II KK 412/20

Sygn. akt II KK 412/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Dariusz Kala SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) Protokolant Klaudia Binienda w sprawie D. C., skazanego za czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 28 stycznia 2021 r., kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego, od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 czerwca 2020 r., sygn. akt IV Ka (...), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II K (...), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE D. C. został oskarżony o to, że w dniu 27 stycznia 2015 r. w miejscowości K., woj. (...), gm. M. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził Ł. S. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co 2 do zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania w ten sposób, że na stronie internetowej [...].pl umieścił ogłoszenie o sprzedaży spawarki typu mig-mat marki B. za kwotę 1100 zł posługując się danymi J. R. ([…] Ż. ul. P.), a następnie, po dokonaniu przez pokrzywdzonego wpłaty na wskazany rachunek bankowy nr (...) kwoty 1100 zł, nie przesłał zamówionego towaru, ani nie zwrócił pieniędzy, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 12 września 2019 r., o sygn. akt II K (...), uznał D. C. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z tą zmianą, że przyjął, iż działał on wspólnie i w porozumieniu z inną nieustaloną osobą i za ten czyn wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku). W drugim punkcie wyroku Sąd Rejonowy orzekł o kosztach sądowych. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2020 r., sygn. akt IV Ka (...), Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w ramach czynu przypisanego w punkcie 1 wyroku uznał D. C. za winnego tego, że „w styczniu 2015 r. w W. przekazując za kwotę 350 zł nieustalonej osobie komplet dokumentów potrzebnych do jej nieskrępowanego dostępu do założonego przez oskarżonego konta bankowego (...) Bank S.A. numer (...), pomógł nieustalonej osobie w doprowadzeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez Ł. S. przez wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd co do rzeczywistego zamiaru braku wywiązania się ze sprzedaży spawarki marki B. za kwotę 1 100 zł, gdzie ofertę o jej sprzedaży umieszczono na stronie internetowej [...].pl z danymi sprzedającego J. R., a następnie po wpłacie przez pokrzywdzonego w dniu 27 stycznia 2015 r. na ww. konto kwoty 1 100 zł nie przesłano mu towaru ani nie zwrócono wpłaconych pieniędzy, tj. przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności” (pkt 1). W pkt 2 Sąd II instancji w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść skazanego, zaskarżył Prokurator Generalny zarzucając mu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 286 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu przez Sąd odwoławczy 3 wobec oskarżonego D.C. za przypisane mu wyrokiem reformatoryjnym przestępstwo z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. kary 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy dolna granica ustawowego zagrożenia za czyn stypizowany w art. 286 § 1 k.k. wynosi 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności.” W związku z podniesionym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i z tego powodu została uwzględniona w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 286 § 1 k.k., dolny próg ustawowego zagrożenia za czyn stypizowany w tym przepisie wynosi 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wobec tego kara wymierzona oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. nie mogła być niższa niż 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie, jak w niniejszej sprawie, kary niższej (poprzez zmodyfikowanie orzeczenia o karze w następstwie zmiany opisu czynu i wymierzenie przez Sąd odwoławczy kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, a więc poniżej minimalnego ustawowego zagrożenia przewidzianego za wyżej wymieniony czyn) powoduje, że zaskarżony wyrok obciążony jest rażącym naruszeniem prawa materialnego. Zauważyć też należy, że oskarżony został skazany za udzielenie pomocy innej osobie w dokonaniu przestępstwa, co, zgodnie z art. 19 § 2 k.k., daje możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Sąd Okręgowy jednak tej instytucji nie stosował, na co wskazuje fakt niewymienienia przepisu art. 19 § 2 k.k. w treści wyroku, jak i to, że wymierzona kara nie odpowiada normie art. 60 § 6 pkt 4 k.k. Niekwestionowanym jest to, że wymierzenie kary poniżej lub powyżej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianej za przypisane oskarżonemu przestępstwo, bez zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia, bądź obostrzenia kary, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i zawsze ma, w rozumieniu art. 523 § 1 4 k.p.k., istotny wpływ na treść wyroku (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 sierpnia 2006 r., V KK 196/06, z dnia 6 listopada 2009 r., V KK 231/09). Rażące naruszenie prawa, którego dopuścił się Sąd Okręgowy, miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, ponieważ w konsekwencji skutkowało poniesieniem przez oskarżonego łagodniejszej kary za przypisane mu przestępstwo niż ta, którą przewiduje art. 286 § 1 k.k. W tej sytuacji zaskarżony wyrok należało uchylić w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazać Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.