III UK 286/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-05-23
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik zatrudniony na stanowisku mistrza lub brygadzisty, który koordynuje prace przy zalewaniu form odlewniczych i transportowaniu gorących materiałów, a w razie potrzeby sam wykonuje te czynności, może być uznany za pracownika wykonującego pracę bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych i transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotności określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że skarżący nie wykazał, iż w sprawie występuje zagadnienie prawne o znaczeniu dla rozwoju prawa i praktyki sądowej, a jedynie przedstawił ogólne pytanie dotyczące prawidłowości zaskarżonego wyroku, bez odpowiedniej jurydycznej argumentacji. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że skarżący pozostawał w stosunku pracy, co stanowi przeszkodę w przyznaniu emerytury pomostowej zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowych.Stan faktyczny
Odwołujący się L. O. domagał się przyznania emerytury pomostowej, twierdząc, że pracował w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie, uznając, że praca na stanowiskach mistrza i brygadzisty, polegająca na koordynowaniu prac przy zalewaniu form odlewniczych i transporcie gorących materiałów, nie była pracą wykonywaną bezpośrednio w tych warunkach. Sąd Apelacyjny podkreślił, że skarżący nie wykonywał tych prac stale i bezpośrednio, a także pozostawał w stosunku pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 286/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania L. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. o emeryturę pomostową, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] – w sprawie z odwołania L. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W. – zmienił zaskarżony apelacją organu rentowego wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt IX U […], i oddalił odwołanie L. O. od decyzji organu rentowego z dnia 7 października 2016 r. odmawiającej przyznania odwołującemu się prawa do emerytury pomostowej. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: „czy za pracownika wykonującego pracę bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo,
2 staliwo, metale nieżelazne i ich stopy), można uznać także pracownika, który będąc stale obecny przy ww. procesach, koordynuje czynności pracowników, którzy wykonują prace polegająca na zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy), a także w razie potrzeby - samodzielnie je wykonuje - w tym w szczególności pracownika zatrudnionego jako: mistrz lub brygadzista”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym
3 także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., V CSK 356/07, LEX nr 621243). Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zagadnienie prawne nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451). Uwzględniając przedstawione wyżej założenia interpretacyjne należy stwierdzić, że autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
4 Przede wszystkim przedstawioną w uzasadnieniu wniosku kwestię ogranicza tylko do ogólnikowego pytania sprowadzającego się w istocie do pytania o prawidłowość zaskarżonego rozpatrywaną skargą wyroku Sądu drugiej instancji. Brakuje odpowiedniej jurydycznej argumentacji, którą wykazano by, że w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W postawionym pytaniu nie uwzględnia się oceny spornej kwestii przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. Sąd drugiej instancji stwierdził, że praca wykonywana przez wnioskodawcę w A. S.A. […] we W. od 7 grudnia 1987 r. do 17 marca 2015 r. nie była pracą w warunkach szczególnych wymienioną w pkt 4 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ wnioskodawca zajmując stanowiska brygadzisty, a następnie mistrza w Odlewni […] nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze prac bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem. Odwołujący się niewątpliwie uczestniczył w tych pracach, ale nie bezpośrednio, a ta przesłanka jest niezbędna do uznania prac za wykonywane w warunkach szczególnych. Sąd drugiej instancji podkreślił przy tym, że w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych ustawodawca nie zawarł odpowiednika pkt 24 Działu XIV Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43) zaliczającego do prac w warunkach szczególnych kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. W uzasadnieniu wniosku nie uwzględnia się ustalenia zaskarżonego wyroku, że skarżący zarówno w dacie składania wniosku o emeryturę pomostową (13.09.2016 r.), jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz orzekania przez Sąd pierwszej instancji pozostawał w stosunku pracy. Tymczasem stosownie do treści art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych warunkiem do przyznania prawa do emerytury pomostowej jest rozwiązanie stosunku pracy.
5 Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I USK 143/22 2023-10-24Czy praca polegająca na obsłudze maszyny do zalewania form odlewniczych, w tym ręcznym lub mechanicznym wlewaniu metalu, kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu usta…
- III USK 397/22 2023-12-12Czy praca na stanowisku kierownika wydziału przygotowania remontów, polegająca na nadzorze nad sekcjami, z których część nie została zakwalifikowana do prac w warunkach szczególnych, może być uznana za pracę wykonywaną s…
- II USK 184/23 2024-04-10Czy pracownik wykonujący pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy, który wykonuje dodatkowe czynności wskazane przez pracodawcę, może być uznany za spełniającego kryteria…
- II USK 2/21 2021-01-12Czy praca wykonywana przez wnioskodawcę w pomieszczeniach o małej kubaturze z utrudnioną wentylacją, w tym w koferdamach, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, uprawniającą do e…
- III UK 334/19 2020-06-03Czy praca wykonywana na stanowisku „operator obróbki” może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, uprawniającą do emerytury pomostowej, jeśli polegała na sporadycznym usuwaniu wad pro…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 4 pkt 7art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy