I CZ 11/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-03-29
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Kozłowska, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, mimo że strona powodowa nie występowała o zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej, uznając, że sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego. Zastosowanie tej zasady nie jest uzależnione od wcześniejszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a szczególne okoliczności sprawy, takie jak spalenie się domu powoda, uzasadniają odstąpienie od obciążania strony kosztami.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty odszkodowania od pozwanego ubezpieczyciela. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w części dotyczącej mienia ruchomego i stałych elementów domu. Sąd drugiej instancji oddalił apelację powoda, ale nie obciążył go kosztami postępowania apelacyjnego, stosując art. 102 k.p.c. z uwagi na spalenie się domu powoda. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 11/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Ł. P. przeciwko P. Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 marca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie II. wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy – w związku z oddaleniem apelacji strony powodowej - uznał, że zachodzą przesłanki do nieobciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego (art. 102 k.p.c.). Sąd podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda dodatkowego odszkodowania w zakresie, w jakim umowa ubezpieczenia nie obejmowała mienia ruchomego i stałych elementów domu powoda. W zażaleniu na rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego powód wnosił o jego zmianę i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie uwzględnienia zażalenia na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. Według skarżącego, rozstrzygnięcie o kosztach narusza art. 283 § 1 k.p.c., art. 102 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy stwierdził, że zastosował regułę wyrażoną w art. 102 k.p.c. dlatego, ponieważ w sprawie pojawiły się szczególne okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie, a mianowicie - spalenie się domu powoda w wyniku pożaru i konsekwencje z tym związane, mimo częściowego skompensowania poniesionej szkody w rezultacie wypłacenia powodowi odszkodowania na podstawie umowy ubezpieczenia mienia. Nie sposób nie przyznać racji Sądowi Okręgowemu, że spalenie się domu mieszkalnego wiąże się z koniecznością ponoszenia odpowiednich wydatków. Zastosowanie art. 102 k.p.c. nie jest też uzależnione od tego tego, czy strona postępowania wystąpiła z odpowiednim wnioskiem (i z jakim skutkiem) o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Ponadto z treści apelacji i zamieszczonej w niej argumentacji prawnej niekoniecznie wynika oczywisty wniosek, że powód „musiał wiedzieć, iż kontynuując proces i zaskarżając słuszny wyrok (sądu pierwszej instancji), nie uzyska korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia i narazi jedynie P. TU na poniesienie dodatkowych kosztów”. Z tych racji zażalenie strony pozwanej należało oddalić jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 10/12 2012-01-26Czy sąd drugiej instancji, odmawiając zastosowania art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, rażąco naruszył zasady słuszności, mimo że powódka była w trudnej sytuacji materialnej, ale wniosła oczy…
- V CZ 133/12 2013-04-17Czy sąd drugiej instancji, stosując art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania apelacyjnego, naruszył zasady słuszności i sprawiedliwości, jeśli powód był zwolniony od kosztów sądowych w pierwszej instancji?
- V CZ 89/11 2012-06-22Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., obciążając powodów częściowo kosztami postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę ich trudną sytuację życiową i materialną?
- II CZ 204/10 2011-04-08Czy sąd drugiej instancji prawidłowo obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego, odmawiając zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy powód podniósł zarzut naruszenia tego przepisu ze względu na okoliczności s…
- V CZ 103/11 2012-01-25Czy odstąpienie od obciążenia strony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. jest uzasadnione, gdy sąd pierwszej instancji nie odrzucił apelacji mimo istnienia podstaw do jej odrzucenia?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 395 § 2 KPCart. 283 § 1 KPCart. 98 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy