III UZ 41/19

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2020-01-15

Skład orzekający: Jolanta Frańczak, Romualda Spyt, Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma sądowego profesjonalnemu pełnomocnikowi przez osobę upoważnioną, która nie pozostaje z nim w stosunku prawnym, może być uznane za skuteczne, jeśli pełnomocnik zaprzecza udzieleniu takiego upoważnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu złożenia jej po terminie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi ubezpieczonej było skuteczne. Sąd Apelacyjny uznał doręczenie za skuteczne, przyjmując, że przesyłkę odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Sąd Najwyższy wskazał jednak, że w sytuacji, gdy pełnomocnik zaprzecza udzieleniu upoważnienia osobie odbierającej pismo, a relacje między tymi osobami nie są jasne, konieczne jest wyjaśnienie tych okoliczności, co wykracza poza możliwości postępowania zażaleniowego.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej od wyroku oddalającego jej apelację w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym, uznając ją za złożoną po terminie. Pełnomocnik ubezpieczonej twierdził, że data odbioru wyroku z uzasadnieniem przez pracownika jego kancelarii (E. K.-C.) była błędna, a skarga kasacyjna została nadana w terminie. Sąd Apelacyjny uznał doręczenie za skuteczne, ponieważ przesyłkę odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Pełnomocnik ubezpieczonej zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniu zastępczym, gdyż E. K.-C. nie była związana z nim stosunkiem prawnym i nie posiadała pełnomocnictwa do odbioru tego rodzaju korespondencji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UZ 41/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak (przewodniczący) SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania K. S.-Ł. i K. […] Spółki z o.o. w S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o objęcie ubezpieczeniem społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 stycznia 2020 r., zażalenia odwołującej się K. S.-Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III WSCU […], uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 2 września 2019 r., sygn. akt III WSCU […], odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt III AUa […], oddalającego apelację ubezpieczonej w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego złożył pełnomocnik ubezpieczonej, który wyjaśnił, że wskazana przez niego w treści skargi kasacyjnej data doręczenia wyroku wynika z oznaczonej na nim odręcznie daty wpływu 5 grudnia 2018 r., która zwyczajowo jest przez niego umieszczana na korespondencji przychodzącej w dniu jej odebrania. Wyjaśnił, że obecnie nie ma 2 możliwości zweryfikowania przyczyn ewentualnych rozbieżności między elektronicznym potwierdzeniem odbioru (EPO) a datą wskazaną w treści skargi, ale jest to najpewniej „błąd zapisu”. Sąd Apelacyjny ustalił, że pełnomocnik ubezpieczonej w terminie ustawowym złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem; wyrok z uzasadnieniem wysłany z Sądu na wskazany adres kancelarii pełnomocnika odebrał upoważniony pracownik E. K.-C., wpisując odręcznie datę odbioru 4 grudnia 2018 r.; taka też data została widnieje w EPO. W dniu 5 grudnia 2018 r. EPO wpłynęło już do Sądu, co zostało potwierdzone sądowym datownikiem. Skarga kasacyjna została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 lutego 2019 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego, skarga kasacyjna została złożona po terminie. Sąd wziął pod uwagę, że dla skuteczności doręczenia istotne było odebranie przesyłki przez upoważnionego pracownika kancelarii, a nie osobiście przez pełnomocnika. Pełnomocnik przy tym nie kwestionował, że E. K.-C. była pracownikiem kancelarii umocowanym do odbioru korespondencji. Natomiast kwestia wewnętrznej organizacji pracy kancelarii dla skuteczności doręczenia była prawnie obojętna. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 września 2019 r. ubezpieczona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości. Zarzucono obrazę prawa procesowego, to jest art. 1331 § 2 k.p.c., przez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie doręczenia zastępczego uprawnionemu pracownikowi w osobie E. K.-C., podczas gdy mecenas E. K.-C. nie pozostaje związana ze pełnomocnikiem ubezpieczonej stosunkiem prawnym i jest samodzielnym przedsiębiorcą, która w dacie doręczenia prowadziła kancelarię w tym samym lokalu co pełnomocnik ubezpieczonej. E. K.-C. nie posiadała również w dacie doręczenia pocztowego pełnomocnictwa do odbioru korespondencji tego rodzaju, co wyklucza możliwość przyjęcia, że w sprawie nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarządzenie ponownego doręczenia mu wyroku Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Wniósł, ponadto, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów powołanych w treści zażalenia. 3 Organ rentowy, w odpowiedzi na zażalenie, wniósł o jego oddalenie w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych, a także, z ostrożności procesowej, o nie obciążanie organu rentowego kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie przyjmuje się, że do dokonywania doręczeń pism sądowych profesjonalnym pełnomocnikom stosuje się art. 138 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 października 1998 r., II CKN 11/98, LEX nr 1214636; z 3 października 2000 r., I CKN 911/00, LEX nr 532135). Upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy i można o jego istnieniu wnioskować na podstawie innych czynności i zachowań osób, których to dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2001 r., V CZ 85/01, LEX nr 558339). W rezultacie ocena, czy w niniejszej sprawie do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi ubezpieczonej odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z 29 października 2018 r. doszło 4 grudnia 2015 r. czy też dzień później (jak twierdzi pełnomocnik ubezpieczonej), uzależniona jest od tego, czy E. K.-C. (która potwierdziła odbiór przesyłki) była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji przeznaczonej dla adwokata P. Z.. Pełnomocnik ubezpieczonej twierdzi, że nie udzielał tej osobie upoważnienia do odbioru korespondencji i podkreślił, że w jego jednoosobowej kancelarii zasadą jest osobiste odbieranie przez niego korespondencji. Zatem wyjaśnienia wymaga to, czy akta sprawy potwierdzają tę zasadę oraz to, dlaczego E. K.-C. miała możliwość i czuła się upoważniona do odebrania przesyłki sądowej adresowanej do adwokata P. Z. na adres Kancelaria […], […] S., ul. S. […]. Sąd Najwyższy w ramach postępowania zażaleniowego nie ma możliwości zweryfikowania ujawnionych okoliczności, a przede wszystkim wyjaśnienia relacji występujących między adwokatem P. Z. a E. K.-C. w kontekście dyspozycji zawartej w art. 138 § 2 k.p.c. Zachodziła zatem konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. 4 Z tych przyczyn na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1331 § 2 KPCart. 138 § 2 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy