II UZ 90/01

Postanowienie z dnia 29 stycznia 2002 r. II UZ 90/01 Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2002 r. sprawy z wniosku Jana W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o świadectwa rekompensacyjne, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 4 października 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku postano-wieniem z dnia 4 października 2001 r. [...] odrzucił apelację Jana W. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 5 grudnia 2000 r. [...] oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 26 maja 2000 r., odmawiającej wnioskodawcy umieszczenia w spisie osób uprawnionych do rekompensaty z tytułu utraty dodatku do emerytury przysługującego za pracę w szczególnych warunkach. W motywach tego postano-wienia Sąd Apelacyjny wskazał, że wprawdzie Sąd Okręgowy w dniu 12 lipca 2001 r. orzekł o przywróceniu wnioskodawcy terminu do wniesienia apelacji, lecz było to po-zbawione podstaw. Wnioskodawca był bowiem obecny na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku pierwszoinstancyjnego i przy jego ogłaszaniu, po czym został prawi-dłowo pouczony o sposobie oraz terminie wniesienia apelacji. W tej sytuacji niewy-starczające są twierdzenia wnioskodawcy, że pozostaje osobą schorowaną, a poza tym „człowiekiem prostym i nie orientującym się w przepisach”. Złożone do akt za-świadczenie o stanie zdrowia dotyczy zresztą okresu od dnia 13 do dnia 22 marca 2001 r., podczas gdy termin do wniesienia apelacji upływał w dniu 27 grudnia 2000 r. Podczas rozprawy w dniu 5 grudnia 2000 r. towarzyszył wnioskodawcy opiekun, więc w razie niezrozumienia pouczeń o sposobie i terminie zaskarżenia wyroku mógł za- 2 interesowany skorzystać z pośrednictwa tej osoby i zwrócić się o pomoc do pracow-ników sądowego sekretariatu, czego jednak nie zrobił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wnioskodawca, zarzucając po-pełnienie błędu w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, iż skarżący „w okresie do 13 marca 2000 r. był pełnosprawny w stopniu umożliwiającym złożenie apelacji”, a także przyjęcie, że „obecność „opiekuna” na rozprawie świadczy o niezachowaniu minimum staranności przy prowadzeniu swojej sprawy”. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono w szczególności, że skarżący ma 72 lata, jest osobą samotną, człowie-kiem od kilkunastu lat ułomnym i ciężko schorowanym inwalidą. Sąd Apelacyjny po-winien więc „a priori przyjąć prawdziwość twierdzeń skarżącego”, że również w okre-sie poprzedzającym przedstawione zwolnienie lekarskie „był w stanie zdrowia unie-możliwiającym samodzielne działanie”. Skarżący „aktywnie działa w swojej sprawie. Już uprzednio wysyłał pisma procesowe do sądów i trudno przypuścić, aby zaniechał wszelkich starań o zmianę niekorzystnego dlań orzeczenia”. Nie można też wyklu-czyć, że „wskutek nieumyślnego niedbalstwa nie wpisano do protokołu rozprawy wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem”, o czym skarżący wspominał w swym piśmie z dnia 26 marca 2001 r., załączając odpowiednie oświadczenie swego „opiekuna”. To ostatnie określenie jest zresztą nieadekwatne do sytuacji, gdyż osoba ta w rozprawie z dnia 5 grudnia 2000 r. nie uczestniczyła jako „strona, czy pełnomoc-nik”, tylko jako „przewoźnik” wnioskodawcy, który musiał do Sądu dojechać z odle-głości 100 kilometrów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności przedmiotowej sprawy rzeczywiście nie pozwalają przyjąć, iż uchybienie terminowi do wniesienia apelacji nastąpiło bez winy skarżącego, co według art. 168 § 1 KPC warunkuje przy-wrócenie terminu. Co prawda skarżący ma 72 lata i jest osobą schorowaną, a w okresie od dnia 13 do dnia 22 marca 2001 r., był hospitalizowany (poza tym - według zaświadczenia z dnia 23 kwietnia 2001 r. - od 23 do 31 marca 2001 r. „nie mógł się stawić na sprawę sądową z powodu zdrowotnej niedyspozycji”), lecz to - wbrew twierdzeniom wnoszącego zażalenie - nie upoważniało Sądu Apelacyjnego do sfor-mułowania „apriorycznego” wniosku, że skarżący również przed dniem 23 marca 2001 r., a zwłaszcza w okresie zbliżonym do dnia 27 grudnia 2000 r. (kiedy upływał 3 termin do wniesienia środka zaskarżenia), był „w stanie zdrowotnym uniemożliwiają-cym samodzielne działanie”. Tego rodzaju sugestia jest zresztą obraźliwa wobec psychicznej kondycji wnioskodawcy, o którym wnoszący zażalenie pisze równocze-śnie i do pewnego stopnia niekonsekwentnie, że zazwyczaj działa aktywnie w swoich sprawach, co wskazuje, iż nie mamy tu do czynienia z osobą bezradną, lecz nie upo-ważnia do twierdzenia o nieumyślnym niedbalstwie Sądu Okręgowego w Koszalinie, mającym się rzekomo wyrazić w niewpisaniu do protokołu rozprawy wniosku o dorę-czenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jest to twierdzenie obmyślone na uży-tek niniejszej sprawy, o czym świadczy zgłoszenie tego argumentu dopiero w piśmie skierowanym do Sądu Apelacyjnego w dniu 5 marca 2001 r., choć skarżący uprzed-nio aż dwukrotnie zwracał się do Sądu Okręgowego w Koszalinie, najpierw o przy-słanie „wyroku” (23 stycznia 2001 r.) i następnie „uzasadnienia” wyroku (28 lutego 2001 r.). Niezależnie od kłopotów zdrowotnych, skarżący był na tyle sprawny intelektu-alnie, że dobrze dawał sobie radę we własnych sprawach. Wbrew sugestiom wno-szącego zażalenie nie był też osobą samotną i mógł liczy i nie tylko na „opiekuna” czy - jak napisano w zażaleniu - „przewoźnika”, zapewniającego transport do Sądu Okręgowego. Z akt sprawy wynika bowiem, że korespondencję na adres wnioskodawcy w Z. odbierał syn Ryszard W. - określony przez pocztę jako „dorosły domownik”. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39318 § 3 w związku z art. 385 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================