I CZ 1/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-02-18

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie jest wnioskodawcą, nie jest ujawniona w księdze wieczystej, a jej prawa nie mają zostać wykreślone, obciążone ani wpisane, może być uznana za uczestnika postępowania wieczystoksięgowego w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. i tym samym być legitymowana do wniesienia apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego mogą być wyłącznie wnioskodawca, osoby, których prawa mają zostać wykreślone lub obciążone, oraz osoby, na rzecz których wpis ma nastąpić. Użycie słowa „tylko” oznacza ścisłe związanie kręgu podmiotów do wskazanych w przepisie. Spółka, która nie spełnia tych kryteriów, nie jest legitymowana do wniesienia apelacji.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację spółki „A.” od postanowienia Sądu Rejonowego, uznając, że spółka ta nie jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. Spółka „A.” nie była wnioskodawcą, nie była ujawniona w księdze wieczystej, a jej prawa nie miały być wpisane, wykreślone ani obciążone. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające apelację.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 1/09 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku "Z." Spółki z o.o. i "B." Spółki z o.o. przy uczestnictwie "A." Spółki z o.o. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2009 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 6.08.2008 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację spółki „A.” wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 20.09.2006 r. podnosząc, że wnosząca apelację nie może być uznana za uczestnika postępowania w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. Wniosek dotyczący wpisu w dziale II księgi wieczystej KW [...] nie został złożony przez wnoszącą apelację, spółka ta nie jest również ujawniona w księdze wieczystej, jej prawa nie będą wykreślone, obciążone, jak i nie następuje ich wpis. Tym samym spółka ta nie może być uczestnikiem postępowania, a w konsekwencji nie jest legitymowana do wniesienia apelacji. Od tego postanowienia spółka „A.” wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zastosowany przez Sąd Okręgowy w sprawie art. 6261 § 2 k.p.c. został wprowadzony ustawą z dnia 11.05.2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 13, poz. 635). Podstawowym celem tej nowelizacji było usprawnienie postępowania wieczystoksięgowego oraz jego sformalizowanie. Temu celowi służy m.in. ograniczenie kręgu podmiotów mogących uczestniczyć w tym postępowaniu. W obowiązującym stanie prawnym utrzymana została zasada, że postępowanie wieczystoksięgowe toczy się w trybie uproszczonym, według przepisów normujących postępowanie z zakresu prawa rzeczowego, o ile art. 6261-62613 k.p.c. nie stanowią inaczej. Takie odmienne uregulowanie zawarte kwestii w art. 6261 § 2 k.p.c., którego treść jest jednoznaczna. Uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego mogą być wyłącznie wnioskodawca, osoby, które prawo mają zostać wykreślone lub obciążone oraz osoby, na rzecz których wpis ma nastąpić. Użycie słowa „tylko” zgodnie z jego językowym rozumieniem, oznacza związanie kręgu podmiotów jedynie do wskazanych w treści przepisu. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16.06.2004 r. I CZ 48/04 (OSNC 2005 nr 6, poz. 108) 3 stwierdzające, że art. 6261 § 2 k.p.c., jako przepis szczególny w stosunku do art. 510 k.p.c. reguluje wyczerpująco krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Skład orzekający pogląd ten podziela. Wnosząca zażalenie nie twierdzi, iż należy do kręgu podmiotów wymienionych wyczerpująco w art. 6261 § 2 k.p.c. i już z tego względu, nie jest legitymowana do wniesienia apelacji. Oczywiście bezprzedmiotowe jest powoływanie się na postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11.01.2001 r. V CKN 1841/00, skoro nie zostało ono wydane pod rządem art. 6261 § 2 k.p.c. Bez znaczenia jest też okoliczność, iż sąd I instancji błędnie zawiadomił Spółkę o wpisie i pouczył o środkach zaskarżenia. Błędne zastosowanie przepisu nie powoduje, iż wnosząca zażalenie uzyskała status uczestnika postępowania. Z tych względów zażalenie należało oddalić (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 3984 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6261 § 2 KPCart. 6261art. 510 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 3984 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy