III CZ 51/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-11-21
Skład orzekający: Jan Górowski, Marian Kocon, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez sąd drugiej instancji, polegające na uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji z powodu konieczności uzupełnienia podstawy faktycznej, uzasadnia uchylenie wyroku sądu drugiej instancji przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że konieczność uzupełnienia podstawy faktycznej orzeczenia przez sąd drugiej instancji, w tym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W związku z tym, uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji z tego powodu stanowi naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło wydania orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni. Sąd Okręgowy wydał wyrok, który został następnie uchylony przez Sąd Apelacyjny. Pozwana wniosła zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na orzeczenie uchylające wyrok sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i pozostawił orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Apelacyjnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 51/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa J. R. i in. , przeciwko K. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2013 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 kwietnia 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie z powództwa […] przeciwko K. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej, o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni. Orzeczenie zaskarżyła pozwana, która wniosła o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w ramach rozpoznania zażalenia na orzeczenie uchylające wyrok, wniesionego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy kontroluje, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki z tego przepisu uzasadniające uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Wbrew ocenie żalącego, w ramach tego postępowania brak jest podstaw dla weryfikowania stanowiska sądu II instancji w przedmiocie wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę orzeczenia w sprawie. Tym niemniej, mimo błędnej konstrukcji zażalenia należy je uwzględnić, gdyż w sprawie nie wykazano podstaw dla uchylenia wyroku Sądu I instancji. Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił wyraźnie przyczyn uchylenia wyroku. W końcowym fragmencie uzasadnienia zarzucił jedynie, że Sąd I instancji przyjął naruszenie interesów gospodarczych spółdzielni macierzystej bez odpowiedniej analizy ekonomicznej wspartej wiadomościami specjalnymi. Takie sformułowanie przy braku innych wyjaśnień prowadzi do wniosku, że Sąd Apelacyjny uchylił wyrok z uwagi na konieczność uzupełnienia podstawy faktycznej przyjętej w sprawie przez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Pozostałe ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji nie zostały zakwestionowane. Potrzeba uzupełnienia podstawy faktycznej orzeczenia nie oznacza nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko, gdyż taki jest powszechnie wskazany cel przepisu. Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które
3 obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55). Uznając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok, a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sądowi Apelacyjnemu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 75/14 2014-11-28Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy konieczne jest jedynie uzupełnienie postępowania dowodowe…
- I CZ 82/14 2014-11-28Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w c…
- II CZ 51/15 2015-09-10Czy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego, a ni…
- III CZ 251/24 2025-03-20Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w sytuacji, gdy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, podczas gdy błąd sądu pierwszej instancji dotyczył sfery f…
- II CZ 60/14 2014-10-30Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na wadliwe ustalenia faktyczne, podczas gdy nie zachodziły przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPCart. 398 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 39821§ 4§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy