I CSK 489/22

WyrokIzba Cywilna2022-05-12

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd powszechny badając wniosek o zasiedzenie służebności przesyłu jest związany prawomocnym postanowieniem wstępnym orzekającym o zasadności roszczenia w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu przy tożsamości podmiotowej i przedmiotowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że postanowienie wstępne w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, które jedynie uznało za usprawiedliwiony co do zasady wniosek o ustanowienie służebności, nie rozstrzyga kwestii zasiedzenia i w związku z tym nie korzysta z mocy wiążącej w stosunku do innych postępowań na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. Przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zasiedzenie służebności. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 366 i art. 13 § 2 k.p.c. Uczestniczka twierdziła, że sąd drugiej instancji nie był związany postanowieniem wstępnym w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, które miało rozstrzygać o zasadności roszczeń i oddalać zarzuty dotyczące zasiedzenia. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 489/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku E. […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. z udziałem A. N.-K. o zasiedzenie służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu – w interesie publicznym – ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym 2 jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 lutego 2021 r. wniosła uczestniczka postępowania A. N.-K., wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), gdyż Sąd drugiej instancji nie zastosował przepisu art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 366 i art. 13 § 2 k.p.c. uznając, że nie jest związany rozstrzygnięciem w sprawie dotyczącej ustanowienia służebności przesyłu, gdzie wydano postanowienie wstępne o zasadności roszczeń uczestniczki, a ponadto oddalono zarzuty dotyczące zasiedzenia tejże służebności. Wobec powołanej podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania trzeba uwzględnić utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że jeżeli skarżący, jako okoliczność uzasadniającą wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien nie tylko to zagadnienie przedstawić przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, a także przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, ale ponadto wykazać, że jest to zagadnienie nowe, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko 3 dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, nie publ.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, nie publ.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, nie publ.; z dnia 28 czerwca 2008 r., III CSK 99/08, nie publ.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, nie publ.). Twierdzenia skarżącej, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące kwestii, czy sąd powszechny badając wniosek o zasiedzenie służebności przesyłu (bądź o zasiedzenie służebności gruntowej o treści służebności przesyłu) jest związany prawomocnym postanowieniem wstępnym orzekającym o zasadności roszczenia w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu przy tożsamości podmiotowej i przedmiotowej, opiera się na przekonaniu, iż postanowieniem wstępnym z dnia 29 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w P. w sprawie sygn. akt. V Ns […], rozstrzygnął kwestię zasiedzenia. Tymczasem Sąd ten uznał za usprawiedliwiony co do zasady wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, polegający na prowadzeniu sieci przesyłowej należącej do uczestniczki postępowania na nieruchomości wnioskodawcy. Skoro zatem to postanowienie w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu nie zawiera w swojej sentencji rozstrzygnięcia kwestii zasiedzenia, nie korzysta z mocy wiążącej w stosunku do innych postępowań (art. 365 § 1 k.p.c.). Przedmiotem prawomocności materialnej jest ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły i sąd nie jest związany zarówno ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2021 r., III CZP 109/20, OSNC 2022, nr 4, poz. 38, oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2002 r., IV CKN 73/00, nie publ., z dnia 8 czerwca 2005 r., V CK 702/04, nie publ., z dnia 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07, nie publ., z dnia 15 stycznia 2015 r., IV CSK 181/14, nie publ.). Treść uzasadnienia może jedynie służyć sprecyzowaniu rozstrzygnięcia zawartego w sentencji (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008, nr 1, poz. 120). 4 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 13 § 2, 98, 391 § 1, 39821 k.p.c. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 365 § 1 KPCart. 366art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 520 § 3art. 13 § 2§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy