III CSK 312/14
WyrokIzba Cywilna2015-01-16
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, oparta na zarzucie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego interpretacji pojęcia rażącej niewdzięczności i funkcji procesowej przesłuchania informacyjnego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Podkreślono, że pojęcie "rażącej niewdzięczności" jest oceniane w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i zwyczajów środowiska, a jego kwalifikowanie należy do sądu merytorycznego, co ogranicza kontrolę kasacyjną. Podobnie, ocena dowodów i rekonstrukcja stanu faktycznego należą do sądów niższych instancji.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarga kasacyjna opierała się na zarzucie istnienia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego interpretacji pojęcia rażącej niewdzięczności oraz funkcji procesowej przesłuchania informacyjnego, a także na twierdzeniu o oczywistej zasadności skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 312/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa W. K. przeciwko W. K. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 marca 2014 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 września 2013 r.. Od wyroku Sądu drugiej instancji powódka wniosła skargę kasacyjną, wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i na „konieczność jednoznacznej interpretacji zasad służących ustaleniu kryteriów definiowania pojęcia rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c.”, a także na „potrzebę jednoznacznego określenia znaczenia i funkcji procesowej przesłuchania informacyjnego w trybie art. 212 k.p.c”. Ponadto skarżąca podniosła, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pojęcie „rażąca niewdzięczność” było wielokrotnie objaśnione w orzecznictwie, w którym podkreśla się, że o istnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności, rozważane na tle zwyczajów panujących w określonym środowisku społecznym (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna – z dnia 7 stycznia 1967 r., III CZP 32/66, OSNC 1968, nr 12, poz. 199, oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2004 r., II CK 39/04, nie publ., z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 571/04, nie publ. i z dnia 15 lutego 2012 r., I CSK 278/11, nie publ., a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 r., I CSK 284/11, OSP 2013, nr 1, poz. 3). Jurysdykcyjny akt subsumpcji należy do sądu meriti. Do tego sądu należy także kwalifikowanie określonego stanu faktycznego jako „rażącej niewdzięczności”; nie jest możliwa unifikacja tego pojęcia ani stworzenia jego uniwersalnej syntezy (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1998 r., II CKN 218/98, nie publ. i z dnia 22 marca 2001 r., V CKN 1599/00, „Prokuratura i Prawo” 2002, nr 5, wkładka, s. 40). Do sądu meriti należy także ocena dowodów oraz rekonstrukcja stanu faktycznego. Z tych względów kontrola kasacyjna w tym zakresie jest wyłączona albo w istotny sposób ograniczona. Trudno zatem przyjąć istnienie zagadnienia
3 prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi, a teza o oczywistej zasadności skargi nie została wykazana. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3910/22 2023-07-27Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie istotnych zagadnień prawnych, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliw…
- I CSK 1023/14 2015-08-11Czy skarga kasacyjna podlega przyjęciu do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy jej uzasadnienie opiera się na własnej wersji stanu faktycznego, oderwanej od ustaleń sądów niższych instancji, a także zawiera niedopuszczal…
- IV CSK 217/13 2013-08-29Czy skarga kasacyjna może być oparta na kwestionowaniu oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, czy też musi wykazywać istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni prze…
- III CSK 181/14 2014-08-27Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący wskazuje na rażące naruszenie przepisów prawa lub podstawowych zasad praworządności, widoczne na pierwszy rzut oka?
- IV CSK 192/14 2014-09-26Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a wadliwość uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji może stanowić podstawę kasacyjną?
Powołane przepisy
art. 898 § 1 KCart. 212 KPcart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy