I CZ 11/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-03-29

Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Kozłowska, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, mimo że strona powodowa nie występowała o zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej, uznając, że sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego. Zastosowanie tej zasady nie jest uzależnione od wcześniejszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a szczególne okoliczności sprawy, takie jak spalenie się domu powoda, uzasadniają odstąpienie od obciążania strony kosztami.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty odszkodowania od pozwanego ubezpieczyciela. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w części dotyczącej mienia ruchomego i stałych elementów domu. Sąd drugiej instancji oddalił apelację powoda, ale nie obciążył go kosztami postępowania apelacyjnego, stosując art. 102 k.p.c. z uwagi na spalenie się domu powoda. Pozwany złożył zażalenie na postanowienie o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 11/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Ł. P. przeciwko P. Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 marca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie II. wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy – w związku z oddaleniem apelacji strony powodowej - uznał, że zachodzą przesłanki do nieobciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego (art. 102 k.p.c.). Sąd podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda dodatkowego odszkodowania w zakresie, w jakim umowa ubezpieczenia nie obejmowała mienia ruchomego i stałych elementów domu powoda. W zażaleniu na rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt II wyroku Sądu Okręgowego powód wnosił o jego zmianę i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie uwzględnienia zażalenia na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. Według skarżącego, rozstrzygnięcie o kosztach narusza art. 283 § 1 k.p.c., art. 102 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy stwierdził, że zastosował regułę wyrażoną w art. 102 k.p.c. dlatego, ponieważ w sprawie pojawiły się szczególne okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie, a mianowicie - spalenie się domu powoda w wyniku pożaru i konsekwencje z tym związane, mimo częściowego skompensowania poniesionej szkody w rezultacie wypłacenia powodowi odszkodowania na podstawie umowy ubezpieczenia mienia. Nie sposób nie przyznać racji Sądowi Okręgowemu, że spalenie się domu mieszkalnego wiąże się z koniecznością ponoszenia odpowiednich wydatków. Zastosowanie art. 102 k.p.c. nie jest też uzależnione od tego tego, czy strona postępowania wystąpiła z odpowiednim wnioskiem (i z jakim skutkiem) o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Ponadto z treści apelacji i zamieszczonej w niej argumentacji prawnej niekoniecznie wynika oczywisty wniosek, że powód „musiał wiedzieć, iż kontynuując proces i zaskarżając słuszny wyrok (sądu pierwszej instancji), nie uzyska korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia i narazi jedynie P. TU na poniesienie dodatkowych kosztów”. Z tych racji zażalenie strony pozwanej należało oddalić jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 KPCart. 395 § 2 KPCart. 283 § 1 KPCart. 98 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy