IV CNP 75/09

Izba Cywilna2009-11-13

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy szkoda ewentualna lub krzywda wynikająca z subiektywnego poczucia urażenia przez dopuszczalny przez prawo sposób podziału majątku spadkowego mogą stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, uznając, że szkoda ewentualna nie podlega naprawieniu w polskim prawie. Ponadto, subiektywne poczucie krzywdy wynikające z dopuszczalnego przez prawo sposobu podziału majątku spadkowego, bez zaistnienia przesłanek określonych w art. 445 k.c. lub art. 448 k.c., nie stanowi szkody niemajątkowej, za którą można żądać zadośćuczynienia.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu okręgowego o podziale spadku. Jako szkodę majątkową wskazał utratę potencjalnych korzyści z gospodarstwa rolnego i dopłat unijnych, a jako szkodę niemajątkową – krzywdę wynikającą z uznania go za osobę niezdolną do prowadzenia działalności rolniczej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę uczestnika postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 75/09 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie ze skargi uczestnika postępowania Andrzeja Ś. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w L, z dnia 30 października 2008 r., w sprawie z wniosku Stanisława S. przy uczestnictwie Barbary M., Wandy P., Andrzeja Ś., Aleksandry S., Zofii R., Krzysztofa S. i Tadeusza S. o dział spadku po Zofii W., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 listopada 2009 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie 2 Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać m. in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia. W niniejszej sprawie skarżący jako szkodę majątkową wskazał, że gdyby mu przyznano część gospodarstwa rolnego, to mógłby osiągać korzyści z rozwinięcia na nim gospodarki oraz z dopłat unijnych. Jest to jednak szkoda ewentualna, ponieważ nie ma pewności, że rzeczone korzyści skarżący rzeczywiście by uzyskał. Tymczasem szkoda ewentualna w świetle polskiego prawa nie podlega naprawieniu, nie jest zatem prawnie relewantna. Ponadto skarżący wskazuje na szkodę niemajątkową, którą jest wyrządzona mu krzywda przez uznanie go za osobę niezdolną do prowadzenia działalności rolniczej w kwestionowanym orzeczeniu. Zgodzić się trzeba, że w ujęciu subiektywnym skarżący może czuć się skrzywdzony, jednakże nie oznacza to istnienia krzywdy (szkody niemajątkowej), za którą prawo polskie przewidywałoby możliwość żądania zadośćuczynienia. Zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę można żądać w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, a także w wypadku pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu (art. 445 § 1 i 2 w związku z art. 444 k.c.) oraz w razie naruszenia dobra osobistego (art. 448 k.c.). Nie może zatem być uznane za wyrządzające krzywdę dokonanie przez sąd dopuszczalnego przez prawo sposobu podziału majątku spadkowego, gdzie jednemu ze spadkobierców nie przyznaje się części gospodarstwa rolnego, lecz spłatę pieniężną. W konsekwencji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4245 § 1 KPCart. 445 § 1art. 444 KCart. 448 KCart. 4248 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy