenie wyroku sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?
- IV CSK 242/18 2019-06-28Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw w postępowaniu apelacyjnym wskutek nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy z powodu choroby pełnomocnika z urzędu, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim, prowadzi d…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 5 KPCart. 39815 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy