II CZ 101/14

Sygn. akt II CZ 101/14 . POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSA Jacek Grela w sprawie z powództwa I. C. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2015 r., zażalenia powódki na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i pozostawia Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE 2 Sąd drugiej instancji uchylił, zaskarżony apelacją pozwanej Spółdzielni, wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Ustalił, że doszło bezsprzecznie do naruszenia postanowień statutu strony pozwanej poprzez przeprowadzenie na Walnym Zgromadzeniu pozwanej Spółdzielni głosowania w drodze elektronicznej, a więc w sposób nieprzewidziany statutem. W ocenie Sądu drugiej instancji uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uzasadniała konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie określenia wpływu głosowania w drodze elektronicznej na treść zaskarżonej uchwały oraz oceny wyniku głosowania gdyby odbyło się ono w przewidzianej statutem formie tradycyjnej. Nadto Sąd odwoławczy uznał, że istnieje konieczność przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków na okoliczność zachowania tajności głosowania, a ponadto dostrzegł potrzebę rozważenia przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność, czy sporne głosowanie miało wpływ na naruszenie interesu spółdzielni i na czym ewentualnie miałoby ono polegać. Wyrok Sądu odwoławczego powódka zaskarżyła zażaleniem wniesionym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., zarzucając wydanie wyroku z naruszeniem art. 386 § 4 k.p.c. Żaląca wywodzi, że Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, a brak jest podstaw do przyjęcia konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, skoro okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia wymagają w ocenie Sądu drugiej instancji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie wobec trafności stanowiska skarżącej, że nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku na mocy art. 386 § 4 k.p.c. Przepis ten przewiduje dwie alternatywnie ujęte przesłanki umożliwiające Sądowi II instancji uchylenie na jego podstawie wyroku Sądu I instancji. 3 Pierwsza z nich bezspornie nie wystąpiła, ponieważ Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, oceniając żądanie pozwu na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego będących podstawą rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy sam jednoznacznie stwierdził, że podjęcie zaskarżonej uchwały nr 12/2013 nastąpiło bezsprzecznie z naruszeniem postanowień Statutu dotyczących trybu i sposobu głosowania. Uznanie przez Sąd odwoławczy, że orzeczenie Sądu I instancji nie poddaje się kontroli instancyjnej, ponieważ istnieje konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a co spowodowało uchylenie wyroku na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., przesądza o wadliwości zastosowania tego przepisu przez Sąd odwoławczy. Jedną z alternatywnych przesłanek możliwości jego zastosowania jest to, aby wydanie wyroku wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie dowodzi wystąpienia którejkolwiek z przesłanek ustawowych, przesądzających o możliwości zastosowania art. 386 § 4 k.p.c. Bezspornym jest wystąpienie pierwszej z materialnoprawnych przesłanek uchylenia uchwały walnego zgromadzenia pozwanej, a mianowicie podjęcie zaskarżonej uchwały z naruszeniem postanowień statutu, co dowodzi rozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Natomiast ocena wystąpienia drugiej z materialnoprawnych przesłanek uchylenia takiej uchwały w postaci jej sprzeczności z interesami spółdzielni wymaga jedynie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w przedmiocie ewentualnego wystąpienia takiej sprzeczności i wskazania przejawów naruszenia interesów spółdzielni, co stwierdził sam Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dostrzeżenie potrzeby przeprowadzenia we wskazanym przez Sąd Apelacyjny zakresie jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego dowodzi tego, że wydanie w sprawie wyroku nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. 4 W tej sytuacji nie wystąpiła żadna z obu alternatywnych procesowych przesłanek ustawowych, pozwalających na zastosowanie art. 386 § 4 k.p.c. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39816 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.