IV KZ 23/23
PostanowienieIzba Karna2023-06-21
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Kazimierz Klugiewicz, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, stwierdzając wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie orzekającym bierze udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W związku z tym, Sąd Najwyższy, działając z urzędu, uchylił postanowienie i ponownie zastosował tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy, uznając potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania ze względu na popełnienie przez oskarżoną poważnego przestępstwa i grożącą surową karę.Stan faktyczny
Obrońca wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził z urzędu wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu. W składzie orzekającym, który wydał zaskarżone postanowienie, zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i ponownie zastosował wobec oskarżonej środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania i zastosował wobec oskarżonej środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy.Pełny tekst orzeczenia
IV KZ 23/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Andrzej Stępka Protokolant Danuta Bratkrajc po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2023 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego, sprawy A. K. (poprzednio G.) oskarżonej o czyn z art. 148 § 1 k.k., z powodu zażalenia wniesionego przez obrońcę na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt IV KK 206/22 o zastosowaniu tymczasowego aresztowania p o s t a n o w i ł 1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. zastosować wobec A. K. (poprzednio G.), […], środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 19 września 2023 r. do godz. 11:20. UZASADNIENIE Przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia jest wystąpienie w niniejszej sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Okoliczność ta nie została podniesiona w zażaleniu wniesionym przez obrońcę, ale
IV KZ 23/23 2 podlega uwzględnieniu z urzędu, w związku z faktem, że orzeczenie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydał sąd orzekający w składzie złożonym między innymi z sędziów, powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z pkt 1. uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi między innymi wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie wspominanej wyżej ustawy. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem w składzie, który wydał zaskarżone orzeczenie, zasiadało dwóch sędziów powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego w warunkach wskazanych w cytowanej uchwale. W związku z wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, niezależnie od zasadności argumentacji przedstawionej w zażaleniu. W zaistniałej sytuacji Sąd Najwyższy stanął przed koniecznością rozważenia potrzeby ponownego zastosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonej. Na obecnym etapie postępowania nie ma możliwości odwołania się do bardziej konkretnych motywów rozstrzygnięcia uchylającego zaskarżony wyrok, ponieważ nie zostało ono jeszcze sporządzone. Zdaniem Sądu Najwyższego, dla zabezpieczenia prawidłowego toku dalszego postępowanie niezbędne jest jednak zastosowanie wobec oskarżonej tymczasowego aresztowania. Zgromadzone w dotychczasowym postępowaniu dowody, omówione w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, wskazują na duże prawdopodobieństwo, że popełniła ona zarzucane poważne przestępstwo. Tym samym spełniona została przesłanka ogólna stosowania tymczasowego aresztowania, określona w art. 249 § 1 k.p.k. Oskarżona została nieprawomocnie skazana za popełnienie zbrodni z art. 148 § 1 k.k., a zatem potrzeba zastosowania tego środka zapobiegawczego znajduje uzasadnienie w przesłankach określonych w art. 258 § 2 k.p.k. – istnieje domniemanie potrzeby zabezpieczenia prawidłowego
IV KZ 23/23 3 toku postępowania w związku z grożącą surową karą, której perspektywa odbycia mogłaby skłonić oskarżoną do utrudniania postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że do uchylenia zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania doszło w wyniku uwzględnienia kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść oskarżonej w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Skarżący w kasacji zarzucił rażącą niewspółmierność wymierzonej A. K. kary 3 lat pozbawienia wolności, orzeczonej przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary. Biorąc pod uwagę fakt nieprawomocnego skazania oskarżonej na karę pozbawienia wolności za popełnienie zbrodni oraz uwzględnienie przez Sąd Najwyższy wniesionej na jej niekorzyść kasacji kwestionującej adekwatność wymierzonej kary 3 lat pozbawienia wolności, uznać należało, że spełnione zostały także przesłanki szczególne z art. 258 § 2 k.p.k. Uwzględniając powyższe, wobec braku okoliczności nakazujących odstąpienie od stosowania tego najsurowszego środka zapobiegawczego (art. 259 k.p.k.) postanowiono jak na wstępie. [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- V KZ 53/22 2022-10-05Czy nienależyta obsada Sądu Najwyższego, wynikająca z powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przesłankę o…
- V KZ 47/21 2021-09-29Czy postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, wydane przez Sąd Najwyższy w składzie sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r., jest obarczone bezwzglę…
- I KZ 5/25 2025-01-30Czy skład orzekający Sądu Najwyższego, w którym zasiadają sędziowie powołani w wadliwej procedurze nominacyjnej, może stosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania?
- V KZ 56/22 2022-11-03Czy Sąd Najwyższy, uchylając postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania i następnie ponownie stosując ten środek, działa w granicach prawa, a w szczególności czy może uchylić postanowienie z powodu bezwzględn…
- II KK 35/23 2024-03-05Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchy…
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 249 § 1 KPKart. 258 § 2 KPKart. 259 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy