V KK 537/18
WyrokIzba Karna2019-01-09
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego lub procesowego mogą opierać się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji lub sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja nie może być oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, oceny dowodów czy wiarygodności źródeł dowodowych. Naruszenie prawa materialnego polega na wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu normy do niekwestionowanego stanu faktycznego. Zarzuty procesowe muszą być konstrukcyjne i odnosić się do realiów sprawy, a nie do odmiennej oceny stanu faktycznego.Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. R. wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego, który zmienił wyrok sądu rejonowego. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. Obrońca kwestionował kwalifikację prawną czynu, sugerując, że skazany zasnął za kierownicą, co miało wpływać na jego świadomość i umyślność naruszenia zasad bezpieczeństwa. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 537/18 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 stycznia 2019 r., sprawy D. R. skazanego z art. 177 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt IV Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego we W. z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie przez obrońcę skazanego D. R. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało oddalenie jej na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. Stosownie do dyspozycji art. 523 § 1 k.p.k. zarzuty skargi kasacyjnej zostały ograniczone przez ustawodawcę jedynie do okoliczności wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz takich naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które trzeba ocenić jako rażące, tj. bardzo poważne, a zarazem mogące w sposób istotny wpłynąć na treść orzeczenia. Kontrola kasacyjna nie obejmuje natomiast ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, trafności oceny dowodów
2 i wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych oraz wyprowadzonych na tej podstawie wniosków, co trafnie zauważył prokurator w odpowiedzi na wywody zaprezentowane przez skarżącego w tej sprawie. Nie jest też skutecznym zabiegiem nazywanie obrazą prawa sytuacji, w której autor zarzutu kasacyjnego kwestionuje w istocie właśnie stanowisko sądu odnośnie przebiegu zdarzenia oraz jego przyczyn i okoliczności. Tymczasem, tak należy ocenić zarzuty obrazy prawa materialnego sformułowane przez obrońcę skazanego D. R.. Wniosek taki wynika wprost z podstawowej tezy skarżącego, który formalnie kwestionuje kwalifikację prawną czynu przypisanego skazanemu, ale w rzeczywistości zmierza do podważenia jego pełnej świadomości w chwili zdarzenia i umyślności naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Oba te elementy, tj. świadomość i zamiar należą do sfery ustaleń faktycznych i z oczywistych względów nie mogą stanowić oparcia dla zarzutów kasacyjnych. Przypomnieć po raz kolejny wypada, że naruszeniem prawa materialnego jest wadliwe zastosowanie lub błędne niezastosowanie normy materialnoprawnej do niekwestionowanego stanu faktycznego. Podobnie, jako całkowicie nieskuteczne trzeba ocenić odwoływanie się do instytucji przewidzianej w art. 31 k.k. w sytuacji, gdy w toku procesu nie wykazano wystąpienia okoliczności, które wyłączają lub ograniczają poczytalność skazanego. Analiza zarzutów odwołujących się do norm procesowych prowadzi do wniosku, że są one wadliwe konstrukcyjnie, a także odrywają się od realiów przedmiotowej sprawy. Sąd odwoławczy, którego rozstrzygnięcie stanowi przedmiot skargi kasacyjnej – wbrew twierdzeniom jej autora – nie dokonał „nowych ustaleń co do istoty czynu, winy sprawcy, dowolnej i sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym oceny sprowadzającej się do przypisania oskarżonemu winy przy uwzględnieniu umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym…”. Zarówno wina skazanego, jak i okoliczności jego czynu zostały ustalone przez Sąd I instancji. Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie pozostaje też w żadnej relacji z normami procesowymi, które zostały wskazane jako naruszone i to w sposób rażący. Przepis art. 7 k.p.k. dotyczy przecież dyrektyw oceny przeprowadzonych dowodów, a sąd odwoławczy tej oceny nie zmienił; norma art. 457 § 3 k.p.k. odnosi się do zakresu rozpoznania zarzutów
3 apelacyjnych; natomiast przepis art. 424 § 1 k.p.k. zawiera wskazówki odnośnie do sporządzania pisemnych motywów wyroku. Tymczasem, autor kasacji po raz kolejny kontestuje wnioski wyprowadzone z opinii biegłych (nota bene bez uwzględnienia treści tych opinii opisujących poszczególne fazy zdarzenia) i domaga się przyjęcia za punkt wyjścia odmiennego ustalenia, że skazany zasnął za kierownicą. Sam zresztą czyni to założenie podstawą dalszych zarzutów procesowych dotyczących braku inicjatywy dowodowej sądu odwoławczego dopiero zmierzającej w kierunku potwierdzenia tezy o zaśnięciu skazanego za kierownicą pojazdu prowadzonego przez niego z dużą prędkością. Z kolei, wskazywanie na potrzebę poszukiwania z urzędu przyczyn rzekomego zaśnięcia skazanego za kierownicą pozostaje w oderwaniu od ustalenia dokonanego w wyniku analizy opinii biegłych stwierdzającego, że taki fakt nie miał miejsca. Sąd odwoławczy nie mógł też naruszyć dyspozycji art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w sposób opisany przez autora kasacji, skoro to nie ten sąd formułował opis czynu przypisanego skazanemu. W tym zakresie, w sposób oczywisty nadzwyczajny środek zaskarżenia jest skierowany wyłącznie w stosunku do rozstrzygnięcia Sądu I instancji, co stanowi naruszenie ograniczeń zawartych w treści art. 523 § 1 k.p.k.. Podobnie, trudno mówić o uchybieniu dyrektywie wynikającej z treści art. 440 k.p.k., tj. braku zmiany wyroku na korzyść skazanego, do czego miało dojść przez „niedostrzeżenie konieczności złagodzenia skazanemu kary pozbawienia wolności…”, jeżeli jednocześnie sąd odwoławczy podzielił wnioski zawarte w apelacjach oskarżycieli i uznał za sprawiedliwe znaczące podwyższenie wymiaru kary zasadniczej oraz wydłużenie okresu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec skazanego D. R.. W tych warunkach należało dojść do przekonania, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły uchybienia wskazane w kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D. R. ani okoliczności wymienione w przepisie art. 439 k.p.k.. Konsekwencją takiej oceny było uznanie przedmiotowej kasacji za oczywiście bezzasadną, co uzasadniało obciążenie skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, stosownie do dyspozycji art. 636 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 224/15 2015-07-29Czy zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, które w istocie kwestionują ocenę materiału dowodowego i ustalenia faktyczne, mogą stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia sądu odwoławczego?
- III KK 465/13 2014-01-22Czy zarzuty kasacyjne dotyczące oceny materiału dowodowego, ustaleń faktycznych oraz wartości mienia będącego przedmiotem przestępstwa, skierowane przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, mogą stanowić skuteczną pods…
- IV KK 123/15 2015-06-02Czy zarzuty stawiane orzeczeniu sądu pierwszej instancji mogą być rozpatrywane w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego w postępowaniu kasacyjnym?
- II KK 137/14 2014-07-09Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a także naruszenia prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i wymiaru…
- II KK 285/13 2013-11-15Czy zarzut kasacyjny oparty na kwestionowaniu oceny dowodów przez sądy niższych instancji, bez wykazania rażących uchybień proceduralnych, może stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 177 § 2 KKart. 523 § 1 KPKart. 439 KPKart. 31 KKart. 7 KPKart. 457 § 3 KPKart. 424 § 1 KPKart. 413 § 2 pkt 1 KPKart. 440 KPKart. 636 KPKart. 637a KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy