II PZ 81/06

Postanowienie z dnia 16 lutego 2007 r. II PZ 81/06 Apelację dotyczącą rozstrzygnięcia o powództwie głównym i wzajemnym należy traktować jako dwie apelacje podlegające oddzielnym opłatom (art. 18 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy z powództwa Artura M. przeciwko B.E. Spółce. z o.o. w S. o wynagro-dzenie, odprawę, ekwiwalent za urlop oraz z powództwa wzajemnego B.E. Spółki z o.o. w S. przeciwko Arturowi M. o zapłatę, na skutek zażalenia B.E. Spółki z o.o. w S. na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z dnia 12 października 2006 r. [...] 1. u c h y l i ł zaskarżone postanowienie w części dotyczącej apelacji pozwa-nej od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z 24 kwietnia 2006 r. [...] w zakresie uwzględniającym powództwo główne (pkt I, II, III i IV wyroku), 2. o d d a l i ł zażalenie w części odrzucającej apelację od wyroku wymienio-nego w pkt 1 w zakresie oddalenia powództwa wzajemnego (pkt VI wyroku), 3. o d r z u c i ł zażalenie w pozostałym zakresie U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Świdnicy sprostował oczywi-stą omyłkę w wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z 24 kwietnia 2006 r. [...] w ten sposób, że użyte w części wstępnej wyroku oraz w rozstrzygnięciu wyroku (punkt I, II, III, IV i VII) oznaczenie strony pozwanej (powódki wzajemnej) „B.E. Spółka z o.o. w Ś." oraz „B.E. spółka z o.o. w Ś." zastąpił oznaczeniem „B.E. Spółka z o.o. w S." (pkt I) i apelację strony pozwanej i powódki wzajemnej odrzucił (pkt II). 2 Dokonanie sprostowania Sąd Okręgowy uzasadnił tym, że w wyżej wymienio-nym wyroku Sądu Rejonowego znalazły się oczywiste omyłki polegające na błędnym oznaczeniu pracodawcy. Nie ulegało wątpliwości, że stosunek pracy łączył powoda Artura M. z B.E. Spółką z o.o. w S. Tak określona Spółka wdała się w spór po dorę-czeniu jej odpisu pozwu i nigdy nie kwestionowała wadliwego jej oznaczenia przez powoda, co dotyczy również zapadłego w sprawie wyroku. Z tych też względów Sąd Okręgowy dokonał sprostowań oczywistych omyłek (art. 350 § 3 k.p.c.). Z kolei odrzucając apelację strony pozwanej (powódki wzajemnej) sąd kiero-wał się art. 1302 § 3 k.p.c. W jego ocenie apelacja pracodawcy, sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem, dotyczyła zarówno rozstrzygnięcia o żądaniach powoda - pracownika jak i powódki wzajemnej - pracodawcy, co jest o tyle istotne, że faktycznie mimo istnienia jednego wyroku rozstrzygnięcie dotyczyło dwóch spraw, w których strony wystąpiły w przeciwnych rolach procesowych. W przypadku wytocze-nia powództwa wzajemnego występuje „ustawowe" połączenie spraw do wspólnego rozpoznania. Nie zmienia to jednak faktu, że sąd ma do czynienia z dwiema nieza-leżnymi sprawami i oddzielnie do każdej sprawy, chociaż w jednym wyroku, zapada rozstrzygnięcie. Oddzielnie rozstrzygane są również koszty procesu. Także ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (dalej jako: ustawa o kosztach) w art. 18 ust. 1 nakazuje pobrać opłatę zarówno od pozwu jak i pozwu wzajemnego. W tej sytuacji nie było zdaniem Sądu podstaw, aby odmiennie trakto-wać obowiązek ponoszenia opłaty sądowej w przypadku apelacji. Przeciwnie, obo-wiązek taki wynika z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach, który generalnie do apelacji nakazuje stosować opłaty jak do pism wszczynających postępowanie. Skoro zatem apelacja została wniesiona nie tylko przez pozwaną ale i przez powódkę wzajemną, to mimo, że dotyczy jednego wyroku i była zamieszczona w jednym piśmie, podle-gała oddzielnej opłacie tak w zakresie rozstrzygnięcia o żądaniu powoda, jak i roz-strzygnięcia o żądaniu powódki wzajemnej. Zgodnie z art. 35 ust. 1 powinna być za-tem uiszczona bez wezwania opłata w kwocie 60 zł (dwukrotna opłata podstawowa). Tymczasem apelacje opłacono łącznie kwotą 30 zł, a więc w nienależytej wysokości. W zażaleniu pozwana - powódka wzajemna B.E. Sp. z o.o. w S., zaskarżyła w całości powyższe postanowienie Sądu Okręgowego, zarzucając mu naruszenie art. 130 k.p.c. i art. 1302 k.p.c. w związku z art. 35 i art. 3 ustawy o kosztach sądowych oraz art. 350 k.p.c. i wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na zażalenie powód - pozwany wzajemny wniósł o jego odrzucenie w części dotyczącej sprostowania wy- 3 roku Sądu pierwszej instancji i oddalenie w pozostałej części lub o oddalenie zażale-nia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie. Powództwo wzajemne jest powództwem wytoczonym przeciwko powodowi przez pozwanego, który przez to staje się powodem wzajemnym. Powództwo wzajemne powinno odpowiadać warun-kom formalnym przewidzianym dla pozwu zwykłego w art. 126 i 187 k.p.c. W przy-padku skutecznego wytoczenia powództwa wzajemnego w istocie rzeczy ma miejsce połączenie dwóch samodzielnych procesów, które łączy więź materialnoprawna, wy-rażąjąca się w tym, że „roszczenie wzajemne jest w związku z roszczeniem powoda lub nadaje się do potrącenia” (art. 204 § 1 k.p.c.). W związku z powyższym apelacja dotycząca rozstrzygnięcia o interesach strony zarówno jako pozwanego i powoda wzajemnego odnosi się do rozstrzygnięcia dwóch spraw, a więc powinna być po-traktowana jak dwie apelacje. Przemawia za tym również to, że strona będąca jedno-cześnie pozwanym i powodem wzajemnym może wnieść apelację występując tylko w jednej z tych ról. W każdym z tych przypadków inna będzie (poza przypadkową zbieżnością) wartość przedmiotu zaskarżenia apelacją, od której liczy się opłatę, o której mówi art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych. Wobec powyższego trafnie Sąd Okręgowy uznał, że w rozpoznawanej sprawie apelacja została wniesiona nie tylko przez pozwaną ale i przez powódkę wzajemną. Zostały zatem złożone dwie apelacje podlegające oddzielnym opłatom podstawowym (art. 18 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach). Trafnie również Sąd stwierdził, że nieuiszczenie opłaty podstawowej od apelacji wniesionej przez adwokata obliguje sąd do jej odrzucenia bez wezwania o uiszczenie opłaty. Artykuł 1302 § 3 k.p.c. sto-suje się bowiem do środków odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie podstawowej, o której mowa w art. 35 i 36 ustawy o kosztach sądowych (zob. uchwałę SN z 26 września 2006 r., II UZP 11/06, Biuletyn Sądu Najwyższego 2006 nr 9, s. 15). Sąd nie wziął jednak pod uwagę, że skarżąca opłatę w wysokości 30 zł, a zatem opłatę od jednej apelacji uiściła, co uzasadnia rozstrzygnięcie w pkt 1 i 2 niniejszego postanowienia. Natomiast przedstawione w zażaleniu zarzuty dotyczące postanowienia Sądu Okręgowego w części dotyczącej sprostowania wyroku Sądu pierwszej instancji oka- 4 zały się bezzasadne. Postanowienie sądu drugiej instancji, którego przedmiotem jest sprostowanie orzeczenia sądu pierwszej instancji (art. 350 § 3 k.p.c.), nie należy do żadnej z kategorii postanowień wskazanych w art. 3941 § 1 i 2. Wobec tego zażalenie do Sądu Najwyższego na takie postanowienie jest niedopuszczalne (zob. postano-wienia SN z: 14 czerwca 2000 r., V CZ 49/00, niepublikowane; 12 marca 2003 r., I PZ 162/02, OSNP 2004 nr 14, poz. 245). Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================