I CSK 6502/22

I CSK 6502/22 POSTANOWIENIE 2 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 2 sierpnia 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.G. przeciwko I. spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej P.G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 maja 2022 r., I ACa 24/21, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 19 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 9 października 2020 r. w sprawie z powództwa P.G. przeciwko I. S.A. w W. o zapłatę i ustalenie, w ten sposób, że zasądzoną w punkcie I kwotę 20 000 zł podwyższył do kwoty 100 000 zł; oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania. Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części, tj. punktu 2 oddalającego apelację w zakresie zadośćuczynienia ponad zasądzoną kwotę 100 000 zł, oddalającego apelację w zakresie renty i oddalającego apelację w zakresie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość oraz domagał się uchylenia tego wyroku i wydania wyroku I CSK 6502/22 2 reformatoryjnego, ewentualnie przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na potrzebę wykładni art. 361 § 1 w zw. z art. 6 k.c., a w razie uznania I CSK 6502/22 3 przez Sąd Najwyższy, że taka potrzeba nie zachodzi, podniesiono, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w zakresie przyjęcia, że kompensacja szkody nie obejmuje zdarzenia będącego „czynnikiem spustowym” schizofrenii oraz że do wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wypadkiem, jakiego doznał powód, a wystąpieniem u niego choroby psychicznej w postaci schizofrenii oraz innych zaburzeń psychicznych, skutkującego odpowiedzialnością odszkodowawczą pozwanego, wymagana jest niezbita pewność, że jest to następstwo zdarzenia szkodzącego. Skarżący wskazał także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w zakresie naruszenia art. 445 § 1 w zw. z art. 444 § 1 k.c.; art. 444 § 2 k.c. i art. 189 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r.; I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. W istocie zagadnienia wskazane przez skarżącego są pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa. Z kolei przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje I CSK 6502/22 4 prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). W analizowanej skardze kasacyjnej nie wykazano tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę z wykładnią przepisów prawa dokonaną przez sąd. Ponadto skarżący zmierza do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną przez Sąd Apelacyjny, co nie może odnieść skutku w postępowaniu kasacyjnym ze względu na treść art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). [ms] (A.G.) I CSK 6502/22 5