I KK 27/22

Sygn. akt I KK 27/22 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie T. K. skazanego z art. 183 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 marca 2022 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE T. K. został oskarżony o to, że w okresie od października 2016 r. do 20 listopada 2018 r., w miejscowości M. przy ul. L., na działce nr 159/16 obręb C., działając jako prokurent firmy V. Spółka z o.o., wbrew obowiązującym przepisom składował odpady, w tym odpady niebezpieczne między innymi poszlifierskie zawierające substancje niebezpieczne oznaczone jako (12 01 16*), glebę, ziemię, kamienie zawierające substancje niebezpieczne oznaczone jako (np. PCB, 170503*), powstałe w wyniku wypadków i zdarzeń losowych oznaczone jako (16 81 01*), a także w postaci płynnej, co doprowadziło do kilkukrotnych pożarów i 2 niekontrolowanego spalania mogącego zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości powietrza, wody lub powierzchni ziemi lub zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, tj. o przestępstwo z art. 183 § 1 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II K (…) oskarżony został uznany za winnego tego, że w okresie od początku listopada 2016 r. do 27 lutego 2017 r. w miejscowości M., przy ul. L., na działce nr 159/16, obręb C., działając jako prokurent firmy V. sp. z o.o., niezgodnie z obowiązującymi przepisami składował odpady, w tym odpady niebezpieczne, w łącznej ilości ok. 11864 m3, skutkiem czego były ich wielokrotne pożary, w rezultacie których doszło do emisji zanieczyszczeń i substancji toksycznych, które spowodowały istotne obniżenie jakości powietrza oraz mogły zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka i spowodować zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, tj. popełnienia przestępstwa z art. 183 § 1 k.k. (w brzmieniu określonym ustawą z dnia 25.03.2011 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 94, poz. 549) w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 183 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczono oskarżonemu na poczet wymierzonej mu kary pozbawienia wolności, okres jego zatrzymania w sprawie w dniu 04.12.2018 r. (od godz. 07:10 do godz. 10:50). Na podstawie art. 47 § 2 k.k. i art. 48 k.k. orzeczono wobec oskarżonego T. K. nawiązkę w wysokości 50.000 zł na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…) zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że obniżył wymierzoną karę pozbawienia wolności do 1 roku. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, który zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego: 1. art. 457 § 2 i § 3 k.p.k. w zw. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku II Instancji wskutek braku szczegółowego odniesienia 3 się do zarzutów oskarżonego oraz ograniczenia się przez Sąd II Instancji do lakonicznego podzielenia rozumowania Sądu I Instancji, bez wnikliwej analizy podnoszonych wątpliwości, bowiem: 1. Sąd II Instancji winien w szczegółowy i twórczy sposób odnieść się do kwestii podnoszonych przez oskarżonego w zakresie oddalonych wniosków dowodowych, a nie jedynie powielać argumenty Sądu I Instancji; 2. Sąd II Instancji jest również adresatem zasady prawdy materialnej, co nakłada na niego obowiązek dążenia do dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych, a zatem ustaleń odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy w zakresie, w jakim jest to faktycznie i prawnie możliwe, a w niniejszej sprawie Sąd miał możliwość uwzględnienia wniosków dowodowych oskarżonego dotyczących ustalenia kwestii tożsamości śmieci na działce nr 159/16, 159/11 oraz 159/22; 3. Sąd II Instancji uznaje za wiarygodne wyłącznie dowody przemawiające na niekorzyść oskarżonego, odmawiając jednocześnie rozpoznania dowodów przemawiających na jego korzyść i potwierdzających treść składanych wyjaśnień, co bezsprzecznie narusza prawo oskarżonego do rzetelnego procesu; gdzie powyższe uchybienia o rażącym charakterze miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku i skutkowały uznaniem, że śmieci na działkach położonych w M. należały do oskarżonego; 4. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez nierozważenie przez Sąd odwoławczy wszystkich zarzutów wskazanych w środku odwoławczym wywiedzionym przez obrońcę i nieustosunkowaniu się przez Sąd Okręgowy do wszystkich zarzutów oskarżonego, a to: 5. odmówieniu wiarygodności złożonych w toku sprawy wyjaśnień oskarżonego T. K., w których od początku kwestionował tożsamość składowanych śmieci, jednocześnie wnioskując o przeprowadzenie dowodów mających ustalić w sposób rzetelny i jednoznaczny ww. kwestię; 4 6. bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w części zeznań świadka J. P. oraz jego pracowników, kiedy to pracownicy uzyskali informacje o niniejszej sprawie od swojego przełożonego, a sam świadek J. P. składał zeznania mające na celu jego własną obronę, co mogło mieć wpływ na treść jego zeznań dotyczących osoby oskarżonego, gdzie powyższe uchybienia, o rażącym charakterze miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku i skutkowały uznaniem, że śmieci na działkach położonych w M. należały wyłącznie do oskarżonego, mimo tego, że kwestia ta nie została ustalona jednoznacznie w toku postępowania; 7. art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: - informacji Starostwa Powiatowego w W. oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa (…) opinii uzupełniającej biegłego M. C. poprzez przyjęcie, że wniosek ten zmierza do przewlekłości postępowania, a także, że okoliczności, które miałyby być udowodnione informacjami pochodzącymi od ww. organów publicznych, nie mają de facto znaczenia dla rozstrzygnięcia dla sprawy, w sposób niewystarczający uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, pomimo obszernego i rzeczowego uzasadnienia ww. wniosków przez oskarżonego w środku odwoławczym, co miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, gdyż wyłącznie przeprowadzenie ww. dowodów pozwoli na dokonanie prawidłowej oceny kwestii tożsamości śmieci składowanych w M. oraz ustalenia wiarygodności danych wskazanych podczas kontroli przez WIOS. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowy w W. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu bez udziału stron. Na wstępie należy stwierdzić, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem 5 zaskarżenia, a powody jej wniesienia określa przepis art. 523 k.p.k. Wzruszenie prawomocnego orzeczenia w jej drodze możliwe jest jedynie w wypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że kasacja pomimo częściowo zmienionej redakcji i wynikającej z niej zmodyfikowanej konkluzji, stanowi w istocie powielenie zwykłego środka odwoławczego i podniesionych w nim zarzutów. Istota zarzutów w obu tych środkach sprowadza się bowiem do odmiennej, aniżeli dokonał tego Sąd I instancji, a zaaprobował w sposób umotywowany i rzetelny Sąd odwoławczy, oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadka J. P. W tym kontekście podkreślić należy, że postępowanie sądowe w rozważanej sprawie nie jest obarczone żadnymi uchybieniami określonymi w art. 439 k.p.k., jak również innymi, które należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Lektura treści zarzutów kasacyjnych oraz ich rozwinięcia, zawartego w uzasadnieniu tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, może rodzić wątpliwości co do tego, czy autor kasacji wystarczająco wnikliwie zapoznał się z motywacyjną częścią orzeczenia Sądu ad quem. Zarzuty kasacyjne stanowią zawoalowaną próbę uczynienia z postępowania kasacyjnego w istocie trzeciej merytorycznej instancji kontroli orzeczenia. Nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń faktycznych w przekazywanych mu do rozpoznania sprawach, do czego najwyraźniej dąży skarżący w taki, a nie inny sposób formułując złożony przez siebie nadzwyczajny środek odwoławczy. Pamiętać należy, a zwłaszcza na uwadze winien mieć to profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym, że celem postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrolę apelacyjną ocena rozumowania sądu meriti, ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2012 r. V KK 125/12, LEX nr 1277781). Sąd odwoławczy całościowo i kompletnie ocenił zarówno stan faktyczny i prawny sprawy, jak również drobiazgowo wręcz rozpatrzył zarzuty apelacji obrońcy, 6 a także wnioski dowodowe obrony. Powielanie ich w kasacji, czy też ponowne ich przywoływanie jest niecelowe i nie może być uznane za zasadne czy też skuteczne. Lektura uzasadnienia orzeczenia Sądu odwoławczego nie pozostawia wątpliwości, że każdy z zarzutów apelacyjnych został starannie omówiony i przedstawiona została pełna, wyczerpująca argumentacja z jakich powodów uznany został za niezasadny. Jak słusznie zwrócił uwagę prokurator, nie można oprzeć się wrażeniu, że faktyczną intencją skarżącego pozostaje w kwestionowanym zakresie oczekiwanie przeprowadzenia ponownej, samodzielnej oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadka J. P. i na tej podstawie - kontroli poprawności poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych - przez Sąd Najwyższy, co jak powyżej stwierdzono w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne. Odnosząc się z kolei do zarzutu zawartego w pkt 3 kasacji to wskazać należy, że kwestie te były przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego, a uprzednio także i Sądu meriti. Postanowieniem wydanym na rozprawie odwoławczej w dniu 10 sierpnia 2021 roku Sąd Okręgowy w W. oddalił wnioski dowodowe obrońcy oskarżonego zawarte w pkt IV - VI apelacji na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. odpowiednio to argumentując (k. 1572 odwrót akt sprawy). W pisemnych motywach wydanego w tym samym dniu wyroku, Sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się również do zarzutów z pkt 1 i 2 apelacji, a zatem odnoszących się do okoliczności oddalenia wniosków dowodowych przez Sąd I instancji (k. 1576 odwrót - 1577 akt sprawy). Analiza treści uzasadnienia Sądu II instancji w powyższym zakresie nie pozostawia - w ocenie udzielającego pisemnej odpowiedzi na kasację - jakichkolwiek wątpliwości, iż procedując w opisany powyżej sposób Sąd Okręgowy nie uchybił również normom ujętym w pkt 1 kasacji. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen 7 płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III KK 265/17, baza orzeczeń Supremus). W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że obrońca skazanego we wniesionej kasacji w stopniu oczywistym nie wykazał, aby zaskarżony wyrok dotknięty był nie tylko rażącym, ale jakimkolwiek naruszeniem prawa. Konsekwencją tej oceny było oddalenie kasacji w formule kwalifikowanej, jako oczywiście bezzasadnej. Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie wniosku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.