III UK 76/17

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-02-21

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 ustanawia przywilej wyboru państwa właściwego systemu ubezpieczeń społecznych dla pracodawcy delegującego pracownika, czy też stanowi wyjątek od zasady podlegania ubezpieczeniom w państwie wykonywania pracy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 nie przyznaje pracodawcy przywileju wyboru państwa właściwego systemu ubezpieczeń społecznych. Stanowi on wyjątek od ogólnej zasady z art. 11 rozporządzenia, która przewiduje podleganie ubezpieczeniom w państwie faktycznego świadczenia pracy. Przepis ten kategorycznie stwierdza, że osoba oddelegowana nadal podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym pracodawca normalnie prowadzi działalność, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek czasowych i braku zastępowania innej osoby.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że K. M. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracy na podstawie umowy o świadczenie usług dla spółki "A." Sp. z o.o. Sąd Okręgowy zmienił tę decyzję, ustalając brak podlegania ubezpieczeniom. Sąd Apelacyjny, w wyniku apelacji ZUS, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie płatnika składek. Płatnik składek wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia 883/2004 i wnosząc o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od odwołującej się na rzecz organu rentowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 76/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania "A." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z udziałem zainteresowanego K. M. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 lutego 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt III AUa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Decyzją z 6 lutego 2014 r., nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (organ rentowy) stwierdził, że K. M. (ubezpieczony) jako osoba wykonująca u płatnika składek A. Sp. z o.o. w S. (płatnik składek) pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której mają zastosowania odpowiednio przepisy o zleceniu, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 1 do 2 września 2011 r. W decyzji określono także podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia w kolejnych miesiącach od lipca 2011 r. do października 2011 r. 2 Odwołanie od powyższej decyzji wniósł płatnik składek. Wyrokiem z 21 stycznia 2016 r., VI U (...) Sąd Okręgowy w S. zmienił decyzję organu rentowego i ustalił, że ubezpieczony nie podlega obowiązkowo polskim ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na rzecz płatnika składek. W wyniku apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny w (...) wyrokiem z 21 lutego 2017 r., III AUa (...) zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie płatnika składek, obciążając go kosztami postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł płatnik składek, zaskarżając go w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania płatnik składek podniósł, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy art. 11 ust. 1 i ust. 3 lit. a oraz art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 2004, Nr 166, s. 1, dalej jako rozporządzenie 883/2004) przez błędną wykładnię zwłaszcza art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004, co doprowadziło do błędnego zastosowania normy wynikającej z tego przepisu, jako podstawy wyrokowania w niniejszej sprawie. Zaskarżone orzeczenie prowadzi tym samym do błędnego stosowania przez organy krajowe – Sąd Apelacyjny w (...) i organ rentowy – prawa wspólnotowego, co prowadzi do naruszenia swobodnego przepływu osób i usług. Płatnik składek wniósł o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytania prawnego dotyczącego charakteru prawnego normy wyrażonej w art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 w relacji do art. 11 ust. 1 tego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną płatnika składek organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ dla Sądu Najwyższego oczywistym jest, że powołane w jej treści przepisy prawa unijnego zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane przez Sąd drugiej instancji. W stanie faktycznym sprawy nie zachodzi nie tylko potrzeba weryfikacji poprawności rozumowania Sądu drugiej instancji, ale także zbędne jest wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. 3 Wbrew wywodom wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma żadnych wątpliwości w kwestii relacji między art. 12 ust. 1 i art. 11 ust. 1 rozporządzenia 883/2004. Nieprawidłowo podnosi płatnik składek, że z art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 wynika przywilej umożliwiający pracodawcy delegującemu wybór czy pracownik oddelegowany będzie podlegał nadal ustawodawstwu właściwemu państwa członkowskiego, w którym pracodawca ten normalnie prowadzi swoją działalność, czy też ustawodawstwu państwa wykonywania pracy. Art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 wprowadza wyjątek od ogólnej zasady z art. 11 tego rozporządzenia, przewidującej podleganie pracownika ubezpieczeniom w państwie, w którym praca jest faktycznie świadczona, i kategorycznie stwierdza, że osoba objęta jego zakresem zastosowania „nadal podlega” ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym delegujący go pracodawca prowadzi normlanie swoja działalność pod warunkiem, że czas oddelegowania nie przekracza 24 miesięcy, a osoba oddelegowana nie została wysłana celem zastąpienia innej osoby. O zastosowaniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 decyduje zatem samo podleganie ustawodawstwu państwa, przy czym wystarczy podleganie temu ustawodawstwu z jakiegokolwiek tytułu ubezpieczeniowego na miesiąc przed oddelegowaniem. Natomiast w piśmiennictwie przywołanym w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje się, że rzeczywistą wątpliwością na tle wykładni przepisów powołanych w skardze jest kwestia, czy warunek podlegania ustawodawstwu państwa członkowskiego spełniony jest jedynie w przypadku podlegania systemowi ubezpieczeń społecznych tego państwa (co ustalono w niniejszej sprawie), czy też także ustawodawstwu składającemu się na system zabezpieczenia społecznego, w szczególności zaś w odniesieniu do ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2018 r., II UK 650/16). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 11 ust. 1art. 12art. 12 ust. 1art. 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy