III PK 8/08
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2008-07-03
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski, Zbigniew Hajn, Jerzy Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona przez pozwanego, która zaskarża wyrok sądu drugiej instancji jedynie w części uwzględniającej apelację pozwanego (obniżającej zasądzoną kwotę), jest dopuszczalna, mimo że nie zaskarżono części wyroku oddalającej apelację w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli nie zaskarżono rozstrzygnięcia niekorzystnego dla skarżącego. W analizowanej sprawie pozwany zaskarżył jedynie punkt wyroku sądu drugiej instancji, który obniżył zasądzoną kwotę na jego korzyść, nie zaskarżając jednocześnie punktu oddalającego jego apelację w pozostałej części, co stanowiło rozstrzygnięcie niekorzystne. Brak tzw. gravamen, czyli interesu w zaskarżeniu orzeczenia z powodu jego niezgodności z żądaniem strony, skutkuje niedopuszczalnością środka zaskarżenia.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego odszkodowania za szkodę wyrządzoną pracodawcy w związku z kradzieżą samochodu służbowego i mienia. Pozwany, jako pracownik, ponosił odpowiedzialność materialną na podstawie umowy o pracę i umów o odpowiedzialności materialnej. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego kwotę 26.628,71 zł. Sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację pozwanego, obniżył zasądzoną kwotę do 13.314,35 zł, w pozostałym zakresie apelację oddalił. Pozwany złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok sądu drugiej instancji jedynie w części, w której obniżono zasądzoną kwotę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III PK 8/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa P.H.P "Polski Tytoń" Spółki Akcyjnej przeciwko B.U. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 lipca 2008 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych […] z dnia 8 listopada 2007 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Powód P.H.P „Polski Tytoń” Spółka Akcyjna wniósł w sprawie przeciwko B. U. pozew o wydanie nakazu zapłaty nakazującego pozwanemu zapłatę 26.628,71
2 zł z odsetkami liczonymi od tej kwoty od 7 listopada 2004 r. do dnia wniesienia pozwu. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwany był zatrudniony u strony powodowej na podstawie umowy o pracę z dnia 1 czerwca 2001 r. na stanowisku referent zbytu – przedstawiciel handlowy. Pozwany przyjął na siebie odpowiedzialność materialną za szkodę wyrządzoną pracodawcy podpisując dnia 1 czerwca 2001 r. umowę o odpowiedzialności materialnej za powierzone mu mienie. Nadto w tym samym dniu zawarł umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej, która nakładała na niego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną stronie powodowej do wysokości 50% powstałej szkody. Pozwany w dniu 11 kwietnia 2003 r. wykonując swoje obowiązki pracownicze pozostawił samochód oraz mienie pracodawcy w nim się znajdujące przed sklepem bez prawidłowego zabezpieczenia i udał się do klienta. Samochód został skradziony. Pracownik wezwany do naprawienia szkody odmówił zapłaty kwoty wskazanej przez pracodawcę. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., (wydanym po wniesieniu przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego przez ten Sąd w dniu 3 lutego 2005 r): I. zasądził od pozwanego B. U. na rzecz powoda kwotę 26.628,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi w stosunku rocznym od dnia 25 lutego 2005 r. do dnia zapłaty; II. w pozostałym zakresie powództwo oddalił; III. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.764 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy po rozpoznaniu apelacji pozwanego, zaskarżającego powyższe orzeczenie w punkcie I, wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 r.,: I. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że zasądzoną od pozwanego B.U. na rzecz P.H.P „Polski Tytoń” Spółki Akcyjnej kwotę w wysokości 26.628,71 zł zmniejszył do kwoty 13.314,35 zł; II. w pozostałym zakresie apelację oddalił, III. zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. Powyższy wyrok został zaskarżony przez pozwanego w skardze kasacyjnej wyłącznie w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie należy podkreślić, iż Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC
3 1998, nr 4, poz. 59, uznając je za aktualne także w odniesieniu do skargi kasacyjnej, zgodnie z którym nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia kasacji, gdyż powinna ona być tak zredagowana, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W przedmiotowej sprawie w skardze kasacyjnej wyraźnie wskazano, iż zaskarża ona wyrok Sądu Okręgowego jedynie w tej części, w której Sąd obniżył kwotę zasądzoną wyrokiem Sądu pierwszej instancji. Jedynie z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący podważa rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji w zakresie w jakim Sąd ten nie zwolnił pozwanego z obowiązku zapłaty na rzecz powodowej Spółki całości zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji kwoty, a jedynie zmniejszył ją o połowę. Rzecz jednak w tym, iż cel uzyskania rozstrzygnięcia oddalającego powództwo pracodawcy w całości, nie może być osiągnięty poprzez zaskarżenie wyroku Sądu Okręgowego wyłącznie w części obejmującej jego punkt pierwszy. Rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie stanowi bowiem zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji na korzyść pozwanego, gdyż zasądzoną od pozwanego B. U. na rzecz P.H.P „Polski Tytoń” Spółki Akcyjnej kwotę w wysokości 26.628,71 zł zmniejsza do kwoty 13.314,35 zł, a zatem uwzględnia w części apelację pozwanego pracownika. Rozstrzygnięcie niekorzystne dla wnoszącego skargę, bo nie uwzględniające jego apelacji co do pozostałej części kwoty zasądzonej od niego na rzecz pracodawcy, zawarte jest zaś w punkcie drugim wyroku Sądu drugiej instancji, w którym oddalono jego apelację w pozostałej części. Ten punkt rozstrzygnięcia Sądu rozpoznającego apelację pracownika nie został jednak przez niego w skardze kasacyjnej zaskarżony. Według przeważającego poglądu doktryny warunkiem zaskarżalności orzeczenia jest interes skarżącego w takim zaskarżeniu, zachodzący w wypadku tzw. gravamen. Gravamen polega na niezgodności orzeczenia z żądaniem. Dlatego też przyjąć należy, że interes w zaskarżeniu orzeczenia zachodzący w razie niezgodności orzeczenia z żądaniem, czyli w wypadku gravamen, stanowi warunek dopuszczalności zaskarżalności orzeczenia. Oznacza to, że środek zaskarżenia jest dopuszczalny w zasadzie tylko od orzeczenia niekorzystnego dla strony. Na stanowisku takim stoi też Sąd Najwyższy, czego wyrazem są np. postanowienia z dnia 13 sierpnia 1997 r., I CKN 207/97 (niepubl.) i z dnia 5 września 1997 r.,
4 III CKN 152/97 (LEX nr 50615) oraz wyrok z dnia 20 maja 1999 r., I CKN 1139/97 (OSNC 2000, nr 1, poz. 6). Skarga kasacja wniesiona przez pozwanego w części dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego, którym obniżona została kwota zasądzona wyrokiem sądu pierwszej instancji, jest zatem niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu. Z tych względów na podstawie art. 373 w związku z art. 39821 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 441/14 2015-02-25Czy skarga kasacyjna skierowana przeciwko części wyroku, która uwzględnia apelację strony pozwanej, jest dopuszczalna?
- I CSK 2435/23 2024-10-10Czy skarga kasacyjna skierowana przeciwko orzeczeniu, które w części jest korzystne dla skarżącego, jest dopuszczalna w zakresie, w jakim nie rozstrzyga niekorzystnie o jego żądaniu?
- I CSK 924/23 2024-01-24Czy skarga kasacyjna może być skierowana przeciwko części orzeczenia, która jest korzystna dla skarżącego, w sytuacji gdy skarżący nie wykazał pokrzywdzenia tym orzeczeniem?
- II CSKP 91/22 2022-04-06Czy skarga kasacyjna pozwanych jest dopuszczalna w części, w której zaskarża orzeczenie sądu drugiej instancji oddalające powództwo, mimo że orzeczenie to jest dla nich korzystne?
- I CSK 2906/23 2024-02-14Czy skarga kasacyjna w zakresie, w jakim zaskarżono wyrok częściowo uwzględniający powództwo, podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego?
Powołane przepisy
art. 373art. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy