V CZ 148/07
PostanowienieIzba Cywilna2008-03-05
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Hubert Wrzeszcz, Michał Kłos
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obejmuje również postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej, jeśli wniosek o zwolnienie nie został ograniczony do konkretnego etapu postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych, wydane na wniosek strony, obejmuje całe postępowanie w sprawie, w tym postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej. Brak ograniczenia wniosku lub postanowienia do konkretnego etapu oznacza całkowite zwolnienie od kosztów. Powód, korzystając ze zwolnienia, był zobowiązany do wniesienia opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej, a jej nieuiszczenie skutkowało odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Powód K. S. został zwolniony od kosztów sądowych postanowieniem Sądu Okręgowego z 2005 r. Następnie wniósł skargę kasacyjną, która nie została opłacona opłatą podstawową. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną i umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od opłaty. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako niezasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 148/07 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSA Michał Kłos w sprawie z powództwa K. S. przeciwko T.(...) Spółce z o.o. w Z. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2008 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt V ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 12 października 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda K. S. od wyroku tego Sądu z dnia 12 lipca 2007 r. i umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia powoda od opłaty od skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód został już uprzednio zwolniony od kosztów sądowych, a wniesiona przez niego skarga kasacyjna nie została opłacona opłatą podstawową (30 zł). W zażaleniu na wymienione postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 14 ust. 2 u.k.s.c. przez uznanie, że zwolnienie go od kosztów sądowych obejmowało postępowanie kasacyjne, skoro wniosek o zwolnienie od kosztów dotyczył tylko wpisu od pozwu, a nie kosztów postępowania „w całej rozciągłości”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wynika z akt sprawy, we wniosku z dnia 21 września 2005 r. powód – w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od pozwu – wniósł „o zwolnienie od kosztów sądowych”. Postanowieniem z dnia 23 września 2005 r. Sąd Okręgowy w G. „zwolnił powoda od kosztów sądowych”. Treść tego postanowienia jest jasna i oznacza całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie (art. 112 § 1 k.p.c. przed jego uchyleniem, art. 100 ust. 1 u.k.s.c.). Okoliczność, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powód złożył w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od pozwu nie oznacza, iż zwolnienie od kosztów objęło tylko ten wpis. Ani we wniosku powód nie ograniczył żądania do zwolnienia od wpisu od pozwu, ani wydanym postanowieniem Sąd nie zwolnił powoda od kosztów sądowych częściowo (art. 112 § 2 k.p.c. przed jego uchyleniem, art. 101 u.k.s.c.), ograniczając zwolnienie do wpisu od pozwu. Zwolnienie strony od kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji rozciąga się na postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej, także po zmianie charakteru skargi kasacyjnej, gdy po wejściu w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 13, poz. 98) stała się ona nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 23/06, z dnia 26 lipca 2006 r., IV CZ 59/06, z dnia 8 sierpnia 2006 r., I CSK 170/06, z dnia 28 sierpnia 2006 r., IV CSK 166/06, z dnia 20 października 2006 r., IV CZ 77/06, z dnia 9 listopada 2006 r., IV CZ 85/06 i z dnia 30 maja 2007 r., I CZ 54/07 – wszystkie niepubl.). Powód, jako korzystający ze zwolnienia od kosztów sądowych obowiązany więc był do wniesienia opłaty podstawowej od skargi kasacyjnej. Wynika to z art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 zd. drugie u.k.s.c. Wprawdzie przepisy te zostały uchylone przez art. 1 pkt 1 i pkt 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21, poz. 123), ale według art. 2 tej ustawy do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (10 marca 2007 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Do sprawy, w której powód wniósł skargę kasacyjną, jako sprawy wszczętej jeszcze w 2005 r., mają zatem zastosowanie uchylone przepisy art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 zd. drugie u.k.s.c. Skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika powoda będącego adwokatem, nieopłacona opłatą w wysokości stałej, którą jest opłata podstawowa (uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 21 listopada 2006 r., III CZP 109/06, OSNC 2007, nr 7-8, poz. 105 i z dnia 10 stycznia 2007 r., III CZP
3 134/06, OSNC 2007, nr 11, poz. 160) podlegała więc odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia opłaty (art. 1302 § 3 k.p.c.). Wobec powyższego, zażalenie, jako niezasadne, należało oddalić (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 77/06 2006-10-20Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji rozciąga się na postępowanie wywołane skargą kasacyjną, a w szczególności czy strona zwolniona od kosztów sądow…
- II CZ 138/16 2017-01-19Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji lub sądem drugiej instancji obejmuje postępowanie kasacyjne, a jeśli nie, to czy wniosek o zwolnienie od kosztów w postępowaniu…
- III CZ 38/07 2007-11-08Czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji rozciąga się na postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej, jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów nie został złożony po…
- II CZ 69/08 2008-10-30Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądami powszechnymi obejmuje postępowanie kasacyjne, jeśli strona nie wystąpiła o nowe zwolnienie lub nie uiściła należnej opłaty?
- V CZ 20/17 2017-03-30Czy zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym obejmuje postępowanie kasacyjne, a jeśli nie, to czy postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów w postępowaniu kasacyjnym…
Powołane przepisy
art. 14 ust. 2art. 112 § 1 KPCart. 100 ust. 1art. 112 § 2 KPCart. 101art. 100 ust. 2art. 1 pkt 1art. 2art. 1302 § 3 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy