IV CNP 3/21

Sygn. akt IV CNP 3/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie ze skargi strony powodowej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt XII Ga 711/18, w sprawie z powództwa X. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2021 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE W związku ze skargą powoda X. sp. z o. o. sp. k. w P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Jej celem jest uzyskanie prejudykatu umożliwiającego dochodzenie roszczeń odszkodowawczych za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (art. 4171 § 2 k.c.). Niezgodność z prawem orzeczenia rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą 2 Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. Orzeczenie niezgodne z prawem to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawnej. Tylko w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności. Istotą władzy sądowniczej jest orzekanie w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, zależny nie tylko od obowiązujących ustaw, ale także od wewnętrznego przekonania sędziego oraz jego swobody w ocenie praw i faktów stanowiących przedmiot sporu. Treść orzeczenia - jak wspomniano powyżej - zależy również od wyników wykładni, które mogą być różne, w zależności od jej przedmiotu i przyjętych metod. W związku z tym może istnieć wiele możliwych interpretacji, a sam fakt wykładni z natury rzeczy cechuje subiektywizm. Celem wstępnej selekcji w odniesieniu do tego rodzaju środka, przewidzianej w art. 4249 k.p.c., jest wyeliminowanie skarg oczywiście bezzasadnych, które bez konieczności wnikliwej analizy prawnej powinny być oddalone. Oczywista bezzasadność skargi - jako kryterium dozwolonego wyłączenia - zachodzi, gdy powołane podstawy skargi już przy pierwszej ocenie pokazują, że faktycznie nie ma możliwości ich uwzględnienia, ponieważ nie miały miejsca albo nie mogły mieć wpływu na kształt orzeczenia. Nie ma zatem potrzeby prowadzenia szerokiej analizy prawnej i dokonywania pogłębionego badania trafności zaskarżonego orzeczenia, w odniesieniu do zastosowania prawa i jego wykładni. Ocena zasadności skargi polega na antycypowaniu niejako roli sądu, który orzekałby co do istoty sprawy z powództwa skarżącego o wynagrodzenie szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia. W sytuacji gdy z bezpośredniego oglądu sprawy wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia byłaby oddalona, trzeba przyjąć, że jest ona oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 4249 k.p.c. (zob. np. postanowienie SN z dnia 6 kwietnia 2018 r., III CNP 30/17 i powołane tam orzecznictwo). Zdaniem skarżącego wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku został wydany z naruszeniem art. 217 w zw. z art. 227 w zw. z art. 278 k.p.c. oraz 233 § 1 k.p.c., albowiem błędnie został oddalony wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii 3 biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej z dziedziny wycen wartości i kosztów kalkulacji, co skutkowało pominięciem postępowania dowodowego oraz nierozpoznaniem istoty sprawy. W ocenie skarżącego Sądy dokonały również wybiórczej oceny dowodu z zeznań świadka. W związku z powyższym przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 4244 zd. 2 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wynika to z charakteru postępowania przed Sądem Najwyższym oraz z funkcji tego Sądu ukonstytuowanego, jako sąd prawa, sprawującego nadzór nad działalnością sądów powszechnych w zakresie orzekania. Ocena dowodów pozostaje zatem wyłączną domeną sądów powszechnych i nie może być dokonywana oraz kontrolowana przez Sąd Najwyższy. Zakreślone podstawy skargi i zarzuty wskazane przez skarżącego są związane wyłącznie z problematyką ustaleń faktycznych i kwestią oceny przez Sąd Okręgowy określonych środków dowodowych. Wywody skarżącego są w istocie polemiką ze sposobem przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz przeprowadzoną oceną materiału dowodowego, co skarżący sam wskazuje, podając, że w sprawie doszło do naruszenia m.in. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dobrowolną, wybiórczą, niewszechstronną oraz nieuwzględniającą zasad doświadczenia życiowego ocenę dowodu z zeznań świadka, co miało doprowadzić do błędu w ustaleniach faktycznych. Także wskazane powyżej zarzuty naruszenia art. 217 w zw. z art. 227 w zw. z art. 278 k.p.c. sprowadzają się do zanegowania dokonanej przez Sądy meriti oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznając, że sąd bezzasadnie nie dopuścił dowodu z opinii biegłego sądowego. W istocie skarga powoda zmierza do wykazania, że Sąd Okręgowy, poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, błędnie uznał, że wartość szkody wynosi 2.737,45 zł, a nie wskazywaną przez skarżącego kwotę 5.637,69 zł. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ograniczona tylko do zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie (zob. np. postanowienia SN: z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, 4 OSNC 2006, nr 4, poz. 76; z dnia 9 maja 2005 r., V CNP 2/05; z dnia 28 marca 2006 r., V CNP 55/06; z dnia 27 września 2013 r., V CNP 90/12). Jedynie na marginesie można wskazać, że zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego nie wyłącza innych roszczeń poszkodowanego w stosunku do ubezpieczyciela sprawcy szkody (np. z tytułu tzw. ubytku handlowego), ale pozostaje to poza ramami niniejszego postępowania. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. as] jw