III UK 228/19

Sygn. akt III UK 228/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania M. M . od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 19 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 20 grudnia 2018 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację M. M. (wnioskodawczyni), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z 27 października 2017 r., IV U (…), oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (organ rentowy), stwierdzającej, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2015 r. 2 Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której skarżąca upatruje w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 233 § 1 w związku z art. 231 k.p.c. przez wadliwe dokonanie ustaleń faktycznych sprawy co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, że wnioskodawczyni nie podejmowała faktycznych czynności związanych z prowadzeniem zarejestrowanej na nią działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. W utrwalonym orzecznictwie Sąd Najwyższy przyjmuje, że prowadzenie działalności gospodarczej w okresie ciąży, nawet gdyby głównym motywem jej prowadzenia było uzyskanie zasiłku macierzyńskiego nie jest naganne, ani tym bardziej sprzeczne z prawem. Stwierdza ponadto, w odniesieniu do ciągłości prowadzenia działalności gospodarczej, że nie każda przerwa stanowi uzasadnienie dla wyłączenia z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej działalności (wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198; z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311; z 16 maja 2006 r., I UK 289/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 168; z 9 czerwca 2006 r., III UK 38/06, LEX nr 957423; z 27 czerwca 2006 r., I UK 340/05, LEX nr 376431; z 19 marca 2007 r., III UK 133/06, OSNP 2008 nr 7-8, poz. 114; z 14 września 2007 r., III UK 35/07, LEX nr 483284; z 4 stycznia 2008 r., I UK 208/07, LEX nr 442841; z 4 kwietnia 2008 r., I UK 293/07, LEX nr 437385). Podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w ciąży samo w sobie nie stanowi przeszkody do podlegania ubezpieczeniom społecznym w aspekcie wykonywania tej działalności w sposób ciągły (wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2014 r., I UK 235/13; LEX nr 1444493). Stan ciąży sam w sobie nie 3 wyklucza ciągłości podjętej działalności, natomiast braku podstawowej cechy ciągłości działalności gospodarczej można dopatrzeć się w przypadku, gdy od początku wysoce wątpliwe będzie rozpoczęcie i prowadzenie działalności, a tę wątpliwość można wywieść ze stanu zdrowia osoby zgłaszającej się do ubezpieczenia społecznego, a przede wszystkim jej świadomości co do niemożliwości prowadzenia działalności (wyrok Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2017 r., II UK 573/16, LEX nr 2434455). W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy przyjmuje również, że możliwość podlegania ubezpieczeniom społecznym uzależniona jest od faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2018 r., II UK 413/17, LEX nr 2609126). W sytuacji, gdy brak jest aktywnych i racjonalnych działań na rzecz pozyskania klientów (przed rozpoczęciem działalności gospodarczej wnioskodawczyni nie podejmowała jakichkolwiek czynności przygotowawczych, nie szukała lokalu, ani pracowników, gdyż wszystkimi sprawami zajmował się jej mąż), a także wiedzy niezbędnej do prowadzenia działalności gospodarczej (wnioskodawczyni nie posiadała jakiejkolwiek wiedzy o przedmiocie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, ani o wykonywanych w jej ramach czynnościach), taka działalność założona jest dla pozoru celem pozyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W obliczu takich ustaleń faktycznych sprawy oraz wadliwej konstrukcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przejawiającej się w powołaniu przepisów prawa niepoddających się kontroli kasacyjnej z uwagi na związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi i ocena dowodów, brak jest podstaw do jej merytorycznego rozpoznania. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.