III CZ 344/23
PostanowienieIzba Cywilna2024-06-20
Skład orzekający: Adam Doliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być odrzucona z powodu braku interesu prawnego w jej wniesieniu, gdy strona skarżąca kwestionuje rozstrzygnięcie, które jest dla niej korzystne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia, rozumianego jako pokrzywdzenie stroną niekorzystną dla niej różnicą między zgłoszonym żądaniem a sentencją, stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna musi jasno określać zakres zaskarżenia i wnioski, a sprzeczność między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie wyroku uniemożliwia jej rozpoznanie. Elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, takie jak zakres zaskarżenia, nie podlegają sanacji.Stan faktyczny
Strona pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając go w części dotyczącej punktu pierwszego sentencji, który oddalał powództwo ponad określoną kwotę. Jednocześnie wniosła o uchylenie wyroku w całości. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia zaskarżonym rozstrzygnięciem, które było dla niej korzystne. Strona pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 344/23 POSTANOWIENIE 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2024 r. w Warszawie zażalenia A. A. i R. A. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2023 r., V ACa 588/21, w sprawie z powództwa syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W. przeciwko A. A., R. A., D. K. i M. K. o zapłatę, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2022 r. strona pozwana złożyła skargę kasacyjną. Strona pozwana zaskarżyła powyższy wyrok w części tj. w zakresie punktu pierwszego sentencji wyroku. Strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że strona pozwana zakwestionowała wyrok Sądu Apelacyjnego w zakresie zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji w punkcie pierwszym. Sąd drugiej instancji
III CZ 344/23 2 wskazał, że punkt ten nie obejmuje zasądzenia kwoty 1 603 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Powołany punkt odnosi się bowiem do oddalenia powództwa ponad kwotę 1 603 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację strony pozwanej w części, a więc rozstrzygnięcie wydane w tym przedmiocie nie pociąga za sobą dla strony pozwanej jakiegokolwiek pokrzywdzenia. W świetle powyższego Sąd drugiej instancji uznał, że orzeczenie w punkcie pierwszym było zgodne z interesem strony pozwanej, która nie powołała żadnych argumentów uzasadniających odmienny pogląd, w tym odnoszących się do przesłanek publicznoprawnych. Z kolei oddalenie apelacji strony pozwanej w pozostałym zakresie zostało zawarte w punkcie drugim sentencji wyroku, jednakże zakres zaskarżenia skargi kasacyjnej go nie obejmował. Na powyższe postanowienie strona pozwana wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Warto zaznaczyć, że określenie zakresu zaskarżenia oraz skorelowanego z nim wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które nie podlegają sanacji w postępowaniu naprawczym (art. 3984 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 3986 § 2 k.p.c.). W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna obejmować w pełni jasne, jednoznaczne i zrozumiałe określenie elementów określonych w art. 3984 § 1 k.p.c. Zatem skarga kasacyjna powinna być sporządzona tak, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 października 1997 r., II CKN 404/97, 11 stycznia 2011 r., V CSK 272/10, 3 czerwca 2016 r., IV CSK 796/15).
III CZ 344/23 3 W pierwszej kolejności należy wskazać, że strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w części, a więc w zakresie punktu pierwszego sentencji. Natomiast strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazany przez stronę pozwaną zakres zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji w części (pkt 1) oraz zakres wniosku o uchylenie wyroku w całości pozostają ze sobą w sprzeczności. Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes prawny w zaskarżeniu, określany jest jako gravamen, który należy rozumieć jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia. Brak tak rozumianego interesu prawnego prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego (zob. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III CZP III CZ 378/23 4 88/13, OSN 2014, Nr 11, poz. 108; postanowienie Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNCP 1997, Nr 11, poz. 166). Strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w części, a więc także w części, w której oddalono powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł (pkt 1). Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie skutkowało negatywnymi konsekwencjami prawnymi po stronie skarżącej. W związku z brakiem interesu prawnego strony skarżącej, Sąd Apelacyjny trafnie odrzucił skargę kasacyjną w zakresie podważającym punkt pierwszy zaskarżonego wyroku jako niedopuszczalną, gdyż strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia tym rozstrzygnięciem (art. 3986 § 2 k.p.c.). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. [SOP] [ał]
III CZ 344/23 4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3170/23 2025-03-14Czy skarga kasacyjna może być wniesiona od postanowienia oddalającego zażalenie, a jeśli tak, to czy w okolicznościach sprawy występuje interes prawny w jej zaskarżeniu?
- III CSK 52/21 2021-06-24Czy skarga kasacyjna, która zaskarża rozstrzygnięcie korzystne dla skarżącego i nie precyzuje zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia, podlega odrzuceniu?
- I CSK 2906/23 2024-02-14Czy skarga kasacyjna w zakresie, w jakim zaskarżono wyrok częściowo uwzględniający powództwo, podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego?
- I CSK 653/23 2024-03-26Czy skarga kasacyjna wniesiona przez stronę, która wygrała sprawę w części, w jakiej sąd drugiej instancji uwzględnił jej apelację, jest dopuszczalna?
- V CZ 97/19 2020-02-05Czy skarga kasacyjna może być odrzucona z powodu braku interesu prawnego (gravamen) w zaskarżeniu części orzeczenia, która uwzględnia apelację pozwanej?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 1 pkt 1art. 3984 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 1 pkt 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy