IV CSK 485/10
WyrokIzba Cywilna2011-01-24
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której współwłaściciele związani są umową o podział nieruchomości do korzystania, skarga kasacyjna od postanowienia sądu okręgowego może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 206 k.c. w związku z art. 224 i 225 k.c. lub z uwagi na oczywistą uzasadnioną skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga precyzyjnego sformułowania i uzasadnienia, a kwestia wykładni art. 206 k.c. była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy. Ponadto, ustalenia faktyczne są wiążące w postępowaniu kasacyjnym, a w tej sprawie korzystanie z rzeczy wspólnej ponad udział nie było nieuprawnione z uwagi na umowę o podział do korzystania. Brak również wykazania oczywistej sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa, co jest wymogiem dla przyjęcia skargi na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej uzasadnionej skardze kasacyjnej. W sprawie współwłaścicieli wiązała umowa o podział nieruchomości do korzystania. Sąd Najwyższy analizował, czy kwestia wykładni art. 206 k.c. w związku z art. 224 i 225 k.c. stanowi istotne zagadnienie prawne, a także czy orzeczenie było oczywiście sprzeczne z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 485/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku Włodzimierza W. przy uczestnictwie J. M. i in. , o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2011 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego […] z dnia 23 grudnia 2009 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawcy W. W. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że powołana w nim przesłanka została wykazana. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga precyzyjnego sformułowania tego zagadnienia i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC z 2002 r., nr 1, poz. 11; postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt V CSK 204/06, nie publ.; postanowienie SN z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt V CSK 3/05, nie publ.). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, które dotychczas nie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Już z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wynika, że wykładnią art. 206 k.c. Sąd Najwyższy zajmował się wielokrotnie, jednoznacznie wskazując, że korzystanie z rzeczy wspólnej ponad udział stwarza podstawę do żądania rozliczenia się z uzyskanych korzyści, jeżeli wykraczało poza granice określone w przytoczonym przepisie i było tym samym posiadaniem nieuprawnionym. Skarżący przytoczył zresztą w skardze te orzeczenia i przyjętą w nich wykładnię, nie wyjaśnił natomiast, dlaczego za konieczne uważa ponowne zajęcie się tą kwestią przez Sąd Najwyższy. Okoliczność, że istnieją wątpliwości odnośnie do tego, czy podstawą roszczenia o zasądzenie pożytków z tytułu korzystania z rzeczy wspólnej ponad udział jest sam art. 206 k.c. czy też ten przepis w związku z art. 224 i 225 k.c. nie stanowi
3 wystarczającej podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania. Trzeba zwrócić uwagę, że wskazywane zagadnienie prawne musi mieć oparcie w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, bowiem poczynione ustalenia są w postępowaniu kasacyjnym wiążące. Z ustaleń tych zaś wynika, że korzystanie z rzeczy wspólnej ponad udział nie było korzystaniem nieuprawnionym, skoro współwłaścicieli wiązała umowa o podział nieruchomości do korzystania. Skarżący co prawda fakt ten kwestionuje, jednak kwestia ta, jako należąca do sfery ustaleń faktycznych, pozostaje poza rozważaniami w postępowaniu kasacyjnym. Powołanie się na przesłankę uregulowaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP z 2004 r., nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49). Skarżący powinien zatem w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawrzeć wyodrębniony wywód prawny wskazujący w czym wyraża się „oczywistość” naruszenia prawa (postanowienie SN z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I CZ 64/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 37/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt IV CZ 200/01, nie publ.). Takiego wywodu skarżący nie przedstawił. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jz
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2344/22 2022-06-15Czy postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia w sprawie o zniesienie współwłasności, przyznające jednemu współwłaścicielowi prawo do korzystania z nieruchomości i nakazujące drugiemu powstrzymanie się od tego, wyłącza be…
- IV CSK 306/21 2021-12-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, oparta na zarzucie naruszenia przepisów o podziale nieruchomości, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano oczywistej zasadności naruszenia przep…
- III CSK 255/16 2016-11-30Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy skarżąca podnosi zagadnienia prawne dotyczące wpływu nakładów na rzecz na sposób zniesienia współwłasności ora…
- I CSK 491/12 2013-03-01Czy w sprawie o podział majątku, dział spadku i zniesienie współwłasności, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni p…
- I CSK 5931/22 2023-12-15Czy żądanie rozliczenia nakładów poczynionych przez współwłaściciela z tytułu posiadania nieruchomości w ramach postępowania o zniesienie współwłasności wymaga odrębnego rozstrzygnięcia, czy też wystarczające jest rozstr…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 206 KCart. 224art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy