IV KK 392/25
WyrokIzba Karna2025-10-28
Skład orzekający: Dariusz Kala, Zbigniew Puszkarski, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, podwyższając karę jednostkową za ciąg przestępstw, zobowiązany jest do orzeczenia nowej kary łącznej, czy może utrzymać w mocy poprzednie orzeczenie o karze łącznej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że podwyższenie przez sąd odwoławczy kary jednostkowej za ciąg przestępstw obliguje sąd do orzeczenia nowej kary łącznej. Utrzymanie w mocy poprzedniego orzeczenia o karze łącznej, które nie uwzględnia zmienionej kary jednostkowej, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 86 § 1 k.k., i ma istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu D.P. karę jednostkową za ciąg przestępstw oraz karę łączną. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podwyższył karę jednostkową za ciąg przestępstw, ale w pozostałej części utrzymał wyrok Sądu Rejonowego, w tym orzeczenie o karze łącznej. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez zaniechanie orzeczenia nowej kary łącznej po podwyższeniu kary jednostkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego w zakresie wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 392/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka w sprawie D.P. skazanego za czyny z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 28 października 2025 r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt VI Ka 217/25 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III K 520/24 1. uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach, w zakresie wymierzonej D.P. kary łącznej pozbawienia wolności, i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach;
IV KK 392/25 2 2. wydatkami sądowymi związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa. Zbigniew Puszkarski Dariusz Kala Andrzej Stępka UZASADNIENIE D.P. został oskarżony o popełnienie łącznie 23 czynów w tym: 20 czynów z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., 2 czynów z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz 1 czynu z art. 217a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Zarzuty postawiono także dwóm innym oskarżonym. Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III K 520/24, uznał oskarżonego D.P. za winnego: - popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach I-XXII aktu oskarżenia, przyjął, iż stanowią one ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku), - popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie XXIII aktu oskarżenia i za to na podstawie art. 217a k.k. wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2). Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3). Wyrok zawierał także inne rozstrzygnięcia dotyczące oskarżonego D.P., w tym dotyczące naprawienia szkody, nadto rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej pozostałych oskarżonych. Wyrok ten w części dotyczącej orzeczenia o karze zaskarżyli: prokurator na niekorzyść oskarżonego D.P. oraz obrońca tego oskarżonego, domagając się zmiany wyroku w sposób przez siebie wskazany. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt VI Ka 217/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) orzeczoną w pkt 1 karę pozbawiania wolności podwyższył do 2 lat i 6 miesięcy,
IV KK 392/25 3 b) w pkt 3 jako podstawę wymiaru kary łącznej przyjął art. 91 § 1 k.k. (pkt 1 wyroku), a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt 2). W pkt 3 orzekł o kosztach sądowych. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok „w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie utrzymującym w mocy w p-kcie 2. wyroku rozstrzygnięcie Sądu I instancji przyjęte w p-kcie 3., na niekorzyść oskarżonego D.P.”. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego – art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., w następstwie zaniechania orzeczenia wobec D.P. nowej kary łącznej w miejsce orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Gliwicach kary łącznej 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, mimo zmiany wyroku Sądu I instancji poprzez podwyższenie z 1 roku i 6 miesięcy do 2 lat i 6 miesięcy kary pozbawienia wolności wymierzonej ww. oskarżonemu za przypisany mu w p-kcie 1. wyroku Sądu I instancji ciąg przestępstw”. Podnosząc ten zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k. pozwoliło uwzględnić ją w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Nie ulega wątpliwości, że Sąd Okręgowy w Gliwicach, dokonując zmiany wyroku Sądu meriti poprzez podwyższenie oskarżonemu D.P. jednostkowej kary pozbawienia wolności za ciąg przestępstw przeciwko mieniu z roku i 6 miesięcy do 2 lat i 6 miesięcy, zobowiązany był także do zmiany zawartego w zaskarżonym wyroku orzeczenia o karze łącznej. Jeżeli art. 86 § 1 k.k. stanowi, że sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, to zmiana ta powinna polegać na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności mieszczącej się w przedziale od 2 lat i 7 miesięcy do 3 lat. Utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego „w pozostałej części”, tj. i orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności, kształtujące ją w wysokości roku i 10 miesięcy, Sąd Okręgowy, rażąco naruszył wskazane w kasacji przepisy prawa, przede wszystkim art. 86 § 1 k.k. Miało to istotny wpływ na treść wyroku, bowiem przy prawidłowym stosowaniu tego przepisu należało wymierzyć D.P. karę łączną pozbawienia wolności nie niższa niż 2 lata i 7 miesięcy.
IV KK 392/25 4 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony kasacją wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach, w zakresie wymierzonej D.P. kary łącznej pozbawienia wolności, i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach, który wymierzy prawidłową karę łączną pozbawienia wolności. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków związanych z rozpoznaniem kasacji znajduje oparcie w art. 638 k.p.k. Zbigniew Puszkarski Dariusz Kala Andrzej Stępka [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III KK 641/24 2025-03-06Czy sąd odwoławczy, uchylając orzeczenie o karze łącznej i zmieniając karę jednostkową, jest zobowiązany do orzeczenia nowej kary łącznej za pozostałe przestępstwa?
- III KK 331/15 2015-12-02Czy Sąd Okręgowy prawidłowo orzekł karę łączną i kwalifikację prawną czynu, uchylając jednocześnie orzeczenie o karze jednostkowej za jeden z przypisanych czynów?
- IV KK 329/13 2013-10-29Czy wyrok skazujący wydany na podstawie wniosku oskarżonego (art. 387 § 1 k.p.k.) może naruszać przepisy prawa karnego materialnego, w szczególności poprzez wymierzenie kary łącznej przekraczającej ustawowe granice?
- IV KK 416/24 2025-02-12Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok skazujący za czyn, który w międzyczasie stał się wykroczeniem i uległ przedawnieniu?
- III KK 31/12 2012-11-21Czy sąd odwoławczy, zmieniając karę jednostkową podlegającą złączeniu, powinien orzec nową karę łączną, czy też może utrzymać w mocy poprzednio orzeczoną karę łączną?
Powołane przepisy
art. 278 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 12 § 1 KKart. 217a KKart. 91 § 1 KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 521 § 1 KPKart. 91 § 2 KKart. 413 § 2 pkt 2 KPKart. 638 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy