III CZ 18/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-03-22
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Zbigniew Kwaśniewski, Zbigniew Strus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o ustalenie prawa, w tym o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, której celem jest ochrona prawa przejazdu przez nieruchomość, ma charakter majątkowy, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Charakter sprawy jako majątkowej nie jest zależny od rodzaju wyroku (deklaratoryjny czy konstytutywny), lecz od rodzaju chronionego dobra. Jeżeli dobro ma wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter majątkowy. W przypadku sprawy o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, której celem jest ochrona prawa przejazdu (służebności), prawo to ma samoistną wartość ekonomiczną i wpływa na wartość nieruchomości, co przesądza o majątkowym charakterze sprawy.Stan faktyczny
Powodowie E. K. i A. K. domagali się ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, zmierzając do ochrony swojego prawa przejazdu przez tę nieruchomość. Wartość przedmiotu zaskarżenia określono na 500 zł. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powodów, uznając sprawę za majątkową i tym samym niedopuszczającą skargi kasacyjnej ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Powodowie wnieśli zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, uznając je za nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 18/07 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) w sprawie z powództwa E. K. i A. K. przeciwko J. K. i in. , o ustalenie nieważności umowy kupna sprzedaży, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2007 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 stycznia 2007 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Odrzucając skargę kasacyjną powodów od wyroku z 27 kwietnia 2006 r., w której wartość przedmiotu zaskarżenia została, identycznie jak w apelacji określona kwotą 500 zł, Sąd Okręgowy w K. wyraził pogląd, że charakter żądania o ustalenie prawa i odpowiadający mu rodzaj wyroku nie wpływają na dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o prawa majątkowe. Dla uzasadnienia swego stanowiska Sąd przytoczył również postanowienie Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2004 r. II CK 88/04; Lex nr 137567. Powodowie w zażaleniu podnieśli zarzut, że jest to zapatrywanie błędne, ponieważ sprawa o ustalenie prawa nie jest sprawą majątkową. Zażalenie nie może być uznane za uzasadnione. Majątkowy charakter chronionego prawa, a tym samym charakter sprawy nie jest zależny od rodzaju wyroku deklaratoryjnego lub konstytutywnego - a w ramach pierwszej grupy, od treści zasądzającej lub ustalającej. Kryterium pozwalającym wyodrębnić taki rodzaj spraw jest rodzaj chronionego dobra. Jeżeli ma ono wartość ekonomiczną i bezpośrednio wpływa na tę sferę, należy uznać, że sprawa jako przedmiot poddany osądowi ma charakter majątkowy. W rozpoznawanej sprawie żądanie pozwu dotyczyło ważności umowy sprzedaży nieruchomości, a powodowie w ten sposób zmierzali do ochrony swego prawa przejazdu przez zbytą nieruchomość. Takie prawo odpowiadające ograniczonemu prawu rzeczowemu w postaci służebności ma samoistną wartość (arg. z art. 145 § 1 k.c.) oraz wpływa na ekonomiczną wartość nieruchomości władnącej i obciążonej. Niezależnie zatem od zasadności powództwa, sprawa od początku miała charakter majątkowy i próg wartości określony najpierw w pozwie a potem w apelacji, determinował dopuszczalność zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną (art. 3982 § 1 k.p.c. oraz art. 3984 § 2 k.p.c.). Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu a zażalenie jako nieuzasadnione podlega oddaleniu na podstawie art. 3941 § 1 oraz § 3 k.p.c., w związku z art. 39814 k.p.c. jz
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 13/06 2006-02-15Czy sprawa o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, której przedmiotem jest prawo majątkowe, podlega ograniczeniom w dopuszczalności skargi kasacyjnej związanym z wartością przedmiotu zaskarżenia?
- I CZ 8/16 2016-03-04Czy sprawa o ustalenie nieważności umowy sprzedaży, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została oznaczona kwotą 1 zł, jest sprawą o prawa majątkowe, a jeśli tak, to czy wartość interesu prawnego powoda w żądaniu usta…
- III CZ 58/11 2011-11-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nieważności czynności prawnej dotyczącej umowy sprzedaży nieruchomości i ustanowienia służebności gruntowej jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa…
- II CZ 172/16 2017-03-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieważności czynności prawnej dotyczącej wyodrębnienia lokali i zmiany statusu wspólnoty mieszkaniowej, gdzie wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę poniżej 50.000…
- I CZ 58/10 2010-07-22Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia zamyka się kwotą poniżej progu ustawowego, jest dopuszczalna jako sprawa o charakterze…
Powołane przepisy
art. 145 § 1 KCart. 3982 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy