III UZ 41/19
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2020-01-15
Skład orzekający: Jolanta Frańczak, Romualda Spyt, Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma sądowego profesjonalnemu pełnomocnikowi przez osobę upoważnioną, która nie pozostaje z nim w stosunku prawnym, może być uznane za skuteczne, jeśli pełnomocnik zaprzecza udzieleniu takiego upoważnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu złożenia jej po terminie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi ubezpieczonej było skuteczne. Sąd Apelacyjny uznał doręczenie za skuteczne, przyjmując, że przesyłkę odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że w sytuacji, gdy pełnomocnik zaprzecza udzieleniu upoważnienia osobie odbierającej pismo, a relacje między tymi osobami nie są jasne, konieczne jest wyjaśnienie tych okoliczności, co wykracza poza możliwości postępowania zażaleniowego.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej od wyroku oddalającego jej apelację w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym, uznając ją za złożoną po terminie. Pełnomocnik ubezpieczonej twierdził, że data odbioru wyroku z uzasadnieniem przez pracownika jego kancelarii (E. K.-C.) była błędna, a skarga kasacyjna została nadana w terminie. Sąd Apelacyjny uznał doręczenie za skuteczne, ponieważ przesyłkę odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Pełnomocnik ubezpieczonej zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniu zastępczym, gdyż E. K.-C. nie była związana z nim stosunkiem prawnym i nie posiadała pełnomocnictwa do odbioru tego rodzaju korespondencji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UZ 41/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak (przewodniczący) SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania K. S.-Ł. i K. […] Spółki z o.o. w S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o objęcie ubezpieczeniem społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 stycznia 2020 r., zażalenia odwołującej się K. S.-Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III WSCU […], uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III WSCU […], odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt III AUa […], oddalającego apelację ubezpieczonej w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego złożył pełnomocnik ubezpieczonej, który wyjaśnił, że wskazana przez niego w treści skargi kasacyjnej data doręczenia wyroku wynika z oznaczonej na nim odręcznie daty wpływu 5 grudnia 2018 r., która zwyczajowo jest przez niego umieszczana na korespondencji przychodzącej w dniu jej odebrania. Wyjaśnił, że obecnie nie ma
2 możliwości zweryfikowania przyczyn ewentualnych rozbieżności między elektronicznym potwierdzeniem odbioru (EPO) a datą wskazaną w treści skargi, ale jest to najpewniej „błąd zapisu”. Sąd Apelacyjny ustalił, że pełnomocnik ubezpieczonej w terminie ustawowym złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem; wyrok z uzasadnieniem wysłany z Sądu na wskazany adres kancelarii pełnomocnika odebrał upoważniony pracownik E. K.-C., wpisując odręcznie datę odbioru 4 grudnia 2018 r.; taka też data została widnieje w EPO. W dniu 5 grudnia 2018 r. EPO wpłynęło już do Sądu, co zostało potwierdzone sądowym datownikiem. Skarga kasacyjna została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 lutego 2019 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego, skarga kasacyjna została złożona po terminie. Sąd wziął pod uwagę, że dla skuteczności doręczenia istotne było odebranie przesyłki przez upoważnionego pracownika kancelarii, a nie osobiście przez pełnomocnika. Pełnomocnik przy tym nie kwestionował, że E. K.-C. była pracownikiem kancelarii umocowanym do odbioru korespondencji. Natomiast kwestia wewnętrznej organizacji pracy kancelarii dla skuteczności doręczenia była prawnie obojętna. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 września 2019 r. ubezpieczona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości. Zarzucono obrazę prawa procesowego, to jest art. 1331 § 2 k.p.c., przez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie doręczenia zastępczego uprawnionemu pracownikowi w osobie E. K.-C., podczas gdy mecenas E. K.-C. nie pozostaje związana ze pełnomocnikiem ubezpieczonej stosunkiem prawnym i jest samodzielnym przedsiębiorcą, która w dacie doręczenia prowadziła kancelarię w tym samym lokalu co pełnomocnik ubezpieczonej. E. K.-C. nie posiadała również w dacie doręczenia pocztowego pełnomocnictwa do odbioru korespondencji tego rodzaju, co wyklucza możliwość przyjęcia, że w sprawie nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarządzenie ponownego doręczenia mu wyroku Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Wniósł, ponadto, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów powołanych w treści zażalenia.
3 Organ rentowy, w odpowiedzi na zażalenie, wniósł o jego oddalenie w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych, a także, z ostrożności procesowej, o nie obciążanie organu rentowego kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się, że do dokonywania doręczeń pism sądowych profesjonalnym pełnomocnikom stosuje się art. 138 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 października 1998 r., II CKN 11/98, LEX nr 1214636; z 3 października 2000 r., I CKN 911/00, LEX nr 532135). Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy i można o jego istnieniu wnioskować na podstawie innych czynności i zachowań osób, których to dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2001 r., V CZ 85/01, LEX nr 558339). W rezultacie ocena, czy w niniejszej sprawie do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi ubezpieczonej odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z 29 października 2018 r. doszło 4 grudnia 2015 r. czy też dzień później (jak twierdzi pełnomocnik ubezpieczonej), uzależniona jest od tego, czy E. K.-C. (która potwierdziła odbiór przesyłki) była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji przeznaczonej dla adwokata P. Z.. Pełnomocnik ubezpieczonej twierdzi, że nie udzielał tej osobie upoważnienia do odbioru korespondencji i podkreślił, że w jego jednoosobowej kancelarii zasadą jest osobiste odbieranie przez niego korespondencji. Zatem wyjaśnienia wymaga to, czy akta sprawy potwierdzają tę zasadę oraz to, dlaczego E. K.-C. miała możliwość i czuła się upoważniona do odebrania przesyłki sądowej adresowanej do adwokata P. Z. na adres Kancelaria […], […] S., ul. S. […]. Sąd Najwyższy w ramach postępowania zażaleniowego nie ma możliwości zweryfikowania ujawnionych okoliczności, a przede wszystkim wyjaśnienia relacji występujących między adwokatem P. Z. a E. K.-C. w kontekście dyspozycji zawartej w art. 138 § 2 k.p.c. Zachodziła zatem konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia.
4 Z tych przyczyn na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I PZ 10/16 2016-06-28Czy doręczenie pisma sądowego profesjonalnemu pełnomocnikowi przez pracownika poczty osobie niebędącej adresatem, ale pracującej w tym samym budynku, może być uznane za skuteczne, jeśli pełnomocnik zaprzecza udzieleniu u…
- III UZ 5/14 2014-09-30Czy doręczenie pisma procesowego profesjonalnemu pełnomocnikowi strony, który nie został zastany w miejscu pracy, osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, jest skuteczne, jeśli strona kwestionuje istnienie takiego…
- V CZ 13/08 2008-04-09Czy doręczenie pisma sądowego osobie niebędącej profesjonalnym pełnomocnikiem, ale upoważnionej przez stronę do odbioru korespondencji pod adresem wskazanym jako adres firmy strony, jest skuteczne, jeśli strona ustanowił…
- III UZ 1/21 2021-06-16Czy doręczenie pisma sądowego profesjonalnemu pełnomocnikowi przez osobę prowadzącą odrębną kancelarię pod tym samym adresem, która nie jest pracownikiem, ale z którą pełnomocnik utrzymuje relacje biznesowe i która odbie…
- I UZ 43/21 2022-04-26Czy doręczenie pisma procesowego osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w kancelarii profesjonalnego pełnomocnika, która następnie nie przekazała pisma adresatowi, jest skuteczne i czy stanowi podstawę do odrzucen…
Powołane przepisy
art. 1331 § 2 KPCart. 138 § 2 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy