V CSK 88/11
WyrokIzba Cywilna2011-11-25
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę prawa własności przed immisjami, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę poniżej progu ustawowego, jest dopuszczalna, jeśli powodowie wskazują na niemajątkowy charakter roszczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna w sprawie o ochronę prawa własności przed immisjami, nawet jeśli powodowie podnoszą niemajątkowy charakter roszczenia, jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza progu ustawowego określonego w art. 398^2 § 1 k.p.c. Podkreślono, że ochrona przed immisjami, oparta na art. 144 k.c. w związku z art. 222 § 2 k.c., ma co do zasady charakter majątkowy, gdyż dotyczy ochrony prawa rzeczowego, które ma określoną wartość majątkową.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zakazania organizacji handlu na targowisku w sposób utrudniający im korzystanie z nieruchomości, na której znajduje się pawilon handlowy. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, wskazując na niemajątkowy charakter roszczenia i wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej progu ustawowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powodów jako niedopuszczalną ze względu na niespełnienie wymogów formalnych dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 88/11 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa Jadwigi i Krzysztofa K. przeciwko Miastu i Gminie Ż. o określenie organizacji handlu niezakłócającej korzystania z nieruchomości powodów, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2011 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 listopada 2010 r., odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od powodów na rzecz pozwanej kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 Uzasadnienie Powodowie Jadwiga K. oraz Krzysztof K. wnosząc przeciwko Miastu i Gminie Ż. pozew o zakazanie organizacji handlu na targowisku w Ż. w sposób, który utrudnia im korzystanie ze stanowiącej ich własność nieruchomości, na której znajduje się pawilon handlowy oraz o nakazanie pozwanemu takiej organizacji handlu, która nie będzie zakłócała korzystania przez nich z nieruchomości, wskazali jako wartość przedmiotu sporu kwotę 50.000 złotych. Wyrokiem z dnia 6 września 2010 r. Sąd Rejonowy, rozpoznając ponownie sprawę, uwzględnił częściowo powództwo przez zobowiązanie pozwanego do określonej w wyroku organizacji handlu, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. W apelacji od wyroku oddalającego powództwo powodowie, wskazując jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 25.000 złotych, wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w szerszym zakresie. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy zmienił jedynie zawarte w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcie o kosztach procesu i oddalił dalej idącą apelację powodów. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji. Tym razem, jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazali kwotę 600 złotych a w uzasadnieniu skargi wskazali, że nietypowe roszczenie, nie ma charakteru majątkowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powodowie opierają swoje roszczenie na treści art. 144 k.c. w związku z art. 222 § 2 k.c. Sprawa ta jest co do zasady sprawą o prawa majątkowe (zob. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., V CZ 162/02, OSNC 2004, nr 2, poz. 31; z dnia 9 września 2009 r., V CZ 39/09, nie publ.). Trafnie podnosi się, że przedmiotem skargi negatoryjnej jest ochrona przed naruszeniem prawa własności, które, jako prawo rzeczowe, ma za przedmiot rzecz, która ma określoną wartość majątkową. Naruszenie prawa własności jest w pierwszej
3 kolejności naruszeniem prawa majątkowego. Chociaż w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie wyklucza w szczególnych okolicznościach dominacji czynników niemajątkowych tej ochrony (zob. już wymienione postanowienie z dnia 19 grudnia 2002 r.), to jednak w niniejszej sprawie majątkowy charakter sporu nie budzi wątpliwości, zwłaszcza jeśli uwzględni się sposób korzystania z nieruchomości przez powodów i dążenie do zapewnienia nieograniczonego dostępu do tej nieruchomości, w tym do położonego na niej pawilonu handlowego. Tak też oceniali spór powodowie, a dali temu wyraz wskazując wartość przedmiotu sporu i wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacjach i skardze kasacyjnej. Majątkowy charakter sporu ma bezpośredni wpływ na ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na ograniczenie przewidziane w art. 3982 § 1 k.p.c. Ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez powodów zarówno w apelacji jak i w skardze kasacyjnej nie przekracza wskazanych w art. 3982 § 1 k.p.c. minimalnych wartości, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekła na podstawie art. 98 §1 i 3 k.p.c.; w zw. z art. 108 §1 k.p.c. w zw. z art. 39821, 391 § 1 k.p.c. md
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3475/23 2023-11-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę własności (zakaz immisji na podstawie art. 144 k.c.) połączonej z roszczeniem o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (art. 448 k.c.) jest dopuszczalna, gdy wartość przed…
- I CSK 6882/22 2024-03-26Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, gdy współuczestnicy materialni dochodzą roszczeń z jednej umowy, a wartość przedmiotu…
- II CSKP 15/21 2021-03-05Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, a wyrok sądu drugiej instancji nie rozstrzyga o całości roszczenia?
- IV CZ 102/09 2009-11-19Czy skarga kasacyjna w sprawie, w której dochodzone są łącznie roszczenia majątkowe i niemajątkowe, jest dopuszczalna w części dotyczącej roszczenia majątkowego, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg…
- III CZ 40/25 2025-08-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych jest dopuszczalna, gdy łączna wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł?
Powołane przepisy
art. 144 KCart. 222 § 2 KCart. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 98 §1art. 108 §1 KPCart. 39821§ 2§ 1§ 3§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy