IV KO 50/25
Izba Karna2025-04-24
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwej procedury powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego?Ratio decidendi
Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Samo wskazanie na instytucjonalną nieprawidłowość procedury powołania nie jest wystarczające; konieczne jest ustalenie, że dany sędzia nie gwarantuje minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości.Stan faktyczny
Skazany A. G. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania jego sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazał, że w składzie sądu odwoławczego zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zarządził nie stwierdzenie podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 50/25 ZARZĄDZENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie A. G. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i inne w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., w przedmiocie sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lipca 2022 r., II AKa 151/22 zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 lutego 2022 r., IV K 179/20 zarządzam: nie stwierdzam podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania w sprawie (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Skazany A. G. pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania opisanej wyżej sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji zwrócił się o rozważenie wznowienia z urzędu postępowania w tej sprawie.
IV KO 50/25 2 W uzasadnieniu wniosku wniesionego wtrybie art. 9 § 2 k.p.k. wskazano, że Sąd rozpoznający sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Okoliczność przedstawiona we wniosku sygnalizacyjnym nie jest wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 "nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. Oceniajac przebieg kariery zawodowej sędziego W.P. (dane są dostępne w domenie publicznej), który był członkiem składu sądzącego w II instancji, nie można dostrzec takich okoliczności, które rzutowałyby negatywnie na ocenę jego bezstronności. Wnioskodawca w swym wniosku również tego nie czyni.
IV KO 50/25 3 Jest on Sędzią o stosunkowo długim stażu zawodowym. Orzekanie w ramach delegacji w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach rozpoczął w czerwcu 2018 r. Trudno też dostrzec, aby jego kariera zawodowa uległa gwałtownemu przyspieszeniu po "zmianach w sądownictwie", które nastąpiły po 2015 r. - co mogłoby wskazywać na wątpliwości co do jego bezstronności czy powiązania z władzą wykonawczą. Dla udowodnienia zaistnienia nienależytej obsady sądu nie wystarczy wskazać jedynie na instytucjonalną nieprawidłowość powołania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. Konieczne - niezbędne jest natomiast ustalenie in concreto, że sędzia nie gwarantuje chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2022 r., III KO 62/22). W tej sytuacji nie można przyjąć, aby mogło dojść do ziszczenia się wskazanej przesłanki określonej w przepisie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W zaistniały układzie procesowym za celowe uznano wydanie niezaskarżalnego zarządzenia o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu (por. zarzadzenie sędziego SN z dnia 27 kwietnia 2023 r., II KO 33/23). [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 138/24 2025-04-11Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p…
- V KO 45/25 2025-04-01Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi w przypadku orzekania przez sędziów sądów powszechnych powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 20…
- II KO 171/23 2024-03-05Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439…
- III KO 195/25 2026-03-19Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w postępowaniu z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podsta…
- I KO 75/25 2026-04-30Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu w sytuacji, gdy skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybi…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 9 § 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 1§ 3§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy