I UK 397/13

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-02-06

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej na podstawie art. 398³ § 1 pkt 2 k.p.c. w świetle obecnego stanu prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (dotyczącego oceny dowodów) nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c. Przepis ten jednoznacznie wyłącza możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym, które ma charakter sądu prawa.
Stan faktyczny
J. R. odwołał się od decyzji ZUS stwierdzającej, że A. A. jako jego pracownik nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, jednak Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. zmienił ten wyrok i oddalił odwołanie J. R. J. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 397/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z odwołania J. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. z udziałem zainteresowanej A. A. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 lutego 2014 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. zmienił zaskarżony przez organ rentowy wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 23 października 2012 r. w ten sposób, że oddalił odwołanie J. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 20 czerwca 2012 r., stwierdzającej że A. A. jako pracownik u płatnika składek J. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą H., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 sierpnia 2011 r. Odwołujący się wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na podstawie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 w związku z art. 382 k.p.c., art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c. i art. 385 k.p.c., 2 wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, nie można jednak uznać, że skarżący zdołał wykazać istnienie tej przesłanki. Powołanie się na taką przesłankę wymaga bowiem sformułowania takiego zagadnienia oraz przedstawienia argumentów prawnych, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Nie stanowi więc zagadnienia prawnego kwestia dotycząca tego, „czy w szczególnych wypadkach dopuszczalne jest na zasadzie art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisu art. 233 § 1 k.p.c., czy też na zasadzie art. 3983 k.p.c. nie jest to możliwe z uwagi na fakt, że art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy sposobu oceny materiału dowodowego”, albowiem nie zawiera żadnego problemu, który wymagałby zaangażowania Sądu Najwyższego. W szczególności nie ma bowiem żadnych 3 podstaw do stwierdzenia, że zagadnienie to, jak podnosi skarżący, wywołuje rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wyroki w sprawach IV CK 122/05 i II CK 793/04, które skarżący przytoczył na poparcie stanowiska o możliwości wypełnienia drugiej podstawy kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dotyczyły bowiem nieobowiązującego już stanu prawnego. Ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie w dniu 6 lutego 2005 r., dokonano zaś zasadniczej zmiany modelu instytucji kasacji, nadając jej charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Wyrazem tej zmiany jest istotne ograniczenie dostępności skargi kasacyjnej pod względem dopuszczalnych jej podstaw. Pomimo pozostawienia w art. 3983 § 1 k.p.c. (w porównaniu do art.3911 k.p.c. w wersji obowiązującej do dnia 5 lutego 2005 r.) możliwości zaskarżenia orzeczenia z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zakres tych zarzutów w odniesieniu do wszystkich podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej został ograniczony. Zgodnie bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Oznacza to jednoznaczne określenie funkcji Sądu Najwyższego jako sądu prawa, który rozpoznając skargę kasacyjną w granicach jej podstaw, jest związany z mocy art. 39813 § 2 k.p.c. ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Z tego względu w utrwalonym już orzecznictwie Sądu Najwyższego odnoszącym się do podstaw skargi kasacyjnej jednolicie przyjmuje się, że choć art. 3983 § 3 k.p.c. nie wskazuje expressis verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, to nie ulega wątpliwości, że obejmuje on art. 233 k.p.c., który określa kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 76; wyroki Sądu Najwyższego: z 4 stycznia 2007 r., V CSK 364/06, LEX nr 238975; z 19 października 2010 r., II PK 96/10, LEX nr 687025; z 24 listopada 2010 r., I UK 4 128/10, LEX nr 707405; z 24 listopada 2010 r., I PK 107/10, LEX nr 737366; postanowienie Sądu Najwyższego z 7 września 2012 r., V CSK 529/11, LEX nr 1222170). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 3989 k.p.c.). [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233 § 1art. 382 KPCart. 6 KCart. 232 KPCart. 386 § 1 KPCart. 385 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3983 KPCart. 3983 § 1 KPCart.3911 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy