II KO 11/18
Izba Karna2018-11-08
Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Jerzy Grubba, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie popełnienia przestępstwa w toku postępowania pierwotnego lub na ujawnieniu nowych dowodów wskazujących na niewinność skazanego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. W przypadku powołania się na przestępstwo popełnione w toku postępowania pierwotnego (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.), konieczne jest wykazanie tego faktu prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że wydanie takiego wyroku jest niemożliwe z przyczyn wskazanych w przepisach. Ponadto, nie można prowadzić postępowania dowodowego w ramach postępowania wznowieniowego w celu ustalenia, czy w postępowaniu pierwotnym dopuszczono się przestępstwa. W odniesieniu do przesłanki propter nova (art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.), nowe dowody muszą wskazywać na niewinność skazanego lub surowszą karę, a także muszą być rzeczywiście nowe, nieznane sądom orzekającym w pierwotnym postępowaniu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z 1989 r. Wniosek oparto na art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. (popełnienie przestępstwa w toku postępowania) oraz art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. (ujawnienie nowych dowodów). Jako nowe dowody wskazano zeznania świadków oraz protokół zawiadomienia o przestępstwie z 2004 r. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić wniosek o wznowienie postępowania i obciążyć skazanego kosztami sądowymi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 11/18 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie M. P., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2018 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1989 r., sygn. akt III KR 126/89, zmieniającym wyrok Sądu Wojewódzkiego Ł. z dnia 5 kwietnia 1989 r., sygn. akt III K […], na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 b k.p.k. i in. a contrario postanawia: 1. oddalić wniosek o wznowienie postępowania; 2. obciążyć skazanego M. P. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych). UZASADNIENIE M. P. został skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 5 kwietnia 1989 r., sygn. akt III K […], zmienionym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1989 r., sygn. akt III KR 126/89, za czyn z art. 148 § 1 k.k., na karę 10 lat pozbawienia wolności. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 1995 r., sygn. III KO 53/94, Sąd Najwyższy oddalił wniosek obrońcy skazanego o wznowienie postępowania.
2 W dniu 29 marca 2018 r. do Sądu Najwyższego wpłynął ponowny wniosek o wznowienie postępowania sądowego, w którym obrońca M. P. powołała się „na art. 540 § 1 ust. 1 k.p.k. (w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia), a także przepisu art. 540 § 1 ust. 2 k.p.k. (po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe dowody, wskazujące na to, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu czynu, a nadto te nowe dowody uzasadniają wysokie prawdopodobieństwo uniewinnienia skazanego po wznowieniu postępowania sądowego, i dowody te były nieznane Sądowi Wojewódzkiemu w Ł. Przed orzeczeniem o winie”. Z treści wniosku wynika, że do nowych dowodów obrońca zaliczyła zeznania świadków R. K., J. E. oraz Z. J., którzy mieliby zeznawać na okoliczności związane ze S. F. i Z. F.. Obrońca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt PP […]. W konkluzji obrońca wniosła o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. oraz przekazanie sprawy M. P. do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie wniosku obrońcy M. P. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., na co słusznie zwrócił uwagę prokurator w swoim piśmie. Bezspornym jest, że aby móc skutecznie powoływać się na podstawę wznowienia określoną w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. – w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa – należy fakt ten wykazać prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub art. 22 k.p.k., co wynika jednoznacznie z art. 541 § 1 k.p.k. Co więcej, istnieje kodeksowy wymóg wskazania w takim wniosku wyroku skazującego lub orzeczenia stwierdzającego niemożność wydania wyroku skazującego. Obrońca przedstawiając i powołując się przy tym powodzie wznowienia na zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z dnia 29 września 2004 r.,
3 sygn. akt PP […], zupełnie ignoruje bezwzględny zakaz prowadzenia – przy braku przeszkód do wydania wyroku skazującego – postępowania dowodowego ramach postępowania wznowieniowego w celu ustalenia, czy w postępowaniu pierwotnym dopuszczono się przestępstwa. Złożony wniosek nie wykazuje zaistnienia także kolejnej przyczyny wznowienia, określonej jako propter nova w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Po pierwsze, owe nowe fakty i dowody muszą wskazywać na to, że skazany jest niewinny, albo że skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą. Po wtóre, fakty i dowody muszą mieć charakter nowości, która nie znana była nigdy wcześniej orzekającym w sprawie sądom. Takiego charakteru nie zachowuje podnoszona we wniosku okoliczność sprowadzająca się do twierdzenia, iż rzeczywistym sprawcami zabójstwa E. P. był Z. czy S. F. Taki dowód nie może zostać uznany za nowy w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., skoro jak wynika z akt sprawy, ewentualne sprawstwo tych osób było przedmiotem rozważań orzekających w sprawie sądów. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 97/21 2022-02-02Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, oparty na art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., spełnia wymogi formalne i merytoryczne przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania…
- III KO 71/18 2018-11-21Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem lub na nowych dowodach, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w Kodeksie postępowania karneg…
- IV KO 46/16 2016-09-22Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa w związku z postępowaniem lub na ujawnieniu nowych dowodów, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w Kodeksie post…
- IV KO 88/22 2022-12-15Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniach o ujawnieniu się nowych dowodów i faktów wskazujących na niepopełnienie przez skazanego przypisanego mu czynu, spełnia wymogi formalne i merytoryczne…
- II KO 121/21 2022-02-23Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, oparty na zarzutach popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.) lub ujawnieniu nowych faktów lub dowodów…
Powołane przepisy
art. 540 § 1 pkt 2art. 148 § 1 KKart. 540 § 1 ust. 1 KPKart. 540 § 1 ust. 2 KPKart. 540 § 1 pkt 1art. 540 § 1 pkt 1 KPKart. 17 § 1 pkt 3art. 22 KPKart. 541 § 1 KPK§ 1 pkt 2§ 1§ 1 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy