III UK 241/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-05-23

Skład orzekający: Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek powinien ponosić negatywne konsekwencje zastosowania się do informacji o wykładni przepisów prawa przedstawianych mu przez organ rentowy, w świetle zasady lojalności Państwa wobec obywateli wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane zagadnienie prawne, oparte wyłącznie na art. 2 Konstytucji RP, nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego. Artykuł 2 Konstytucji, jako przepis o ogólnym charakterze, nie może stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia ani podstawy kasacyjnej bez powiązania z konkretnymi przepisami ustawowymi.
Stan faktyczny
Odwołująca się M. K.-R. zaskarżyła decyzje ZUS dotyczące podstawy wymiaru składek. Sąd Okręgowy częściowo umorzył postępowanie, a częściowo oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację odwołującej się. Odwołująca się wniosła skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące zasady lojalności Państwa wobec obywateli i ponoszenia konsekwencji przez płatnika składek w oparciu o informacje organu rentowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 241/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania M. K.-R. prowadzącej działalność gospodarczą G. w Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z udziałem zainteresowanych: P. O., L. D., P. D., A. J., I. M., R. R., K. L.-R., W. L., B. S., G. D., A. J. o wysokość podstawy wymiaru składek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt III AUa […], III AUz […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt VII U […], Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. rozpoznając sprawę z odwołania M. K.-R., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G. w Ś., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 25 stycznia 2016 r. dotyczących P. O., L. D., P. D., A. J., I. M., R. R., K. L.-R., W. L., B. S., G. D. i A. J. w punkcie I umorzył postępowanie w zakresie objętym decyzją z dnia 7.12.2016 r., nr […] dot. L. D. odnośnie składek za luty 2012 r.; w punkcie II umorzył postępowanie w zakresie objętym decyzją z dnia 7.12.2012 r., nr […] dot. A. J. odnośnie składek na marzec 2012 r.; w punkcie III umorzył postępowanie w zakresie objętym decyzją z dnia 14.12.2012 r., nr […] dot. I. M.; w punkcie 2 IV dalej idące odwołanie oddalił; w punkcie V nie obciążył wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Wyrok Sądu Okręgowego odwołująca się zaskarżyła apelacją. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt III AUa […], Sąd Apelacyjny […] oddalił apelację. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca się zaskarżyła skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne „a mianowicie kwestia, czy na gruncie zasady lojalności Państwa wobec obywateli wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, płatnik składek powinien ponosić negatywne konsekwencje zastosowania się do informacji o wykładni przepisów prawa, przedstawianych mu przez organ rentowy w szeregu wypowiedzi kierowanych do płatnika wielokrotnie, w ciągu kilku lat, a mających postać pism i innych czynności organu, w tym rezultatów przeprowadzanych u płatnika kontroli, czy też takich negatywnych konsekwencji ponosić nie powinien”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Kwestiami wynikającymi z uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej zajmował się już Sąd Najwyższy, który postanowieniem z dnia 26 marca 2019 r., III UK 239/18 – w sprawie analogicznej 3 jak niniejsza – odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej odwołującej się. W obszernym uzasadnieniu postanowienia III UK 239/18, Sąd Najwyższy przedstawił między innymi, że skarżąca formułując zagadnienie prawne objęła zakresem pytania wyłącznie art. 2 Konstytucji, pomijając inne normy prawa materialnego czy też procesowego. W ten sposób zbudowane istotne zagadnienie prawne traci na znaczeniu, gdyż nie zostało powiązane z konkretnymi normami ustawowymi (podustawowymi), których osąd aktywuje mechanizm konstytucyjny. Art. 2 Konstytucji RP - podobnie jak inne przepisy ustawy zasadniczej o ogólnym charakterze - nie może stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, a jego naruszenie - samodzielnej podstawy kasacyjnej, bez konkretyzacji zarzutu jego obrazy, polegającej na powiązaniu go z innymi przepisami prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2014 r., II UK 493/13, LEX nr 1458716). Żądanie zaaprobowania prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska, z pominięciem analizy orzecznictwa i poglądów doktryny, nie składa się na istotne zagadnienie prawne, lecz pod pewnymi warunkami może wypełniać podstawę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to jest, może stanowić przedmiot kontroli w indywidualnej sprawie. Z samego faktu, że wynik procesu nie satysfakcjonuje odwołującej się nie prowadzi do automatycznego zaaprobowania problemu w sprawie, zwłaszcza gdy nie został przedstawiony w sposób pełny, pomijając wymogi jakie stawia się przy konstrukcji istotnego zagadnienia prawnego. Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Natomiast skarżący, powołując się na wystąpienie w sprawie zagadnienia prawnego, powinien je sformułować, wskazać przepisy prawne, na tle stosowania których ono się wyłoniło, podać argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen, a nadto wykazać, że jego rozwiązane jest istotne nie tylko w rozpoznawanej sprawie, ale także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002 nr 12, poz. 151). Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy