III CZ 25/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-05-22
Skład orzekający: Jacek Gudowski, Wojciech Katner, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, zasądzającego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania spółki powstałe na skutek niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 398^2 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jakim jest prawomocny wyrok zasądzający na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki powstałe na skutek niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jest to 'zwykła' sprawa cywilna o prawa majątkowe, w której skarga kasacyjna przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej pięćdziesiąt tysięcy złotych.Stan faktyczny
Powód J. P. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, którym był wyrok zasądzający na rzecz ZUS odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności powoda jako członka zarządu spółki za niepłacenie składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia oraz zbyt ogólne sformułowanie podstaw kasacyjnych. Powód złożył zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych i powinna podlegać innym przepisom dotyczącym dopuszczalności skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 25/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 stycznia 2013 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku tego Sądu z dnia 8 listopada 2012 r,. oddalającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 czerwca 2012 r., oddalającego powództwo powoda skierowane przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego - wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.z dnia 5 września 1995 r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności - zasądzającego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności powoda jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki, powstałe na skutek niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdyż wartość zaskarżenia wynosi 25 942,44 zł, a więc nie sięga progu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. Skarga nie spełnia także wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c., gdyż jej podstawa została sformułowana w sposób zbyt ogólny, bez wskazania konkretnych przepisów, które zostały - zdaniem skarżącego - naruszone. Skarżący zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego zażaleniem, w którym zarzucił, że „niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być niższa niż 10 tys. zł, gdyż dotyczy roszczenia ZUS przeciwko powodowi o rzekomo niezapłacone składki”. Podniósł także, że przepisy, których naruszenie wytknął, zostały „enumeratywnie wskazane akapit wyżej, razem ze wskazaniem podstaw kasacyjnych”. Zdaniem skarżącego, „takie niedopatrzenie winno się potraktować jako brak i w trybie art. 3986 § 1 k.p.c. wezwać do doprecyzowania zarzutów”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Ustawowa, regulacyjna definicja sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych została sformułowana w art. 479 § 2 i 3 k.p.c. Zgodnie z tymi przepisami, przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego, emerytur i rent, innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub Służbie Więziennej. Przez omawiane sprawy rozumie się również sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Sprawy te – zgodnie z art. 459 k.p.c. - podlegają rozpoznaniu w postępowaniu odrębnym unormowanym w art. 459-47716 k.p.c., a w myśl art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w tych sprawach przysługuje wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej dziesięć tysięcy zł. Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W tej sytuacji jest oczywiste, że sprawa o pozbawienie tytułu wykonalności tytułu wykonawczego, prawomocnego wyroku zasądzającego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności dłużnika jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki powstałe na skutek niepłacenia składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych; jest „zwykłą” sprawą cywilną o prawa majątkowe, w której skarga kasacyjna przysługuje wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej pięćdziesiąt tysięcy zł (art. 3982 § 1 in principio k.p.c.)
4 Z tych względów, nie rozpoznając dalszych zarzutów zażalenia jako niemających już żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- I UZ 17/06 2006-11-20Czy sprawa o ustalenie odpowiedzialności członka zarządu spółki za nieopłacone przez spółkę składki na ubezpieczenie społeczne jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość…
- I UK 79/15 2015-12-01Czy w sprawie o ustalenie odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości składkowe, niewezwanie do udziału w postępowaniu sądowym osoby, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, skutkuje nieważnoś…
- II UK 543/17 2018-12-17Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nieposiadająca zarządu, ale posiadająca ustanowionego prokurenta, ma zdolność procesową na gruncie przepisów postępowania cywilnego i administracyjnego?
- I UK 371/19 2020-06-17Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności członka zarządu za składki na ubezpieczenie społeczne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II UK 393/16 2017-05-16Czy skarga kasacyjna organu rentowego, zarzucająca naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie pr…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 2 KPCart. 3986 § 1 KPCart. 479 § 2art. 459 KPCart. 459art. 3982 § 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy