I CZ 115/13
PostanowienieIzba Cywilna2014-02-20
Skład orzekający: Barbara Myszka, Katarzyna Tyczka-Rote, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jest nieważne, jeśli w składzie orzekającym brał udział sędzia, który uczestniczył w wydaniu orzeczenia objętego skargą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, stwierdzając jego nieważność. Powodem nieważności było orzekanie przez sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku objętego skargą o wznowienie, co stanowi naruszenie art. 48 § 3 k.p.c. i skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowych podstawach wznowienia. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku. Skarżąca podniosła również, że Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy, błędnie kwalifikując skargę jako skargę o wznowienie postępowania, podczas gdy miała być to skarga o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 115/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie ze skargi H. S.-B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2010 r., wydanym w sprawie z powództwa H. S.-B. przeciwko Gminie M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2014 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2013 r., 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powódki H. S. – B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie przeciwko Gminie M. o zapłatę kwoty 49 626,72 zł z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz kwoty 56 919,98 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek. Sąd Apelacyjny stwierdził, że w skardze o wznowienie postępowania, wniesionej w dniu 24 kwietnia 2013 r., skarżąca powołała się na art. 4241 i art. 4244 k.p.c., zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu powielenie kwestionowanych przez nią ustaleń Sądu pierwszej instancji oraz obrazę art. 328 § 2 k.p.c., wywodziła, że z powodu naruszenia przepisów postępowania wyrok z dnia 25 listopada 2010 r. jest niezgodny z prawem i wniosła o jego uchylenie. Skarga ta podlega odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia (art. 410 k.p.c.), zgodnie bowiem z art. 399 § 1 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem można oprzeć tylko na podstawach wymienionych w art. 401 - 403 k.p.c. Okoliczności przytoczone przez skarżącą wykraczają poza określony w tych przepisach katalog podstaw wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania nie może natomiast prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania zarzutów, które były już przedmiotem rozpoznania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością, ponieważ w przedmiocie skargi orzekała sędzia, która brała udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania (art. 48 § 3 w związku z art. 379 pkt 4 k.p.c.). Poza tym, zdaniem skarżącej, Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy przez to, że zakwalifikował wniesioną skargę jako skargę o wznowienie postępowania, podczas gdy z jej treści wynikało, że chodzi o skargę o stwierdzenie niezgodności prawomocnego wyroku z prawem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Skarżąca trafnie zauważa, że sędzia K. S.– F., która brała udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia, zasiadała w składzie Sądu Apelacyjnego w dniu 25 listopada 2010 r. i uczestniczyła w wydaniu wyroku objętego skargą o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Przewidziane w tym przepisie wyłączenie sędziego obejmuje przy tym wszystkie czynności wchodzące w zakres badania dopuszczalności wznowienia oraz rozpoznania skargi (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 536/06, nie publ. i z dnia 8 sierpnia 2007 r., I CZ 87/07, nie publ.). Trzeba zatem zgodzić się z zarzutem, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Oznacza to, że wspomniane postanowienie zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością (art. 379 pkt 4 w związku z art. 48 § 3 k.p.c.). W tym stanie rzeczy, skoro Sąd Apelacyjny potraktował wniesioną skargę - zgodnie z zawartym w niej wnioskiem – jako skargę o wznowienie postępowania i orzekł o jej odrzuceniu w składzie, w którym brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dlatego też Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 zd. pierwsze k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III PZ 7/17 2017-09-14Czy udział sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, w postępowaniu rozpoznającym tę skargę powoduje nieważność tego postępowania?
- IV CSK 9/07 2007-02-22Czy postępowanie w sprawie skargi o wznowienie postępowania jest nieważne, jeśli w składzie sądu orzekającego w tej sprawie brał udział sędzia, który wcześniej orzekał w sprawie objętej skargą o wznowienie?
- III PZ 6/17 2017-09-14Czy udział sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania powoduje nieważność tego postępowania?
- I CZ 87/07 2007-08-08Czy postanowienie sądu zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego wyłączonego z mocy ustawy na podstawie art. 48 § 3 k.p.c. w sprawie o wznowienie postępowania?
- II UO 2/11 2011-08-02Czy udział sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu tej skargi, stanowi podstawę do wznowienia postępowania przed S…
Powołane przepisy
art. 4241art. 4244 KPCart. 328 § 2 KPCart. 410 KPCart. 399 § 1 KPCart. 401art. 48 § 3art. 379 pkt 4 KPCart. 48 § 3 KPCart. 379 pkt 4art. 3941 § 3art. 39815 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy