I CSK 882/23

I CSK 882/23 POSTANOWIENIE 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 24 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku J. D. S. z udziałem D. S. i K. S. o zniesienie współwłasności, na skutek skargi kasacyjnej D. S. od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 7 września 2022 r., IV Ca 373/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika D. S. na rzecz wnioskodawczyni tytułem kosztów postępowania kasacyjnego kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika D. S. od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 7 września 2022 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność I CSK 882/23 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2023 r., I CSK 4691/22). Natomiast, aby skarga kasacyjna mogła zostać uznana za oczywiście uzasadnioną, należy wykazać niewątpliwą, widoczną na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (zob. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). I CSK 882/23 3 Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne „wobec okoliczności, iż doszło w niniejszej sprawie do naruszenia zasady kolegialności, a także niezmienności składu sędziowskiego, co wobec aktualnego stanu prawnego mogło być działaniem dozwolonym przez prawo lecz niezgodnym z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej.” Ponadto skarżący wskazał, że jego skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna „wobec okoliczności, iż sąd drugiej instancji błędnie przyjął, iż w aktach sprawy nie znajduje się pismo, które zawierało istotne dla uczestnika twierdzenia, dowody oraz wnioski dowodowe.” Podkreślić należy, że cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które − zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. − będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Skarga kasacyjna winna być tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreujących skargę. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi (art. 3984 § 2 k.p.c.) (zob. postanowienia SN: z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14 oraz z 11 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 22, z 31 października 2023 r., I CSK 5873/22). Skarżący oprócz wskazania jednym zdaniem na czym polega istotność przedstawionego przez niego zagadnienia prawnego nie zawarł w swoim wniosku żadnego wywodu jurydycznego na poparcie tej tezy. W związku z tym, nie można uznać że wypełnił on nałożony przez ustawodawcę obowiązek pogłębionej analizy sygnalizowanego zagadnienia prawnego. Niezależnie od tego należy zauważyć, że było ono już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego zawartej w postanowieniu z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 77/22. Sąd Najwyższy postanowieniem tym wprawdzie odmówił podjęcia uchwały na zadane pytanie "Czy art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych I CSK 882/23 4 w brzmieniu ustalonym ustawą z 28 maja 2021 r., o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.1090) zmieniający skład sądu rozpoznającego sprawę z trzech sędziów na skład jednego sędziego oraz upoważniający prezesa sądu do zarządzenia rozpoznania sprawy w dotychczasowym składzie, ma zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie tej ustawy i co do których wyznaczony już został skład trzech sędziów?” niemniej jednak w jej uzasadnieniu zajął czytelne stanowisko w sprawie. Nie ma zatem potrzeby kolejnej wypowiedzi w tym zakresie. Ta sama uwaga (braku wystarczającego uzasadnienia) dotyczy drugiej z wymienionych przez uczestnika postępowania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – oczywistej zasadności. Należy stwierdzić, że skarżący nie wyodrębnił w treści skargi części zawierającej uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania. Powołując się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu, że Sąd pominął znajdujące się w aktach sprawy pismo, w którym były istotne twierdzenia, dowody i wnioski dowodowe. Taka argumentacja jest dalece niewystarczająca, aby można było uznać, że przedmiotowa skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Uczestnik postępowania nie sprecyzował nawet o jakie twierdzenia czy dowody przełomowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy chodziło. Zgodnie z wypracowana linią orzeczniczą reprezentowaną przez Sąd Najwyższy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania należy zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta oczywistość, i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 stycznia 2008 r„ III PK 70/07; 7 lutego 2008 r., II UK 253/07; 11 stycznia 2008 r„ I UK 283/07; 18 stycznia 2008 r„ II PK 275/07; 18 stycznia 2008 r„ II PK 276/07; 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07). Nadto, dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na takich oczywistych wadach, które byłyby widoczne już prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia Sądu I CSK 882/23 5 Najwyższego z: 2 marca 2012 r., III PK 73/11; 19 marca 2012 r., II PK 293/11; 23 marca 2012 r., II PK 278/11; 27 marca 2012 r., III PK 79/11). Ponadto zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że jeżeli jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 2 w zw. art. 3989 § 1 k.p.c.) wskazuje się istotne zagadnienie prawne, a więc zagadnienie poważne, wymagające pogłębionej analizy prawnej i wcześniej nierozstrzygane, to skarga taka nie może być jednocześnie oczywiście uzasadniona, a więc uzasadniona prima facie, bez podejmowania jakichkolwiek szczegółowych analiz i dociekań (zob. orzeczenia SN: z 17 lipca 2019 r., III CSK 148/19 oraz z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17). W konsekwencji konstrukcja wniosku uczestnika o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania również z tego powodu nie może być uznana za prawidłową. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. M.L. [ał]