IV CZ 104/13

Sygn. akt IV CZ 104/13 . POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie ze skargi powodów o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 21 grudnia 2010 r., w sprawie z powództwa U. D. i M. D. przeciwko A. P. i M. P. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2014 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 10 lutego 2012 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Powodowie U. D. i M. D. domagali się usunięcia pozwanych A. P. i M. P. z działki gruntu, wyznaczonej punktami nr 618, 236,203, 204, 205, 206, 210 i 1454 według wariantu I opinii i mapy sporządzonej przez biegłego sądowego. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy w R. ustalił granicę między nieruchomością położoną w K. oznaczoną numerem 293/1 stanowiącą własność A. P. i M. P. a nieruchomością położoną w K. oznaczoną jako działka 293/7 będącą własnością M. D. i U. D. według linii wskazanej na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego J. Z. i nakazał pozwanym A. i M. P. wydanie powodom U. i M. D. pasa gruntu o powierzchni 8 m2 stanowiącego część działki nr 293/7, zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w R. oddalił apelację powodów od tego rozstrzygnięcia. Małżonkowie D. wnieśli skargę o wznowienie tego postępowania, powołując się na podstawę wznowienia przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c. w postaci nowych dowodów - operatów pomiarowych dotyczących przebiegu spornej granicy, oznaczonych numerami 213/11/396/82 i 1700-44/2001. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił powyższą skargę uznając, że nie jest ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia, albowiem opisane w skardze operaty pomiarowe zostały ujawnione w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie i stanowiły podstawę ustaleń faktycznych Sądu, tak więc nie stanowią nowego, nieznanego skarżącym materiału dowodowego, z którego nie mogli oni skorzystać w poprzednim postępowaniu. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucili brak zrozumienia stanowiska skarżących oraz skupienie się na okolicznościach nie mających znaczenia dla rozpoznania skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem prawnym o mieszanym charakterze łączącym pozew (czyli pismo inicjujące nową sprawę) ze środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu sądu, nadzwyczajnym środkiem prawnym o limitowanych podstawach wskazanych w art. 401, 4011 i art. 403 k.p.c. Jej wniesienie inicjuje postępowanie dwufazowe, 3 w którym najpierw sąd bada dopuszczalność skargi o wznowienie (w zależności od wyniku kontroli następuje zwrot skargi lub jej odrzucenie), a następnie po przesądzeniu dopuszczalności skargi, rozpoznaje ją merytorycznie i wydaje stosowne rozstrzygnięcie. W skardze powodowie powołali się na ujawnienie nowego, ich zdaniem wcześniej nierozpoznanego, materiału dowodowego w postaci operatów pomiarowych dotyczących spornej granicy o numerach 213/11/396/82 i 1700-44/2001, a więc przyczynę, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze, wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w czasie postępowania, ale nie zostały w nim powołane. Po drugie, możliwości ich wpływu na wynik sprawy i po trzecie, niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy faktów i środków dowodowych, które - poza przesłanką ich nieujawnienia w postępowaniu prawomocnie zakończonym - były dla strony skarżącej wówczas "nieujawnialne". Przepis ten obejmuje zatem fakty stronie nieznane i dla niej niedostępne, natomiast fakty "ujawnialne", czyli te, które strona powinna znać, bo miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą tego przepisu (tak m.in. postanowienie SN z dnia 3 października 2013 r., II UZ 54/13, niepubl. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2013 r., V CZ 33/13, niepubl, postanowienie SN z dnia 29 marca 2007 r., II UZ 3/07, OSNP 2008, nr 11-12, poz. 178 i orzeczenia tam powołane). Skarżący powołali się w skardze o wznowienie postępowania na nowy materiał dowodowy, tj. operaty pomiarowe dotyczące spornej granicy o numerach 213/11/396/82 i 1700-44/2001. Wskazane przez skarżących okoliczności i środki dowodowe nie mieszczą się jednak w hipotezie art. 403 § 2 k.p.c., skoro wskazane przez skarżących dokumenty stanowiły podstawę podziału działek nr 293/2 i nr 293/4, która to okoliczność znana była stronom procesu i stanowiła podstawę ustaleń faktycznych Sądu w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. O istnieniu operatów pomiarowych, wskazywanych aktualnie jako nowe, nieznane 4 skarżącym dowody, świadczą dokumenty, które przedłożone zostały do akt sprawy przez samych skarżących - k. 5 akt (1700-44/2001) a także znajdują się w aktach sprawy - k. 131 akt i były znane skarżącym w poprzednim postępowaniu. W tym stanie rzeczy, zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.